Britta jest \u0142adn\u0105, lubian\u0105 przez r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w, szesnastoletni\u0105 dziewczyn\u0105, znakomit\u0105 sportsmenk\u0105\u00a0i \u015bwietn\u0105 uczennic\u0105, kt\u00f3rej brakuje dw\u00f3ch lat do matury, a mimo to ju\u017c nie chce \u017cy\u0107.<\/p>\n
Szuka w Internecie sposob\u00f3w na odebranie sobie \u017cycia. Przyjaci\u00f3\u0142ka, kt\u00f3rej si\u0119 zwierza, przekonuje j\u0105 do skorzystania z profesjonalnej pomocy i udania si\u0119 do kliniki psychiatrii dzieci i m\u0142odzie\u017cy.<\/p>\n
Po sze\u015bciu tygodniach zostaje z niej wypisana i skierowana do poradni na oddzia\u0142 dzienny, gdzie przez kilka kolejnych miesi\u0119cy ma kontynuowa\u0107 leczenie. Z przeprowadzonych z ni\u0105 w pierwszych tygodniach rozm\u00f3w wynika, \u017ce \u017cycie nie ma dla niej wi\u0119kszego sensu i jest jedynie ci\u0119\u017carem. Wierzy, \u017ce ci\u0119\u017car ten b\u0119dzie si\u0119 z wiekiem tylko powi\u0119ksza\u0107. Pyta: \u201eJaki sens ma \u017cycie jeszcze przez siedemdziesi\u0105t lat tylko po to, \u017ceby w ko\u0144cu umrze\u0107? Czemu mia\u0142oby to s\u0142u\u017cy\u0107?\u201d. Uwa\u017ca, \u017ce lepiej jest jak najszybciej sko\u0144czy\u0107 ze sob\u0105 ni\u017c wie\u015b\u0107 bezsensowne \u017cycie.<\/p>\n
Opiera si\u0119 wszelkim pr\u00f3bom przekonania jej, \u017ce jest inaczej. Nie trafiaj\u0105 do niej \u017cadne racjonalne argumenty, \u017ce \u017cycie ma sens, nawet te, \u017ce czasami trzeba czeka\u0107 do p\u00f3\u017anej staro\u015bci, \u017ceby go odkry\u0107.\u00a0\u00a0 Codziennie uczestniczy w sesjach, bierze udzia\u0142 w terapii, ale sprawia wra\u017cenie coraz bardziej wyczerpanej i coraz mniej zainteresowanej otoczeniem. Na pr\u00f3by pocieszenia jej i pokrzepienia przez innych pacjent\u00f3w niemal nie reaguje.<\/p>\n
W rozmowie z lekarzem przyznaje, \u017ce bezustannie my\u015bli o samob\u00f3jstwie; w dzie\u0144 i w nocy przegl\u0105da Internet i szuka sposob\u00f3w, jak si\u0119 zabi\u0107. Powstrzymuje j\u0105 jedynie my\u015bl o sprawieniu b\u00f3lu rodzicom. Wed\u0142ug niej, by\u0142oby znacznie \u0142atwiej, gdyby osoby, kt\u00f3re nie chc\u0105 \u017cy\u0107, mog\u0142y si\u0119 legalnie podda\u0107 eutanazji. W ko\u0144cu przecie\u017c nikt jej nigdy nie zapyta\u0142, czy w og\u00f3le chce si\u0119 urodzi\u0107.<\/p>\n
Zaniepokojony lekarz proponuje Britcie, aby ponownie uda\u0142a si\u0119 do kliniki na oddzia\u0142 opieku\u0144czy, na co ona si\u0119 zgadza, a kiedy ta decyzja zapada, wydaje si\u0119 niemal odpr\u0119\u017cona i zrelaksowana.<\/p>\n
Britta nie potrafi znale\u017a\u0107 odpowiedzi na pytanie \u201edlaczego\u201d!<\/strong><\/p>\n Niestety, niezdolno\u015b\u0107 Britty do odnalezienia sensu \u017cycia jest wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie udzia\u0142em wielu innych m\u0142odych ludzi, kt\u00f3rzy pomimo wzgl\u0119dnych sukces\u00f3w w szkole, posiadania kr\u0119gu bliskich przyjaci\u00f3\u0142 i pochodzenia ze stabilnych i \u201enormalnych\u201d \u015brodowisk rodzinnych, cierpi\u0105 na depresj\u0119 i poczucie braku sensu. Dziel\u0105 te same my\u015bli, \u017ce \u017cycie jest nic niewarte, i nie wiedz\u0105, dlaczego tak czuj\u0105.<\/p>\n Czy mamy tu do czynienia z nowym zjawiskiem? Czy za wzrost depresji odpowiedzialna jest epidemia koronawirusa i restrykcje na\u0142o\u017cone na spo\u0142ecze\u0144stwo, izoluj\u0105ce m\u0142odzie\u017c od r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w i ograniczaj\u0105ce ich wzajemne interakcje do kontakt\u00f3w online?<\/p>\n Dok\u0142adniejsze przyjrzenie si\u0119 statystykom pokazuje, \u017ce depresja w\u015br\u00f3d dzieci i m\u0142odzie\u017cy wykazywa\u0142a tendencj\u0119 rosn\u0105c\u0105 jeszcze przed epidemi\u0105. Na przyk\u0142ad liczba zarejestrowanych przypadk\u00f3w depresji w Niemczech w okresie od 2009 do\u00a0 2019 roku, podwoi\u0142a si\u0119. Mimo to jednak, podczas pandemii znacznie wzr\u00f3s\u0142 wska\u017anik zachorowa\u0144 na depresj\u0119 w\u015br\u00f3d os\u00f3b nieletnich, co mo\u017cna przypisa\u0107 izolacji od przyjaci\u00f3\u0142 i r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w. Takie kontakty s\u0105 niezb\u0119dne do budowania i podtrzymywania poczucia w\u0142asnej warto\u015bci.<\/p>\n Je\u015bli chodzi o m\u0142odych ludzi, to nawet oddani i zaanga\u017cowani rodzice nie s\u0105 im w stanie zast\u0105pi\u0107 bezpo\u015bredniego kontaktu z r\u00f3wie\u015bnikami i przyjaci\u00f3\u0142mi. Mo\u017cna tu zauwa\u017cy\u0107, \u017ce wa\u017cn\u0105 lekcj\u0105 \u017cyciow\u0105 jest w okresie dojrzewania stopniowe odrywanie si\u0119 od domu rodzinnego i zale\u017cno\u015bci od niego. W praktyce, ten naturalny proces mo\u017cna dostrzec przez powi\u0119kszaj\u0105cy si\u0119 dystans, jaki powstaje pomi\u0119dzy m\u0142odymi lud\u017ami a ich rodzicami, przy jednoczesnym wzro\u015bcie wp\u0142ywu grup r\u00f3wie\u015bniczych i ich opinii. Na znaczeniu zyskuje \u201ezwierciad\u0142o\u201d zewn\u0119trzne!<\/p>\n Pomocne s\u0105 interakcje spo\u0142eczne<\/strong><\/p>\n Wiadomo, \u017ce interakcje spo\u0142eczne, wymiana i wzajemna afirmacja pomi\u0119dzy lud\u017ami przeciwdzia\u0142aj\u0105 depresji. Budz\u0105 poczucie wi\u0119zi, kt\u00f3re przekazuj\u0105 jednostce, \u017ce jest wa\u017cna, daj\u0105 jej poczucie bezpiecze\u0144stwa i w\u0142asnej skuteczno\u015bci. M\u0142odzi ludzie do\u015bwiadczaj\u0105, \u017ce ich dzia\u0142ania maj\u0105 wp\u0142yw na \u015bwiat zewn\u0119trzny. Nie odbieraj\u0105 siebie jako biernych i bezradnych, lecz jako aktywnych i tw\u00f3rczych. Wszystko to daje im poczucie celu i spe\u0142nienia. Ich ja\u017a\u0144 ulega w ten spos\u00f3b wzmocnieniu i zostaje przygotowana do \u017cycia. Jak to mo\u017cliwe, \u017ce niekt\u00f3rzy nie maj\u0105 dost\u0119pu do tego pozytywnego samopoczucia? Jak wida\u0107 na przyk\u0142adzie Britty, nawet osoby, kt\u00f3re wydaj\u0105 si\u0119 mie\u0107 wszystko, mog\u0105 zosta\u0107 dotkni\u0119te depresj\u0105.<\/p>\n Widzimy jednak, \u017ce nara\u017ceni na ni\u0105 s\u0105 szczeg\u00f3lnie ci m\u0142odzi ludzie, kt\u00f3rzy wzrastali w bardzo trudnym lub traumatogennym \u015brodowisku i kt\u00f3rzy s\u0105 dodatkowo nie\u015bmiali i maj\u0105 niskie poczucie w\u0142asnej warto\u015bci. Obostrzenia zwi\u0105zane z pandemi\u0105 dostarczy\u0142y takim m\u0142odym ludziom pretekstu do wycofania si\u0119, z kt\u00f3rym wi\u0105\u017ce si\u0119 stopniowe \u201eoduczanie si\u0119\u201d wielu pozytywnych umiej\u0119tno\u015bci spo\u0142ecznych rozwijanych w kontakcie z r\u00f3wie\u015bnikami.<\/p>\n Innym potencjalnym czynnikiem stresogennym do\u015bwiadczanym przez m\u0142odzie\u017c jest niestabilno\u015b\u0107 przyja\u017ani w tym wieku. Wieloletnie przyja\u017anie cz\u0119sto si\u0119 rozpadaj\u0105, co mo\u017ce os\u0142abi\u0107 odporno\u015b\u0107 psychiczn\u0105, zw\u0142aszcza w okresie dojrzewania.<\/p>\n R\u00f3wnie\u017c zmiany zachodz\u0105ce w ciele fizycznym mog\u0105 wywo\u0142ywa\u0107 u dzieci i nastolatk\u00f3w niepewno\u015b\u0107, kt\u00f3rej wcze\u015bniej nie do\u015bwiadczali. Cz\u0119sto por\u00f3wnuj\u0105 si\u0119 oni z \u201edoskona\u0142ymi\u201d obrazami prezentowanymi w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych, kt\u00f3re to obrazy stanowi\u0105 wz\u00f3r do na\u015bladowania, i na tle kt\u00f3rych m\u0142odzi ludzie postrzegaj\u0105 siebie jako nieatrakcyjnych i niedoskona\u0142ych.<\/p>\n Je\u015bli zbiegnie si\u0119 kilka tych czynnik\u00f3w, mog\u0105 one wp\u0142yn\u0105\u0107 na nich tak, \u017ce stopniowo przestan\u0105 ufa\u0107\u00a0 swoim cia\u0142om i duszom; w\u00f3wczas dos\u0142ownie zatracaj\u0105 siebie i czuj\u0105 si\u0119 coraz bardziej odizolowani i samotni.<\/p>\n Mo\u017ce si\u0119 wtedy rozwin\u0105\u0107 b\u0142\u0119dne ko\u0142o; wraz z rozpadem obrazu samego siebie i malej\u0105c\u0105 samoocen\u0105, mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 wycofanie si\u0119 z kontakt\u00f3w z przyjaci\u00f3\u0142mi i z ca\u0142ym \u015bwiatem, co tylko zwi\u0119ksza poczucie samotno\u015bci, izolacji i niedoskona\u0142o\u015bci, prowadz\u0105c do spirali coraz wi\u0119kszego wycofywania si\u0119, kt\u00f3ra tylko wzmacnia niskie poczucie w\u0142asnej warto\u015bci.<\/p>\n Pocieszaj\u0105ca wiadomo\u015b\u0107 w tym wszystkim jest taka, \u017ce depresja ma w perspektywie d\u0142ugoterminowej dobre rokowania, zar\u00f3wno u dzieci jak i m\u0142odzie\u017cy.<\/p>\n Niemniej jednak depresja u dzieci i m\u0142odzie\u017cy stanowi powa\u017cny kryzys \u017cyciowy. Dlatego jest niezwykle wa\u017cne, \u017ceby ten problem zosta\u0142 w por\u0119 rozpoznany i aby sygna\u0142y ostrzegawcze wskazuj\u0105ce na tendencje samob\u00f3jcze, zosta\u0142y potraktowane powa\u017cnie. Trzeba r\u00f3wnie\u017c zaznaczy\u0107, \u017ce w 2001 roku przeprowadzono badania, z kt\u00f3rych wynika, \u017ce samob\u00f3jstwo by\u0142o w tym czasie drug\u0105 najcz\u0119stsz\u0105 przyczyn\u0105 \u015bmierci m\u0142odych ludzi (w Niemczech). Pierwsz\u0105 by\u0142a \u015bmier\u0107 z powodu\u00a0 nieszcz\u0119\u015bliwego wypadku.<\/p>\n W tzw. fazie presuicydalnej osoby ni\u0105 dotkni\u0119te do\u015bwiadczaj\u0105 cz\u0119sto pogorszenia zdolno\u015bci racjonalnego my\u015blenia i stabilno\u015bci emocjonalnej. Za jedyne rozwi\u0105zanie swoich problem\u00f3w uwa\u017caj\u0105 samob\u00f3jstwo. Wa\u017cne jest, aby opiekunowie umieli rozpozna\u0107 wczesne sygna\u0142y ostrzegawcze i pomimo potencjalnego oporu stale nawi\u0105zywa\u0142y dialog z osob\u0105 cierpi\u0105c\u0105, ukazuj\u0105c jej pozytywne strony \u017cycia, kt\u00f3rych ona mo\u017ce ju\u017c nie dostrzega\u0107. W razie potrzeby mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c podj\u0105\u0107 odpowiednie dzia\u0142ania, nawet wbrew woli m\u0142odego cz\u0142owieka, je\u015bli trzeba go chroni\u0107 przed nim samym.<\/p>\n