Czym jest normalno\u015b\u0107? W naszym \u015bwiecie rozprzestrzeniaj\u0105 si\u0119 choroby i szale\u0144stwo. Czy archetyp m\u0105drego g\u0142upca mo\u017ce nas czego\u015b nauczy\u0107?<\/p>\n
\n– Ale ja nie chc\u0119 przebywa\u0107 po\u015br\u00f3d ob\u0142\u0105kanych – zauwa\u017cy\u0142a Alicja. <\/em><\/p>\n
– Och, temu nie zaradzisz – powiedzia\u0142 Kot – wszyscy tu jeste\u015bmy ob\u0142\u0105kani. Ja jestem ob\u0142\u0105kany. Ty jeste\u015b ob\u0142\u0105kana. <\/em><\/p>\n
– Sk\u0105d wiesz, \u017ce jestem ob\u0142\u0105kana? – powiedzia\u0142a Alicja. <\/em><\/p>\n
– Na pewno jeste\u015b – powiedzia\u0142 Kot – inaczej nie znalaz\u0142aby\u015b si\u0119 tutaj<\/em>.[i]<\/a><\/p>\n<\/blockquote>\n
Kiedy by\u0142em dzieckiem, fascynowa\u0142a mnie opowie\u015b\u0107 o dziewczynce Alicji, kt\u00f3ra wpada do kr\u00f3liczej nory i nagle znajduje si\u0119 w cudownym \u015bwiecie, kt\u00f3rego groteskowi mieszka\u0144cy zachowuj\u0105 si\u0119 w absurdalny spos\u00f3b. Jest tam na przyk\u0142ad Szalony Kapelusznik, kt\u00f3rego \u017cycie to ci\u0105g\u0142e herbaciane przyj\u0119cia, a zachowuje si\u0119 on dziwacznie. S\u0105 tam pompatyczni, \u017c\u0105dni w\u0142adzy monarchowie, kt\u00f3rzy z \u017cycia swoich poddanych czyni\u0105 piek\u0142o nie widz\u0105c, \u017ce s\u0105 tak naprawd\u0119 tylko p\u0142askimi kartami do gry. Nawet b\u0142yskotliwa i rozs\u0105dna Alicja traci zimn\u0105 krew w tym wywr\u00f3conym \u015bwiecie. Zwraca si\u0119 po rad\u0119 do Kota Cheshire i pyta:<\/p>\n
\n– Czy m\u00f3g\u0142by\u015b mi \u0142askawie powiedzie\u0107, w kt\u00f3r\u0105 stron\u0119 mam p\u00f3j\u015b\u0107 st\u0105d?<\/em><\/p>\n
– Zale\u017cy to w du\u017cym stopniu od tego, w kt\u00f3r\u0105 stron\u0119 zechcesz p\u00f3j\u015b\u0107 – powiedzia\u0142 Kot. <\/em><\/p>\n
– Nie zale\u017cy mi na tym, w kt\u00f3r\u0105\u2026 – powiedzia\u0142a Alicja.<\/em><\/p>\n
– Wi\u0119c nie ma znaczenia, w kt\u00f3r\u0105 stron\u0119 p\u00f3jdziesz – powiedzia\u0142 Kot.<\/em>[ii]<\/a><\/p>\n<\/blockquote>\n
Czy to sen?<\/strong><\/p>\n
Tak czy inaczej na ko\u0144cu opowie\u015bci Alicja budzi si\u0119 i odkrywa, \u017ce to by\u0142 tylko sen.<\/p>\n
Niejeden dozna\u0142by rado\u015bci z tego, \u017ce to sen, konfrontuj\u0105c si\u0119 z dziwnym zachowaniem bli\u017anich i ze \u015bwiatem, kt\u00f3ry sprawia wra\u017cenie, jakby zupe\u0142nie oszala\u0142. Nasza planeta jest bezpo\u015brednio zagro\u017cona w swojej obecnej kruchej r\u00f3wnowadze. Niezliczonych ludzi dotykaj\u0105 katastrofy, przemoc i zniszczenia, utrata podstaw egzystencji, odczuwaj\u0105 obaw\u0119 o w\u0142asne zdrowie, do\u015bwiadczaj\u0105 samotno\u015bci w warunkach epidemii. Trac\u0105 wewn\u0119trzn\u0105 r\u00f3wnowag\u0119 i popadaj\u0105 w dolegliwo\u015bci zar\u00f3wno fizyczne, jak i psychiczne.<\/p>\n
Czy grozi nam kolejna ,,fala”, kt\u00f3ra wydob\u0119dzie na powierzchni\u0119 ca\u0142e psychiczne cierpienie, do tej pory w pewnym stopniu u\u015bpione? Ostatnio w\u015br\u00f3d zalewu publikacji na ten temat mo\u017cna natrafi\u0107 na przyk\u0142ad na takie stwierdzenie autorstwa Miriam Prie\u00df, trenerki rezyliencji i doradczyni zarz\u0105dzania z Hamburga: ,,Napi\u0119cie psychiczne jest ogromne, zapotrzebowanie na terapie i kuracje przekracza wszelkie oferowane mo\u017cliwo\u015bci. Ilo\u015b\u0107 absencji w pracy ze wzgl\u0119du na problemy natury psychologicznej w ubieg\u0142ych dziesi\u0119ciu latach podwoi\u0142a si\u0119 (niemieckie czasopismo FOCUS 29\/2019).<\/p>\n
Inny artyku\u0142, wydany przed globalnym kryzysem epidemicznym (czasopismo Die Zeit<\/em>, listopad 2019) wspomina: u czterystu do o\u015bmiuset tysi\u0119cy obywateli niemieckich co najmniej raz w \u017cyciu rozwijaj\u0105 si\u0119 psychiczne lub emocjonalne zaburzenia spowodowane schizofreni\u0105.<\/p>\n
Statystyki \u015bwiatowe s\u0105 alarmuj\u0105ce.<\/p>\n
Czy skutkiem tego \u017cyjemy w \u015bwiecie pe\u0142nym chor\u00f3b i szale\u0144stwa, gdzie ludzie stracili lub w\u0142a\u015bnie trac\u0105 kontakt z rzeczywisto\u015bci\u0105? Czy jeste\u015bmy oszukiwani? Ludzie, kt\u00f3rzy funkcjonuj\u0105 w naszym spo\u0142ecze\u0144stwie mniej wi\u0119cej ,,normalnie” i w spos\u00f3b niezauwa\u017cony, zwykle maj\u0105 si\u0119 raczej za ,,zdrowych” umys\u0142owo i psychicznie. Zdrowy mechanizm obronny sprawia, \u017ce trzymaj\u0105 si\u0119 na dystans od tych bli\u017anich, kt\u00f3rzy nie podporz\u0105dkowuj\u0105 si\u0119 powszechnie przyj\u0119tym normom, wykazuj\u0105 niecodzienne zachowania, lub kt\u00f3rych spos\u00f3b do\u015bwiadczania rzeczywisto\u015bci kontestuje lub przeczy ustaleniom przyj\u0119tym przez wi\u0119kszo\u015b\u0107. Taki brak zgodno\u015bci potrafi dra\u017cni\u0107. Mo\u017ce si\u0119 nawet wydawa\u0107 zagro\u017ceniem, gdy\u017c odczuwa si\u0119 fakt, \u017ce granica mi\u0119dzy nasz\u0105 normaln\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105 i tym, co jest uznane za psychologicznie nieprzystaj\u0105ce do normy, jest naprawd\u0119 niepokoj\u0105co cienka.<\/p>\n
Zaproszenie do magicznego teatru<\/strong><\/p>\n
Podobnie jak bohater powie\u015bci ,,Wilk Stepowy” Hermanna Hessego, pewnego dnia mo\u017cemy dosta\u0107 zaproszenie do magicznego teatru i niespodziewanie znale\u017a\u0107 si\u0119 w gabinecie luster, kt\u00f3re odbijaj\u0105 wielorakie, wykrzywione obrazy i g\u0142\u0119bie naszej w\u0142asnej psyche. Czy to tak\u017ce nie przypomina nam bohater\u00f3w staro\u017cytnej mitologii, kt\u00f3rzy musieli bez strachu napotyka\u0107 potworne bestie (obecne w ich w\u0142asnej istocie naturalnej!) i zst\u0119powali do straszliwych ciemnych czelu\u015bci podziemnego \u015bwiata, \u017ceby odnale\u017a\u0107 drog\u0119 w labiryncie bez wyj\u015bcia?<\/p>\n
\nKto jest B\u0142aznem? Kto jest G\u0142upcem?<\/em><\/p>\n
Kto z ludzi wie, \u017ce bierze udzia\u0142 w grze? Kto w tej grze si\u0119 zagubi\u0142?<\/em><\/p>\n
(Eric Burdon & War, utw\u00f3r Out of Nowhere<\/em>)<\/p>\n<\/blockquote>\n
Karta do gry ,,G\u0142upiec”<\/strong><\/p>\n
Przychodzi mi na my\u015bl jeszcze inny obraz ze \u015bwiata archetyp\u00f3w: To karta ,,G\u0142upiec” z talii tarota Rider-Waite’a.<\/p>\n
W wielu miejscach podr\u00f3\u017cy, jak\u0105 jest moje \u017cycie, jednych pe\u0142nych przyg\u00f3d, innych samotnych, jeszcze innych niebezpiecznych – towarzyszy\u0142 mi ten wewn\u0119trzny obraz. Karta ukazuj\u0105ca m\u0142odego cz\u0142owieka ubranego kolorowo i ekstrawagancko, kt\u00f3ry sprawia wra\u017cenie naiwnego i nie\u015bwiadomego tego, co dzieje si\u0119 wok\u00f3\u0142. Przy jego nodze wida\u0107 bia\u0142ego psa. Trudno rozpozna\u0107, czy pies chce przestrzec w\u0119drowca swoim szczekaniem, czy te\u017c ma zamiar ugry\u017a\u0107 go w \u0142ydk\u0119. (Czy to zwierz\u0119 odzwierciedla mo\u017ce zwierz\u0119c\u0105 natur\u0119 istoty ludzkiej, kt\u00f3ra niebawem przekroczy granice sfery natury?) Tobo\u0142ek, kt\u00f3ry m\u0142odzieniec niesie na ramieniu (czy niesie tam brzemi\u0119 przesz\u0142o\u015bci, czy resztki ziemskiego posiadania?) nie jest zbyt du\u017cy i nie przeszkadza w\u0119drowcowi w marszu. Ale dok\u0105d zmierza m\u0142ody w\u0119drowiec? Jego spojrzenie jest utkwione w jasno o\u015bwietlonych g\u00f3rach, hojnie o\u015bwietla go s\u0142o\u0144ce, a on jest chyba zupe\u0142nie nie\u015bwiadom, \u017ce otaczaj\u0105 go poszarpane ska\u0142y, tymczasem swoim weso\u0142ym krokiem, podobnym do ta\u0144ca, zmierza prosto na skraj przepa\u015bci! Bez w\u0105tpienia by\u0142by w wielkim niebezpiecze\u0144stwie, gdyby w d\u0142oni nie trzyma\u0142 z wdzi\u0119kiem bia\u0142ej r\u00f3\u017cy. To w\u0142a\u015bnie r\u00f3\u017ca, magiczny znak, sprawia, \u017ce ten, kto patrzy na obraz, zauwa\u017ca bez wahania, \u017ce cokolwiek spotyka G\u0142upca, nie zadaje mu wi\u0119kszego uszczerbku ani go zbytnio nie zwodzi. W tym stanie porzucenia samego siebie wydaje si\u0119, \u017ce jest on wolny od wszelkich przywi\u0105za\u0144 do swego cia\u0142a lub do ziemi. Zapewne w\u0142a\u015bnie dlatego jest nieustraszony i w\u0142a\u015bciwie nie do zranienia. Z drugiej strony, powodem jego samotno\u015bci mo\u017ce by\u0107 fakt, \u017ce istoty ludzkie, kt\u00f3re w ca\u0142o\u015bci nale\u017c\u0105 do ni\u017cszego \u015bwiata nie potrafi\u0105 rozpozna\u0107 prawdziwej istoty g\u0142upca i dlatego w ich rozumieniu jest on wyrzutkiem.<\/p>\n
Karta ,,G\u0142upiec” otrzyma\u0142a cyfr\u0119 zero w Tarocie lub jest nieponumerowana. Jej pozycja to pocz\u0105tek lub koniec podr\u00f3\u017cy przez 22 wi\u0119ksze arkana. Czym zatem naprawd\u0119 jest ,,g\u0142upiec”? Jak\u0105 odgrywa rol\u0119? Czym jest pod\u0142ug swojej najg\u0142\u0119bszej istoty? Chcia\u0142abym bli\u017cej przyjrze\u0107 si\u0119 tej tajemniczej postaci.<\/p>\n
G\u0142upiec Bo\u017cy<\/strong><\/p>\n
Archetyp m\u0105drego g\u0142upca napotykamy we wszystkich kulturach \u015bwiata. Dost\u0119p do wiedzy i do\u015bwiadcze\u0144 niedost\u0119pnych dla zwyk\u0142ych ludzi sprawia, \u017ce g\u0142upiec jest bardzo osamotniony. Bardzo interesuj\u0105cy jest fakt, \u017ce w dawnych czasach szale\u0144cy bywali uwa\u017cani za szczeg\u00f3lnie obdarzonych przez Boga, albo nawet za \u015bwi\u0119tych.<\/p>\n
Niew\u0105tpliwie posta\u0107 g\u0142upca, czy te\u017c b\u0142azna wykazuje wyra\u017anie cechy takie jak odwaga, oryginalno\u015b\u0107 i gotowo\u015b\u0107 do eksperymentowania. Jego nonkonformizm opiera si\u0119 na wyostrzonej intuicji, a tak\u017ce umiej\u0119tno\u015bci \u0142\u0105czenia instynktu z wyobra\u017ani\u0105. Dawniej dworski b\u0142azen by\u0142 jedynym, kt\u00f3remu wolno by\u0142o \u017cartowa\u0107 z rz\u0105dz\u0105cego. M\u00f3g\u0142 wytyka\u0107 jego niekonsekwencj\u0119, s\u0142abo\u015b\u0107, i g\u0142osi\u0107 prawdy, co innych kosztowa\u0142oby \u017cycie.<\/p>\n
B\u0142azen ma inny, szczeg\u00f3lny dar. Ma doskona\u0142e poczucie humoru. Wiadomo powszechnie, \u017ce wielu nauczycieli duchowych potrafi\u0142o \u0142\u0105czy\u0107 m\u0105dro\u015b\u0107 z humorem. Cz\u0119sto wi\u0119c p\u0142atali \u017carty swoim uczniom, \u017ceby sk\u0142oni\u0107 ich do odrobienia pewnych lekcji i zdoby\u0107 okre\u015blony wgl\u0105d. W sufizmie g\u0142upiec (czy te\u017c b\u0142azen) odgrywa szczeg\u00f3ln\u0105 rol\u0119 obok archetypu tancerza, uzdrowiciela i kap\u0142ana.<\/p>\n
Na g\u0142\u0119bszym poziomie po\u0142\u0105czony jest on z innymi archetypami i ich cechami. Jako ,,G\u0142upiec Bo\u017cy” (imi\u0119 u\u017cywane we wczesnych taliach Tarota) ma szczeg\u00f3lny dost\u0119p do boskiego \u015bwiata. Otrzymuje stamt\u0105d impresje i informacje, kt\u00f3re przekazuje dalej innym ludziom. Jako wojownik ujawnia ludzkie oszustwa lub szale\u0144stwa i wy\u015bmiewa je. Jako \u017ce posiada g\u0142\u0119bokie zrozumienie i wsp\u00f3\u0142czucie dla wykluczonych i szale\u0144c\u00f3w tego \u015bwiata, dla ukrytych motywacji ich serc i cierpienia ich psyche, jest r\u00f3wnie\u017c obdarzony cechami uzdrowiciela.<\/p>\n
Jako \u017congler i tancerz posiada doskona\u0142e wyczucie r\u00f3wnowagi wielu spraw.<\/p>\n
Z r\u00f3wn\u0105 \u0142atwo\u015bci\u0105 porusza si\u0119 po r\u00f3wnej ziemi, jak i przechodzi przez przepa\u015bci i po wysokich wy\u017cynach. Oczarowuje te\u017c \u015bwiat swoj\u0105 weso\u0142o\u015bci\u0105 i wdzi\u0119kiem.<\/p>\n
Krok dalej<\/strong><\/p>\n
Wyobra\u017cam sobie, \u017ce ten w\u0119drowiec mi\u0119dzy \u015bwiatami ma odwag\u0119 post\u0105pi\u0107 krok dalej. Niczym orze\u0142 – symbol umieszczony na jego tobo\u0142ku, unosi si\u0119 on w powietrze i zanurza w \u015bwietle, kt\u00f3re go zewsz\u0105d otacza. Jego bia\u0142a r\u00f3\u017ca jest kluczem do uzyskania dost\u0119pu do sfery boskiego ducha, do otrzymania zupe\u0142nie nowych wgl\u0105d\u00f3w i tw\u00f3rczych mocy.<\/p>\n
Osi\u0105gn\u0105\u0142 centrum wszystkich rzeczy, zamiast porusza\u0107 si\u0119 po kole \u017cycia – czasem b\u0119d\u0105c na g\u00f3rze, innym razem na dole, raz b\u0119d\u0105c oskar\u017cycielem, innym razem – oskar\u017conym. Wita go nieporuszona cisza. Do\u015bwiadcza wolno\u015bci przekraczaj\u0105cej wszystko, co jest mo\u017cliwe do wyobra\u017cenia przez umys\u0142.<\/p>\n
Siedz\u0105c spokojnie na konarze drzewa <\/strong><\/p>\n
Zastanawiam si\u0119, czego mo\u017ce mnie nauczy\u0107 archetyp g\u0142upca, jako si\u0142a tkwi\u0105ca we mnie samej. Przede wszystkim mo\u017ce mnie nauczy\u0107 sztuki samopoznania. Bo czy\u017c wszyscy nie jeste\u015bmy g\u0142upcami, zw\u0142aszcza gdy uwa\u017camy si\u0119 za tak du\u017co lepszych? Po drugie, mo\u017ce nauczy\u0107 mnie, jak si\u0119 \u015bmia\u0107 i jak si\u0119 nie przejmowa\u0107, nawet kiedy podr\u00f3\u017c staje si\u0119 trudna lub gdy to podst\u0119pne \u017cycie na naszej planecie mo\u017ce dos\u0142ownie doprowadzi\u0107 mnie do szale\u0144stwa. Wreszcie, mog\u0119 nauczy\u0107 si\u0119, jak pomaga\u0107 innym w uzyskaniu wgl\u0105du i pokonywaniu przeszk\u00f3d.<\/p>\n
Po tej wznios\u0142ej wizji wysoko w g\u00f3rach akrobata m\u00f3g\u0142by ponownie wspi\u0105\u0107 si\u0119 w d\u00f3\u0142, do Krainy Czar\u00f3w. Siedz\u0105c spokojnie na ga\u0142\u0119zi drzewa na skrzy\u017cowaniu dr\u00f3g g\u0142upiec m\u00f3g\u0142by obdarzy\u0107 Alicj\u0119 przyjaznym skinieniem g\u0142owy. By\u0107 mo\u017ce znudzi\u0142o j\u0105 ju\u017c przygl\u0105danie si\u0119 osobliwo\u015bciom \u015bwiata czar\u00f3w i jego stworzeniom i mo\u017ce zapyta g\u0142upca (sw\u00f3j w\u0142asny wewn\u0119trzny kompas) o w\u0142a\u015bciw\u0105 drog\u0119.<\/p>\n
\n