{"id":91877,"date":"2021-06-13T11:36:44","date_gmt":"2021-06-13T11:36:44","guid":{"rendered":"https:\/\/logon.media\/logon_article\/mit-o-narcyzie\/"},"modified":"2021-06-13T11:36:44","modified_gmt":"2021-06-13T11:36:44","slug":"mit-o-narcyzie","status":"publish","type":"logon_article","link":"https:\/\/logon.media\/pl\/logon_article\/mit-o-narcyzie\/","title":{"rendered":"Mit o Narcyzie"},"content":{"rendered":"

W swoim traktacie Convivio <\/em>(pl. \u201cBiesiada\u201d), jego najwa\u017cniejszym dziele filozoficznym napisanym w j\u0119zyku ojczystym, Dante m\u00f3wi (w rozdziale 1 Drugiego Traktatu) o czterech \u201erozumieniach\u201d lub poziomach czytania mit\u00f3w i \u015bwi\u0119tych tekst\u00f3w: pierwszy poziom to czytanie dos\u0142owne, drugi poziom to czytanie alegoryczne, trzeci poziom to czytanie moralne, i wreszcie czwarty poziom to ten nazwany przez Dantego anagogicznym lub nadzmys\u0142owym, a kt\u00f3ry my nazwiemy gnostycznym. Te cztery poziomy postaramy si\u0119 przybli\u017cy\u0107 czytelnikowi w odniesieniu do mitu Narcyza.<\/p>\n

Najbardziej uznane przedstawienie tego mitu, kt\u00f3re pozwala na jego dos\u0142owne rozumienie, znajdujemy w \u201eMetamorfozach\u201d Owidiusza Publiusza Nasona.<\/p>\n

Narcyz by\u0142 tak przystojnym m\u0142odzie\u0144cem, \u017ce wszyscy, m\u0119\u017cczy\u017ani i kobiety, zakochiwali si\u0119 w nim; jednak on nie dba\u0142 o to, wr\u0119cz przeciwnie, wola\u0142 sp\u0119dza\u0107 dni w samotno\u015bci, poluj\u0105c. W\u015br\u00f3d jego zalotnik\u00f3w by\u0142a nimfa Echo, kt\u00f3ra zmuszona by\u0142a jedynie powtarza\u0107 ostatnie zas\u0142yszane s\u0142owa; zosta\u0142a w ten spos\u00f3b ukarana przez Juno, poniewa\u017c rozprasza\u0142a j\u0105 d\u0142ugimi opowie\u015bciami, by os\u0142oni\u0107 schadzki innych nimf i Jowisza. <\/em><\/p>\n

Kiedy Echo pr\u00f3bowa\u0142a zbli\u017cy\u0107 si\u0119 do Narcyza, odtr\u0105ci\u0142 j\u0105. Od tego dnia nimfa ukrywa\u0142a si\u0119 w lesie, trawiona nieodwzajemnion\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105, stopniowo nik\u0142a a\u017c pozosta\u0142 z niej tylko j\u0119kliwy g\u0142os. Ostatecznie, jedna z pogardzonych nimf oburzona zachowaniem Narcyza poprosi\u0142a Nemezis o pomszczenie jej i Narcyz zosta\u0142 skazany na zakochanie si\u0119 we w\u0142asnym wizerunku odbitym w wodzie. Narzeka\u0142, \u017ce nie mo\u017ce go obj\u0105\u0107 ani dotkn\u0105\u0107, a Echo powtarza\u0142a jego skargi. Umar\u0142 z pr\u00f3\u017cnej t\u0119sknoty; kiedy najady i driady chcia\u0142y zabra\u0107 jego cia\u0142o, aby z\u0142o\u017cy\u0107 je na stosie pogrzebowym, znalaz\u0142y na jego miejscu kwiat, kt\u00f3ry zosta\u0142 nazwany jego imieniem.<\/em><\/p>\n

Tradycyjna alegoryczna lektura tego mitu zawsze przedstawia negatywny obraz, odwo\u0142uj\u0105cy si\u0119 do samouwielbienia czyli narcyzmu. Nawet w pewnym obszarze ezoteryzmu mit ten wi\u0105\u017ce si\u0119 z upadkiem ducha, kt\u00f3ry pozostaje uwi\u0119ziony w materii.<\/p>\n

Natomiast w odczytaniu \u201emoralnym\u201d, jak zosta\u0142o to przedstawione w artykule szwajcarskiej lo\u017cy maso\u0144skiej, obraz si\u0119 zmienia:<\/p>\n

Podczas gdy poprzednia interpretacja wydawa\u0142aby si\u0119 nadawa\u0107 mistyczny charakter legendzie (Narcyz w stanie letargu), to w drugiej wersji nabiera g\u0142\u0119boko inicjacyjnej warto\u015bci, a wi\u0119c aktywnej i uczestnicz\u0105cej w Podmiocie, gdzie koncepcje \u201e pi\u0119kno\u201d i \u201e\u015bmier\u0107\u201d maj\u0105 zupe\u0142nie inne konotacje od tych, do kt\u00f3rych jeste\u015bmy przyzwyczajeni.<\/em><\/p>\n

W tej drugiej interpretacji pi\u0119kno odkryte przez Narcyza nie ma przecie\u017c nic wsp\u00f3lnego z pi\u0119knem zwi\u0105zanym z form\u0105, statyk\u0105, pozorami, cia\u0142em, kt\u00f3re zdobi o wiele wa\u017cniejszy oddech naszej duszy. Narcyz, odbijaj\u0105c si\u0119 w wodzie i u\u015bwiadamiaj\u0105c sobie niemo\u017cno\u015b\u0107 tej mi\u0142o\u015bci, odkrywa w tym sensie lekkie, a-cielesne Pi\u0119kno, rodzaj ekstazy zdeterminowanej odkrywaniem fantastycznych i niezbadanych terytori\u00f3w, gdzie w chwili ekstazy i czystej magii czynniki czasu, przyczynowo\u015bci i przestrzeni zostaj\u0105 unicestwione przez ca\u0142kowite po\u0142\u0105czenie Bytu i Natury; terytorium, gdzie forma ust\u0119puje tre\u015bci i, z tego samego powodu, gdzie ego freudowskiej autoafirmacji staje si\u0119, jakby przez zakl\u0119cie, \u015bwiadomo\u015bci\u0105 Ja\u017ani.<\/em><\/p>\n

Inicjacyjna \u015bmier\u0107\u2026<\/em><\/p>\n

\u2026To poj\u0119cie \u015bmierci, czyli \u015bmierci inicjacyjnej, reprezentuje \u017ar\u00f3d\u0142o i pocz\u0105tek poczucia braterstwa, jedno\u015bci, kt\u00f3ra wyr\u00f3\u017cnia Zakon Inicjacyjny i stanowi jego pierwotny cel: wszyscy jeste\u015bmy Jednym. Nie ma wi\u0119c ju\u017c r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy jednym a drugim, ale powstaje nowa jedno\u015b\u0107, z\u0142o\u017cona z wielu przejaw\u00f3w tej samej substancji, tre\u015bci. Ego autoafirmacji, w inicjacyjnej \u015bmierci, staje si\u0119 w ten spos\u00f3b \u201eMY\u201d braterstwa i powszechn\u0105 Mi\u0142o\u015bci\u0105.<\/em><\/p>\n

Zanim przejdziemy do rozumienia \u201eanagogicznego\u201d nale\u017cy przypomnie\u0107 trzy rodzaje mi\u0142o\u015bci wed\u0142ug tradycji pitagorejsko-plato\u0144skiej, a s\u0105 nimi: Eros, Philos i Agape.<\/p>\n

Eros to mi\u0142o\u015b\u0107 cielesna, zmys\u0142owa, egoistyczna, najni\u017csza forma mi\u0142o\u015bci, podczas gdy Philos to mi\u0142o\u015b\u0107 do rodzic\u00f3w, dzieci, przyjaci\u00f3\u0142, mi\u0142o\u015b\u0107 mi\u0119dzy ma\u0142\u017conkami, kt\u00f3rzy pokonali Eros – najwy\u017csza forma mi\u0142o\u015bci tej natury.<\/p>\n

Agape to mi\u0142o\u015b\u0107 duchowa, mi\u0142o\u015b\u0107 transcendentna, dawanie wszystkiego, nie prosz\u0105c o nic w zamian. Spr\u00f3bujemy teraz przedstawi\u0107 spojrzenie na mit o Narcyzie z tego ostatniego punktu widzenia.<\/p>\n

Narcyz pochodzi\u0142 od nimfy i b\u00f3stwa rzecznego.<\/p>\n

Po jego narodzinach rodzice udali si\u0119 do wieszczka z pro\u015bb\u0105 o wywr\u00f3\u017ceniu ch\u0142opcu przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n

Jest on tak pi\u0119kny, \u017ce \u200b\u200bzakochuj\u0105 si\u0119 w nim wszyscy m\u0119\u017cczy\u017ani i kobiety, ale on ich odrzuca.<\/p>\n

Oznacza to, \u017ce odrzuca on Eros, poniewa\u017c ta mi\u0142o\u015b\u0107 nie jest zgodna z jego wn\u0119trzem.<\/p>\n

Wtedy spotyka Echo, kt\u00f3ra reprezentuje Philos, jako istota, kt\u00f3ra prze\u017cy\u0142a ju\u017c swoje nieszcz\u0119\u015bcia i dlatego budzi emocje i zainteresowanie. Ale tych dwoje nie mo\u017ce si\u0119 porozumie\u0107. Ona, chocia\u017c g\u0142\u0119boko zakochana, nie mo\u017ce m\u00f3wi\u0107, a zatem ten rodzaj mi\u0142o\u015bci nie jest dla Narcyza, kt\u00f3ry j\u0105 odrzuca.<\/p>\n

Wtedy Nemezis mo\u017ce zaingerowa\u0107 i widzimy j\u0105 tutaj nie jako m\u015bciw\u0105 istot\u0119, kt\u00f3ra chce ukara\u0107 Narcyza za odtr\u0105cenie Echo, ale wr\u0119cz przeciwnie, jako przewodnika prowadz\u0105cego do wyzwolenia duszy Narcyza, poniewa\u017c rozpoznaje ona, \u017ce Narcyz jest gotowy na Agape i prowadzi go do lustra (wody), aby jego przeznaczenie mog\u0142o si\u0119 wype\u0142ni\u0107.<\/p>\n

Dlaczego lustro wody, a nie jedno ze stu tysi\u0119cy innych rodzaj\u00f3w luster?<\/p>\n

Patrz\u0105c na siebie Narcyz zbli\u017ca si\u0119 do pierwotnej substancji ojcowskiej i to wi\u0105\u017ce si\u0119 z odzyskaniem prapami\u0119ci.<\/p>\n

W ten spos\u00f3b Narcyz zaczyna widzie\u0107 i rozumie\u0107, kim naprawd\u0119 jest, odkrywa prawdziwy sens \u017cycia.<\/p>\n

Odkrywa, \u017ce prawdziwym pi\u0119knem jest pi\u0119kno Tego w nim, Tego, kt\u00f3rego mo\u017ce ujrze\u0107 dzi\u0119ki zwierciad\u0142u pierwotnych w\u00f3d, \u017cywej wody.<\/p>\n

Narcyz wreszcie odczuwa i odnajduje Mi\u0142o\u015b\u0107: t\u0119, kt\u00f3rej zawsze szuka\u0142 w sobie i kt\u00f3rej nigdy nie znalaz\u0142.<\/p>\n

I zanurza si\u0119 w niej ca\u0142kowicie, a\u017c sam znika, m\u00f3wi\u0105c jak Jan Chrzciciel \u201eja musz\u0119 male\u0107, aby ten Inny m\u00f3g\u0142 wzrasta\u0107\u201d.<\/p>\n

To jest endura.<\/p>\n

Pierwszy krok do transfiguracji.<\/p>\n

Predestynowany znalaz\u0142 \u015bcie\u017ck\u0119 wyzwolenia.<\/p>\n

Proces alchemicznej przemiany zostaje zako\u0144czony, tak jak opisa\u0142 to Owidiusz w Metamorfozach<\/em>: Narcyz po \u015bmierci zostaje przeniesiony do Hadesu (symbol fazy \u201enigredo\u201d) i jeszcze podziwia si\u0119 w zwierciadle Styksu – nadal ma kontakt z obrazem, kt\u00f3ry go przemienia.<\/p>\n

Gdy najady i driady chcia\u0142y zabra\u0107 jego cia\u0142o i z\u0142o\u017cy\u0107 je na stosie pogrzebowym, na jego miejscu znalaz\u0142y kwiat z czerwon\u0105 koron\u0105 i z\u0142otymi s\u0142upkami (symbol fazy \u201erubedo\u201d) i sze\u015bcioma bia\u0142ymi p\u0142atkami w heksagramie (symbol fazy \u201ealbedo\u201d).<\/p>\n","protected":false},"author":919,"featured_media":13880,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[],"category_":[110119,110081],"tags_english_":[],"class_list":["post-91877","logon_article","type-logon_article","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category_-zeitgeist-pl","category_-livingpast-pl"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/logon_article\/91877","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/logon_article"}],"about":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/logon_article"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/919"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13880"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=91877"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=91877"},{"taxonomy":"category_","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/category_?post=91877"},{"taxonomy":"tags_english_","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags_english_?post=91877"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}