{"id":91493,"date":"2021-02-10T19:06:29","date_gmt":"2021-02-10T19:06:29","guid":{"rendered":"https:\/\/logon.media\/logon_article\/postrzegana-rzeczywistosc-czesc-1\/"},"modified":"2021-02-10T19:06:29","modified_gmt":"2021-02-10T19:06:29","slug":"postrzegana-rzeczywistosc-czesc-1","status":"publish","type":"logon_article","link":"https:\/\/logon.media\/pl\/logon_article\/postrzegana-rzeczywistosc-czesc-1\/","title":{"rendered":"Postrzegana rzeczywisto\u015b\u0107 – cz\u0119\u015b\u0107 1"},"content":{"rendered":"

Intensywnie czerwony li\u015b\u0107 d\u0119bu \u0142apie promienie p\u00f3\u017anojesiennego s\u0142o\u0144ca. Wiatr wydaje z siebie g\u0142\u0119bokie westchnienie. Li\u015b\u0107 odrywa si\u0119 od ga\u0142\u0119zi, przez chwil\u0119 unosi si\u0119 na wietrze, po czym ko\u0142ysz\u0105c si\u0119, opada. Chyba obejrza\u0142em zbyt wiele film\u00f3w, bo z chwil\u0105, gdy li\u015b\u0107 p\u0142asko l\u0105duje na ziemi, s\u0142ysz\u0119 ciche, basowe t\u0105pni\u0119cie. Jest to kr\u00f3tka scenka, w kt\u00f3rej do obrazu z\u0142o\u017conego z koloru i ruchu do\u0142\u0105cza skojarzony z nim d\u017awi\u0119k pochodz\u0105cy z innego kontekstu. Rzeczywisto\u015b\u0107 postrze\u017cona w mojej g\u0142owie i co\u015b jeszcze! Rzeczywisto\u015b\u0107, dwoje obserwuj\u0105cych oczu oraz pami\u0119\u0107. I wszystko rozgrywa si\u0119 w moim m\u00f3zgu. A ja, ja jestem tego \u015bwiadomy.<\/em><\/p>\n

M\u00f3zg<\/strong><\/p>\n

Nasz m\u00f3zg jest cz\u0119\u015bci\u0105 wi\u0119kszej ca\u0142o\u015bci uk\u0142adu nerwowego z\u0142o\u017conego z centralnego uk\u0142adu nerwowego (m\u00f3zgu i rdzenia przed\u0142u\u017conego) i obwodowego uk\u0142adu nerwowego tworzonego przez 31 par nerw\u00f3w rdzeniowych i 12 par nerw\u00f3w czaszkowych. Mo\u017ce on by\u0107 postrzegany jako wi\u0119ksza ca\u0142o\u015b\u0107 z\u0142o\u017cona z m\u00f3zgu, uk\u0142adu nerwowego i zmys\u0142\u00f3w. Je\u015bli my\u015blimy w kategoriach ewolucyjnych, m\u00f3zg powsta\u0142 i rozwin\u0105\u0142 si\u0119, poniewa\u017c zapewnia\u0142  rozwijaj\u0105cej si\u0119 istocie ludzkiej doskona\u0142e szanse na przetrwanie.<\/p>\n

Ja<\/strong><\/p>\n

M\u00f3zg ma swoje wn\u0119trze i cz\u0119\u015b\u0107 zewn\u0119trzn\u0105. Wn\u0119trze jest zadziwiaj\u0105co nieuchwytne: kim jestem – obserwatorem i my\u015blicielem w tym m\u00f3zgu? \u201eJa\u201d wchodzi w interakcje z otoczeniem poprzez m\u00f3zg i reszt\u0119 cia\u0142a. Lecz \u201eja\u201d zna tylko niewielk\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 wn\u0119trza m\u00f3zgu. Samo powsta\u0142o jako w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107 emergentna; jako co\u015b, co wy\u0142ania si\u0119 na powierzchni\u0119 i wykracza poza swoje pocz\u0105tki, kt\u00f3re pierwotnie polega\u0142y na przetwarzaniu bod\u017ac\u00f3w zmys\u0142owych; na wy\u017cszym poziomie przekszta\u0142ci\u0142y si\u0119 w my\u015blenie o zdobytych informacjach – przetworzonych lub nie, a na jeszcze wy\u017cszym – w my\u015blenie o sobie jako o tym, kt\u00f3ry my\u015bli. To jest co\u015b!<\/p>\n

Te trzy poziomy przetwarzania informacji da\u0142y pocz\u0105tek takim ideom jak: \u201eJa i moje cia\u0142o w rzeczywisto\u015bci czasu i przestrzeni\u201d oraz my\u015blom w rodzaju: \u201eCo ja zrobi\u0142em?\u201d, \u201eJestem takim g\u0142upcem!\u201d lub: \u201eCo mog\u0119 zrobi\u0107, \u017ceby m\u00f3j partner by\u0142 szcz\u0119\u015bliwy?\u201d Nasze my\u015blenie osadzone jest w czasie. Do\u015bwiadczam siebie jako potencjalnie ewoluuj\u0105cej ci\u0105g\u0142o\u015bci. A to prowadzi do takich pyta\u0144 jak: \u201eDlaczego istniej\u0119 ja i rzeczywisto\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 postrzegam?\u201d M\u00f3j m\u00f3zg dzia\u0142a wi\u0119c w oparciu o to, co konkretne, i przechodzi do tego, co bardziej abstrakcyjne.<\/p>\n

Widzenie<\/strong><\/p>\n

Na czym polega pierwotne postrzeganie, widzenie? Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce widzenie nie polega na tym, \u017ce ustalona wi\u0105zka \u015bwiat\u0142a pada przez soczewk\u0119 na \u201efilm\u201d, lecz wydaje si\u0119 wynika\u0107 z rozwoju. Jako noworodki podejmujemy pr\u00f3by skonstruowania sp\u00f3jnej wizualnej opowie\u015bci z widzenia i ruchu; z tego, co widzimy i czujemy z wn\u0119trza cia\u0142a, oraz z dotykania, jako odczuwania tego, co na zewn\u0105trz, a czasem tak\u017ce ze s\u0142yszenia lub postrzegania za pomoc\u0105 innych zmys\u0142\u00f3w.<\/p>\n

Model \u015bwiata<\/strong><\/p>\n

Z najwcze\u015bniejszych zarejestrowanych przez nas wra\u017ce\u0144, w naszym m\u00f3zgu tworzy si\u0119 model \u015bwiata, obejmuj\u0105cy nas samych w tym \u015bwiecie. Jest to model \u015bwiata, kt\u00f3ry bezustannie ewoluuje w wyniku testowania tego modelu, tej mapy topograficznej, i por\u00f3wnywania z najnowszymi obserwacjami, naj\u015bwie\u017cszymi danymi sensorycznymi nap\u0142ywaj\u0105cymi z zewn\u0119trznego \u015bwiata. Po\u0142\u0105czenia pomi\u0119dzy m\u00f3zgiem a np. oczami funkcjonuj\u0105 bardzo intensywnie w obu kierunkach. M\u00f3zg wysy\u0142a informacje do wzg\u00f3rza, a oczy postrzegaj\u0105. Wzg\u00f3rze okre\u015bla r\u00f3\u017cnic\u0119 pomi\u0119dzy informacj\u0105 nap\u0142ywaj\u0105c\u0105 z m\u00f3zgu a t\u0105, kt\u00f3ra nap\u0142ywa za po\u015brednictwem wzroku; wysy\u0142a sygna\u0142 r\u00f3\u017cnicowy do m\u00f3zgu, do kory w celu przetworzenia go. Widzenie, kora wzrokowa, zajmuje oko\u0142o jednej trzeciej obj\u0119to\u015bci m\u00f3zgu i – jak ka\u017cda czynno\u015b\u0107 w m\u00f3zgu – wymaga ogromnej ilo\u015bci energii. M\u00f3zg istnieje po to, by z najwi\u0119kszym mo\u017cliwym sukcesem utrzymywa\u0107 przy \u017cyciu ca\u0142y organizm, kt\u00f3rego jest cz\u0119\u015bci\u0105. Sukces w tym wypadku oznacza m.in. najbardziej efektywne wykorzystanie energii pozyskiwanej z po\u017cywienia. Nasz \u017co\u0142\u0105dek mo\u017cna wi\u0119c uzna\u0107 za rodzaj elektrowni\u2026<\/p>\n

Zatem m\u00f3zg zarz\u0105dza procesem widzenia i obserwacji w taki spos\u00f3b, aby\u015bmy zdobyli jak najwi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b\u0107 informacji umo\u017cliwiaj\u0105cych nam bezpieczne funkcjonowanie w \u015brodowisku, w kt\u00f3rym \u017cyjemy. Dlatego wy\u0142apuje r\u00f3\u017cnice, zamiast ci\u0105g\u0142ego nagrywania pe\u0142nego filmu. Kieruj\u0105c si\u0119 tym samym d\u0105\u017ceniem do wydajno\u015bci, m\u00f3zg automatyzuje r\u00f3wnie\u017c jak najwi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b\u0107 algorytm\u00f3w kontroluj\u0105cych organizm, gromadz\u0105c je jako podprogramy, jako programy blokowe, kt\u00f3rych mo\u017cna u\u017cywa\u0107 wielokrotnie w r\u00f3\u017cnych kombinacjach. Pomy\u015bl o \u201ezainstalowanej\u201d w twoim m\u00f3zgu \u201eaplikacji\u201d do jazdy na rowerze. Zu\u017cywaj\u0105ce du\u017co energii \u015bwiadome my\u015blenie, nie jest ju\u017c potrzebne. Zawodowi sportowcy, dzi\u0119ki intensywnym treningom, maj\u0105 zapisane programy umo\u017cliwiaj\u0105ce im np. zauwa\u017cenie zbli\u017caj\u0105cej si\u0119 z pr\u0119dko\u015bci\u0105 160  km\/h pi\u0142ki tenisowej i odbicie jej w taki spos\u00f3b, aby polecia\u0142a tam, gdzie sobie tego \u017cycz\u0105. Albo \u015bciganie si\u0119 w wy\u015bcigu Formu\u0142y 1 z 22 innymi kierowcami do kolejnego zakr\u0119tu przy pr\u0119dko\u015bci 330 km\/h.<\/p>\n

Czas<\/strong><\/p>\n

Ciekawym aspektem percepcji jest synchronizacja zmys\u0142\u00f3w, operowanie czasem. Przetwarzanie informacji pozyskiwanych  za po\u015brednictwem uszu nie zajmuje tyle czasu, co przetwarzanie informacji zdobywanych za po\u015brednictwem oczu; dlatego wy\u015bcigi sprinter\u00f3w zaczynaj\u0105 si\u0119 od wystrza\u0142u z pistoletu startowego. Gdy pstrykamy palcami, nasz m\u00f3zg synchronizuje percepcje ruchu, dotyku, wzroku i s\u0142uchu, pomimo \u017ce ich sygna\u0142y docieraj\u0105 do niego w r\u00f3\u017cnym czasie. Synchronizacja dokonuje si\u0119 tutaj dos\u0142ownie w mgnieniu oka!<\/p>\n

Kolor<\/strong><\/p>\n

Jak to si\u0119 dzieje, \u017ce postrzegamy \u015bwiat w kolorze? Otaczaj\u0105cy nas \u015bwiat to ca\u0142o\u015b\u0107 z\u0142o\u017cona z p\u00f3l elektromagnetycznych, ze \u017ar\u00f3de\u0142 promieniowania; albo widzimy bezpo\u015brednio ze \u017ar\u00f3d\u0142a, albo po\u015brednio poprzez odbijanie cz\u0119\u015bci nap\u0142ywaj\u0105cego \u015bwiat\u0142a. Zwa\u017cywszy na d\u0142ugo\u015b\u0107 fali, niezwykle precyzyjna cz\u0119\u015b\u0107 promieniowania docieraj\u0105cego do siatk\u00f3wki naszych oczu mo\u017ce zosta\u0107 przekszta\u0142cona w sygna\u0142y elektrochemiczne, kt\u00f3re trafiaj\u0105 do kory wzrokowej w m\u00f3zgu. Ta informacja lub zmiana w tej informacji jest nast\u0119pnie wykorzystywana do nak\u0142adania percepcji r\u00f3\u017cnych kolor\u00f3w na nasze widzenie \u015bwiata. Nast\u0119pnie na t\u0119 warstw\u0119 informacyjn\u0105 modelu \u015bwiata nak\u0142adana jest kolejna, zawieraj\u0105ca specyficznie zinterpretowan\u0105 percepcj\u0119 ruchu i po\u0142o\u017cenia, przetworzon\u0105 w dw\u00f3ch wyspecjalizowanych obszarach kory wzrokowej.<\/p>\n

Streszczenie<\/strong><\/p>\n

Istniej\u0119 w swojej g\u0142owie jako \u015bwiadomy obserwator siebie samego w \u015bwiecie. Jednak\u017ce m\u00f3j ogl\u0105d \u015bwiata jest w przewa\u017caj\u0105cej mierze zdominowany przez zgromadzone w moim m\u00f3zgu informacje, pochodz\u0105ce z wcze\u015bniejszych obserwacji i do\u015bwiadcze\u0144 \u017cyciowych. Tym gromadzeniem danych kieruj\u0105 procesy, kt\u00f3re w spos\u00f3b instynktowny informuj\u0105 m\u00f3zg, czy to, co si\u0119 pojawia, przyczynia si\u0119 do przetrwania (sygna\u0142 nagrody), czy przeciwnie – zagra\u017ca przetrwaniu (brak sygna\u0142u nagrody). Kluczow\u0105 rol\u0119 odgrywa tu dopamina – hormon szcz\u0119\u015bcia, kt\u00f3ry pe\u0142ni funkcj\u0119 sygnalizacyjn\u0105. Na tej podstawie ustalane s\u0105 priorytety.<\/p>\n

Dokonujemy wybor\u00f3w kieruj\u0105c si\u0119 emocjami. Oznacza to, \u017ce naszej percepcji towarzyszy odczuwane w ciele napi\u0119cie, b\u0119d\u0105ce odpowiedzi\u0105 na nap\u0142ywaj\u0105ce informacje, zwykle zanim pojawi si\u0119 my\u015blenie. Ten emocjonalny spos\u00f3b przetwarzania informacji odbywa si\u0119 w starszych, bardziej prymitywnych i szybszych partiach m\u00f3zgu. Ich maksyma brzmi: przede wszystkim prze\u017cy\u0107!<\/p>\n

Interesuj\u0105cy jest wp\u0142yw pierwiastk\u00f3w chemicznych\/biochemicznych na przetwarzanie informacji w m\u00f3zgu. Niewielka zmiana w chemii krwi, a tym samym i w chemii m\u00f3zgu, ma ogromny wp\u0142yw zar\u00f3wno na nasze emocje, jak i na postrzeganie. A wi\u0119c tak\u017ce na obraz \u201emnie\u201d i \u201e\u015bwiata\u201d. Pomy\u015blmy tu na przyk\u0142ad o poziomie cukru we krwi – jak jasne jest nasze my\u015blenie po zjedzeniu du\u017cego kawa\u0142ka ciasta z bit\u0105 \u015bmietan\u0105 lub po spo\u017cyciu alkoholu?<\/p>\n

\u015awiadomo\u015b\u0107<\/strong><\/p>\n

Jak dot\u0105d om\u00f3wili\u015bmy dzia\u0142anie niekt\u00f3rych partii m\u00f3zgu, bior\u0105cych udzia\u0142 w postrzeganiu, kt\u00f3re jest w nieuchronny spos\u00f3b subiektywne. G\u0142\u00f3wny wniosek, kt\u00f3ry tu si\u0119 nasuwa jest taki, \u017ce kluczowe znaczenie dla naszego ogl\u0105du \u015bwiata ma \u201eautobiografia\u201d, kt\u00f3ra spaja ze sob\u0105 momenty percepcji. To z niej czerpiemy swoje poczucie to\u017csamo\u015bci, \u015bwiadomo\u015b\u0107 \u201eja\u201d w \u015bwiecie.<\/p>\n

\u015awiadomo\u015b\u0107 ta pos\u0142uguje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c wy\u017cszymi funkcjami m\u00f3zgu do my\u015blenia o sobie w czasie i rzeczywisto\u015bci. Dzi\u0119ki rozwojowi kultury ludzie dotarli dzi\u015b do punktu, w kt\u00f3rym wielu zastanawia si\u0119 nad celami wykraczaj\u0105cymi poza czas i przestrze\u0144. Ludzka my\u015bl osi\u0105gn\u0119\u0142a wymiar duchowy, kt\u00f3ry pos\u0142uguje si\u0119 w\u0142asnym j\u0119zykiem, r\u00f3\u017cni\u0105cym si\u0119 od naukowego. J\u0119zyk duchowy stwarza mo\u017cliwo\u015b\u0107 my\u015blenia poza granicami. Wychodzi od fizyczno\u015bci cz\u0142owieka, a konkretnie od m\u00f3zgu i funkcjonowania g\u0142owy. Lecz idzie dalej i wspina si\u0119 coraz wy\u017cej w swym my\u015bleniu. Gdy tymczasem neuronaukowcy w swoim \u015bwiecie zbudowanym z j\u0119zyka i my\u015bli pilnie zg\u0142\u0119biaj\u0105 natur\u0119 i mechanizmy powstania ludzkiej \u015bwiadomo\u015bci, czyni\u0105c to na gruncie ewolucyjnym i uparcie zaprzeczaj\u0105c istnieniu jakiegokolwiek nieznanego wp\u0142ywu pochodz\u0105cego spoza biologicznych podstaw funkcjonowania g\u0142owy.<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"author":923,"featured_media":12422,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[],"category_":[110107],"tags_english_":[],"class_list":["post-91493","logon_article","type-logon_article","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category_-spiritsoul-pl"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/logon_article\/91493","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/logon_article"}],"about":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/logon_article"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/923"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12422"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=91493"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=91493"},{"taxonomy":"category_","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/category_?post=91493"},{"taxonomy":"tags_english_","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags_english_?post=91493"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}