{"id":91212,"date":"2020-11-27T08:56:29","date_gmt":"2020-11-27T08:56:29","guid":{"rendered":"https:\/\/logon.media\/logon_article\/filozofia-w-czasach-zametu-cz-1\/"},"modified":"2020-11-27T08:56:29","modified_gmt":"2020-11-27T08:56:29","slug":"filozofia-w-czasach-zametu-cz-1","status":"publish","type":"logon_article","link":"https:\/\/logon.media\/pl\/logon_article\/filozofia-w-czasach-zametu-cz-1\/","title":{"rendered":"Filozofia w czasach zam\u0119tu &#8211; cz. 1"},"content":{"rendered":"<p class=\"text-align-center\"><em>Zachowaj dystans!<\/em><\/p>\n<p class=\"text-align-center\"><em>Trzymaj si\u0119 i b\u0105d\u017a sta\u0142y!&nbsp; <\/em><\/p>\n<p class=\"text-align-center\"><em>Zosta\u0144 w domu!<\/em><\/p>\n<p class=\"text-align-center\"><em>Przestrzegaj zasad kwarantanny!<\/em><\/p>\n<p class=\"text-align-center\"><em>Zachowaj bezpiecze\u0144stwo i b\u0105d\u017a zdrowy!<\/em><\/p>\n<p>Oto has\u0142a, z kt\u00f3rymi w naszych kryzysowych czasach, mamy do czynienia bezustannie. Lecz czy istnieje co\u015b nowego pod s\u0142o\u0144cem? Nasi przodkowie r\u00f3wnie\u017c \u017cyli w \u015bwiecie, w kt\u00f3rym regularnie wybucha\u0142y wyniszczaj\u0105ce i przera\u017caj\u0105ce epidemie, takie jak tr\u0105d, d\u017cuma, czerwonka, ospa, by wymieni\u0107 tylko kilka z nich. Oni r\u00f3wnie\u017c musieli znosi\u0107 ograniczenia dotycz\u0105ce kontakt\u00f3w mi\u0119dzyludzkich, podr\u00f3\u017cy, handlu, gromadzenia si\u0119, za ka\u017cdym razem, gdy wybucha\u0142a epidemia. Na przyk\u0142ad, gdy tr\u0119dowaty szed\u0142 ulic\u0105 nie mia\u0142 przy sobie telefonu kom\u00f3rkowego z odpowiedni\u0105 aplikacj\u0105, lecz jako znak rozpoznawczy, musia\u0142 nosi\u0107 specjaln\u0105 peleryn\u0119 z kapturem. By\u0142o to ostrze\u017cenie dla innych, by zachowali dystans, kt\u00f3ry z pewno\u015bci\u0105 wynosi\u0142 wi\u0119cej ni\u017c p\u00f3\u0142tora metra.<\/p>\n<p>Ze wzgl\u0119d\u00f3w bezpiecze\u0144stwa stosowano takie zasady, jak te nak\u0142adane na za\u0142ogi statk\u00f3w powracaj\u0105cych z dalekich podr\u00f3\u017cy, zabraniaj\u0105ce ludziom wyj\u015bcia na l\u0105d przez kilka dni po dobiciu do portu, aby mie\u0107 pewno\u015b\u0107, \u017ce nie przywie\u017ali ze sob\u0105 niechcianych chor\u00f3b. W Wenecji, czas ten wynosi\u0142 czterdzie\u015bci dni, w\u0142. <em>quaranta,<\/em> od czego pochodzi s\u0142owo \u201ekwarantanna\u201d. Czterdzie\u015bci to r\u00f3wnie\u017c szczeg\u00f3lna liczba duchowa, zwi\u0105zana z ide\u0105 refleksji i samotno\u015bci: czterdzie\u015bci dni sp\u0119dzi\u0142 Jezus na pustyni. Jest to r\u00f3wnie\u017c liczba oznaczaj\u0105ca pe\u0142ni\u0119 do\u015bwiadcze\u0144, po zdobyciu kt\u00f3rej cz\u0142owiek staje si\u0119 gotowy na nowe \u017cycie duchowe.<\/p>\n<p>W swym burzliwym \u017cyciu, holenderski uczony Justus Lipsius (1547- 1606) napisa\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201eDe Constantia\u201d<a href=\"#_edn1\" name=\"_ednref1\" title=\"\">[i]<\/a>, w kt\u00f3rej m\u00f3wi\u0142 o tym, jak pozostawa\u0107 w harmonii z samym sob\u0105 w czasach kryzysu. Od tamtej pory ksi\u0105\u017cka ta jest w Europie wci\u0105\u017c wznawiana i wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie po raz kolejny jej tre\u015bci okazuj\u0105 si\u0119 by\u0107 aktualne. Lipsius odwo\u0142uje si\u0119 cz\u0119sto do staro\u017cytnych filozof\u00f3w stoickich, kt\u00f3rzy g\u0142osili praktyk\u0119 m\u0119stwa i neutralno\u015bci w obliczu zmiennych kolei \u017cyciowych, takich jak choroby, czy katastrofy.<\/p>\n<p><strong>Zachowaj dystans: <\/strong>Has\u0142o to oznacza\u0142o dla Lipsiusa wewn\u0119trzne zdystansowanie si\u0119 od swoich podstawowych uczu\u0107, u\u015bwiadomienie sobie, co mo\u017cemy zmieni\u0107, a czego nie, i dzia\u0142anie w oparciu o t\u0119 wiedz\u0119 ze spokojem, pogodzeniem si\u0119 i niereagowaniem.<\/p>\n<p><strong>Sta\u0142o\u015b\u0107: <\/strong>W opinii Lipsiusa sta\u0142o\u015b\u0107 i niewzruszono\u015b\u0107 to cechy charakteryzuj\u0105ce w\u0142a\u015bciwe nastawienie duchowe, kluczowe do tego, by w pozytywny spos\u00f3b stawi\u0107 czo\u0142o wszelkim mo\u017cliwym nieszcz\u0119\u015bciom, jakie nas mog\u0105 spotka\u0107. Chroni\u0105 nas one zar\u00f3wno przed depresj\u0105 jak i przed zbytni\u0105 pewno\u015bci\u0105 siebie.<\/p>\n<blockquote>\n<p><em>Prawdziw\u0105 matk\u0105 sta\u0142o\u015bci jest cierpliwo\u015b\u0107 i pokora umys\u0142u. Dobrowolne i bez utyskiwania znoszenie wszystkiego, co nam si\u0119 przytrafia lub co nas dopada. Postawa ta, poparta w\u0142a\u015bciw\u0105 ocen\u0105 sytuacji, to jedyny grunt, na kt\u00f3rym mo\u017ce wzrosn\u0105\u0107 wznios\u0142e drzewo sta\u0142o\u015bci.<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p><strong>Zosta\u0144 w domu:<\/strong> Podr\u00f3\u017cowanie przynosi skutek odwrotny do zamierzonego. Wed\u0142ug Lipsiusa:<\/p>\n<blockquote>\n<p><em>Prawdziwe choroby umys\u0142u przez pielgrzymowanie nie bywaj\u0105 odj\u0119te, ani umniejszone, ale odj\u0105trzone. Umys\u0142 w nas choruje, a ten m\u0105dro\u015bci\u0105 i stateczno\u015bci\u0105 ma by\u0107 leczony. C\u00f3\u017c: s\u0142o\u0144ce i krainy odmieniasz? Raczej umys\u0142, kt\u00f3ry uczyni\u0142e\u015b s\u0142ug\u0105 nami\u0119tno\u015bci, oderwawszy go od przyrodzonego Pana Rozumu. Trzeba, aby\u015b umys\u0142 odmieni\u0142, nie miejsce, i staraj si\u0119 nie aby\u015b gdzie indziej by\u0142, ale inny.<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p><strong>B\u0105d\u017a zdrowy: <\/strong>Lipsius nie u\u017cywa dok\u0142adnie tych s\u0142\u00f3w, lecz nawi\u0105zuje do nich po\u015brednio. Sugeruje, \u017ce jest to \u017cyczenie odnosz\u0105ce si\u0119 do efektu ko\u0144cowego, imperatyw bazuj\u0105cy na za\u0142o\u017ceniach opisanych powy\u017cej. R\u00f3wnie\u017c Pitagoras odnosi\u0142 si\u0119 do g\u0142\u0119bszego znaczenia tych s\u0142\u00f3w. Jego studenci z Krotony pozdrawiali si\u0119 w ten spos\u00f3b na ka\u017cdym spotkaniu. Wewn\u0119trzne znaczenie s\u0142\u00f3w \u201cb\u0105d\u017a zdrowy\u201d to: \u201cW ka\u017cdej chwili dnia pami\u0119taj, \u017ce wywodzisz si\u0119 z boskiego \u017ar\u00f3d\u0142a\u201d.<\/p>\n<p>B\u0105d\u017a zdrowy, drogi Czytelniku!<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.logon.media\/pl\/filozofia-w-czasach-zametu-cz-2\">Id\u017a do cz. 2<\/a><\/p>\n<hr \/>\n<p><a href=\"#_ednref1\" name=\"_edn1\" title=\"\">[i]<\/a> Polskie wydanie: Iustus Lipsius, \u201eO sta\u0142o\u015bci ksi\u0105g dwoje\u201d, prze\u0142. Janusz Piotrowicz, Krak\u00f3w 1649.<\/p>\n","protected":false},"author":923,"featured_media":11301,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[],"category_":[110081],"tags_english_":[],"class_list":["post-91212","logon_article","type-logon_article","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category_-livingpast-pl"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/logon_article\/91212","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/logon_article"}],"about":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/logon_article"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/923"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11301"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=91212"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=91212"},{"taxonomy":"category_","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/category_?post=91212"},{"taxonomy":"tags_english_","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags_english_?post=91212"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}