{"id":90566,"date":"2020-05-18T05:28:26","date_gmt":"2020-05-18T05:28:26","guid":{"rendered":"https:\/\/logon.media\/logon_article\/spiacy-rycerze-czesc-1\/"},"modified":"2022-10-04T07:36:19","modified_gmt":"2022-10-04T07:36:19","slug":"spiacy-rycerze-czesc-1","status":"publish","type":"logon_article","link":"https:\/\/logon.media\/pl\/logon_article\/spiacy-rycerze-czesc-1\/","title":{"rendered":"\u015api\u0105cy Rycerze \u2013 cz\u0119\u015b\u0107 1"},"content":{"rendered":"

W swej ksi\u0105\u017cce Bohater o tysi\u0105cu twarzy<\/em>, Joseph Campbell stwierdzi\u0142: \u201eZadziwiaj\u0105ce jest to, \u017ce owa charakterystyczna moc poruszania i budzenia naszych g\u0142\u0119boko ukrytych si\u0142 tw\u00f3rczych tkwi w najprostszej bajce dla dzieci, tak jak w kropli wody zawarty jest ocean lub w jaju pch\u0142y ca\u0142a tajemnica \u017cycia\u201d[i]<\/a>. M\u00f3wi on, \u017ce mity i podania ludowe zebrane z wszystkich zak\u0105tk\u00f3w ziemi sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na jedn\u0105 wielobarwn\u0105, bogat\u0105 opowie\u015b\u0107 o wznios\u0142ym przeznaczeniu cz\u0142owieka i \u015bcie\u017cce, kt\u00f3ra prowadzi do jego urzeczywistnienia.<\/p>\n

Jedna z najbardziej znanych polskich legend opowiadaj\u0105ca o \u201e\u015bpi\u0105cych rycerzach\u201d ukrytych w grocie pod Giewontem, wpisuje si\u0119 w znany na ca\u0142ym \u015bwiecie motyw pozostaj\u0105cych we \u015bnie bohater\u00f3w, kt\u00f3rzy – gdy nadejdzie odpowiedni czas – powstan\u0105, by walczy\u0107 o wolno\u015b\u0107. Historia o \u015bpi\u0105cych tatrza\u0144skich rycerzach bywa zazwyczaj interpretowana w kontek\u015bcie patriotycznym i niepodleg\u0142o\u015bciowym, mimo to jednak jej przes\u0142anie jest du\u017co g\u0142\u0119bsze i bardziej pierwotne. Aby to wykaza\u0107, przytoczymy dla przypomnienia tre\u015b\u0107 legendy.<\/p>\n

Bohaterem podania jest pastuszek imieniem Ja\u015bko, mieszkaj\u0105cy w g\u00f3ralskiej wiosce u podn\u00f3\u017ca Tatr. Pewnego razu s\u0105siad Ja\u015bka, stary gazda, z\u0142o\u017cy\u0142 mu wizyt\u0119 i opowiedzia\u0142 histori\u0119 o skarbie ukrytym w jaskini pod Giewontem. Zaintrygowany ch\u0142opiec uda\u0142 si\u0119 wi\u0119c pod Giewont, aby znale\u017a\u0107 ow\u0105 jaskini\u0119. Gdy zm\u0119czony w\u0119dr\u00f3wk\u0105 przysiad\u0142 na kamieniu, us\u0142ysza\u0142 r\u017cenie koni. Zdziwi\u0142o go to, poniewa\u017c na wysoko\u015bci, na kt\u00f3rej si\u0119 znajdowa\u0142, nie spotyka\u0142o si\u0119 raczej koni. Po chwili zorientowa\u0142 si\u0119, \u017ce d\u017awi\u0119ki dochodz\u0105 spod ziemi. Rozejrza\u0142 si\u0119 wok\u00f3\u0142 siebie i dostrzeg\u0142 niewielk\u0105 szczelin\u0119 pomi\u0119dzy g\u0142azami. Zaciekawiony, odwali\u0142 kamie\u0144 zagradzaj\u0105cy wej\u015bcie, zsun\u0105\u0142 si\u0119 w d\u00f3\u0142, szed\u0142 chwil\u0119 w ciemno\u015bciach, a\u017c trafi\u0142 do du\u017cej groty, w kt\u00f3rej p\u0142on\u0119\u0142o ognisko. Pod jej \u015bcianami sta\u0142y pi\u0119kne konie, po\u015br\u00f3d kt\u00f3rych spa\u0142 rycerz w l\u015bni\u0105cej zbroi. Ja\u015bko wystraszy\u0142 si\u0119 i rzuci\u0142 do ucieczki. Uciekaj\u0105c jednak, kopn\u0105\u0142 niechc\u0105cy kamie\u0144 i obudzi\u0142 rycerza, kt\u00f3ry zada\u0142 mu pytanie: <\/em><\/p>\n

\u2013 Czy nadszed\u0142 ju\u017c czas? <\/em><\/p>\n

\u2013 Nie panie, jeszcze nie \u2013 odpar\u0142 Ja\u015bko. <\/em><\/p>\n

\u2013 Dobrze. To bardzo dobrze \u2013 powiedzia\u0142 rycerz i wskaza\u0142 ch\u0142opcu s\u0105siedni\u0105 grot\u0119. \u2013 Popatrz ch\u0142opcze, tu \u015bpimy my, rycerze jego kr\u00f3lewskiej mo\u015bci. Gdy nadejdzie czas, wstaniemy, aby broni\u0107 naszych g\u00f3r i naszej ziemi. Ale teraz jeszcze nie bud\u017a moich braci. Gdy b\u0119dzie trzeba, powstan\u0105 sami.<\/em><\/p>\n

Powiedziawszy to, rycerz podszed\u0142 do ogniska, wyj\u0105\u0142 z niego grube, pal\u0105ce si\u0119 polano i poda\u0142 ch\u0142opcu, aby o\u015bwietli\u0142 sobie nim drog\u0119.<\/em><\/p>\n

Po powrocie do domu Ja\u015bko opowiedzia\u0142 o swojej przygodzie g\u00f3ralom, kt\u00f3rzy r\u00f3wnie\u017c zapragn\u0119li zobaczy\u0107 rycerzy. Podczas kolejnej wyprawy ch\u0142opiec nie odnalaz\u0142 jednak wej\u015bcia do jaskini. Nie us\u0142ysza\u0142 tak\u017ce r\u017cenia koni.<\/em><\/p>\n

\u2013 Jeszcze nie nadszed\u0142 w\u0142a\u015bciwy czas \u2013 rzek\u0142 do g\u00f3rali, a oni mu uwierzyli.<\/em><\/p>\n

Stary gazda zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do ch\u0142opca s\u0142owami: <\/em><\/p>\n

\u2013 Nie s\u0105dzi\u0142em, \u017ce uda ci si\u0119 odnale\u017a\u0107 skarb, o kt\u00f3rym ci opowiedzia\u0142em. Czy wiesz, co jest tym skarbem?<\/em><\/p>\n

Ja\u015bko pokr\u0119ci\u0142 g\u0142ow\u0105.<\/em><\/p>\n

\u2013 To wolno\u015b\u0107, ch\u0142opcze \u2013 u\u015bmiechn\u0105\u0142 si\u0119 stary g\u00f3ral. \u2013 Ona jest najwi\u0119kszym skarbem. Nie tylko tutaj, w g\u00f3rach, ale i na ca\u0142ym \u015bwiecie. I to w\u0142a\u015bnie jej b\u0119d\u0105 zawsze strzegli \u015bpi\u0105cy rycerze z Tatr.[ii]<\/strong><\/a><\/em><\/p>\n

Legenda ta sta\u0142a si\u0119 inspiracj\u0105 pi\u0119knego, poruszaj\u0105cego sw\u0105 g\u0142\u0119bi\u0105 wiersza Marii Konopnickiej \u201eTam w moim kraju, w dalekiej stronie\u201d:<\/p>\n

Tam, w moim kra\u00adju, w da\u00adle\u00adkiej stro\u00adnie
\nSto gwiazd zga\u00adszo\u00adnych stoi w ko\u00adro\u00adnie,
\nSto gwiazd zga\u00adszo\u00adnych nad po\u00adlem stoi,
\nJak stu ry\u00adce\u00adrzy w \u017ce\u00adla\u00adznej zbroi.<\/p>\n

Tam, w moim kra\u00adju, w da\u00adle\u00adkiej stro\u00adnie
\nSto serc go\u00adr\u0105\u00adcych t\u0119\u00adsk\u00adno\u00adt\u0105 p\u0142o\u00adnie,
\nSto serc go\u00adr\u0105\u00adcych w pier\u00adsi ude\u00adrza
\nJak duch w \u017ce\u00adla\u00adzne bla\u00adchy pan\u00adce\u00adrza.<\/p>\n

Tam, w moim kra\u00adju, w da\u00adle\u00adkiej stro\u00adnie
\nSto wi\u00adchr\u00f3w t\u0119t\u00adni przez pu\u00adste b\u0142o\u00adnie,
\nSto wi\u00adchr\u00f3w t\u0119t\u00adni przez szlak ste\u00adpo\u00adwy
\nJak stu ru\u00adma\u00adk\u00f3w w z\u0142o\u00adte pod\u00adko\u00adwy.<\/p>\n

A jak prze\u00admi\u00adnie sto dni, sto nocy,
\nWsta\u00adn\u0105 ry\u00adce\u00adrze w serc \u017cy\u00adwych mocy,
\nWsta\u00adn\u0105 ry\u00adce\u00adrze, do\u00adsi\u0119\u00add\u0105 ko\u00adnie,
\nZa\u00adpa\u00adl\u0105 gwiaz\u00addy w z\u0142o\u00adtej ko\u00adro\u00adnie.<\/p><\/blockquote>\n

Symbolika zawarta zar\u00f3wno w legendzie, jak i w wierszu nawi\u0105zuje do archetypowych motyw\u00f3w wyzwalaj\u0105cej \u015bcie\u017cki duchowej, w kt\u00f3r\u0105 wyrusza ka\u017cdy cz\u0142owiek, gdy nadchodzi \u201ew\u0142a\u015bciwy czas\u201d. \u015acie\u017cka ta by\u0142a od zawsze przyr\u00f3wnywana do wspinania si\u0119 na wysok\u0105 g\u00f3r\u0119. Jej celem by\u0142o i jest wzniesienie, wspi\u0119cie si\u0119 na duchowe wy\u017cyny, odzyskanie utraconej dawno temu wolno\u015bci i suwerenno\u015bci, wyzwolenie si\u0119 z okow\u00f3w materii; z b\u0142\u0119dnego ko\u0142a narodzin i \u015bmierci. W drugiej cz\u0119\u015bci tego artyku\u0142u postaramy si\u0119 ukaza\u0107, jak ta stara, s\u0142owia\u0144ska przypowie\u015b\u0107 ludowa i napisany przez Mari\u0119 Konopnick\u0105 wiersz pokrywaj\u0105 si\u0119 ze \u015bcie\u017ck\u0105 alchemicznej przemiany i biblijnym przekazem, odczytywanym przez pryzmat wewn\u0119trznego chrze\u015bcija\u0144stwa (Gnozy).<\/p>\n

Id\u017a do cz\u0119\u015bci 2<\/a><\/p>\n

\n

[i]<\/a> Joseph Campbell, „Bohater o Tysi\u0105cu Twarzy”, Zysk i S-ka, Pozna\u0144, 1997. Cytat pochodzi z Prologu, z 1 rozdzia\u0142u: Mit i sen, str. 19.<\/p>\n

[ii] Legenda zaczerpni\u0119ta z: https:\/\/tatromaniak.pl\/aktualnosci\/legenda-o-spiacych-rycerzach\/?fbclid=IwAR1fI0o-XOMpY0i7AZgJ6DsLX0l9bY-g0JBFsGkTpoDSjgLoKi6-WkJvalY<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"author":917,"featured_media":8829,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[],"category_":[110081],"tags_english_":[],"class_list":["post-90566","logon_article","type-logon_article","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category_-livingpast-pl"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/logon_article\/90566","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/logon_article"}],"about":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/logon_article"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/917"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8829"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=90566"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=90566"},{"taxonomy":"category_","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/category_?post=90566"},{"taxonomy":"tags_english_","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags_english_?post=90566"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}