Historia malarstwa japo\u0144skiego rozpoczyna si\u0119 wraz z pojawieniem si\u0119 buddyzmu w VI wieku naszej ery. Buddyjskie \u015bwi\u0105tynie i klasztory by\u0142y zdobione przez malarzy chi\u0144skich i korea\u0144skich, kt\u00f3rzy g\u0142\u00f3wnie przedstawiali Budd\u0119 i bodhisattw\u00f3w.<\/p>\n
Buddyzm<\/em><\/strong><\/p>\n Budda, indyjski za\u0142o\u017cyciel tej religii, zmar\u0142 oko\u0142o 480 r. p.n.e.. Mi\u0119dzy drugim a pi\u0105tym stuleciem naszej ery buddyzm rozprzestrzeni\u0142 si\u0119 na ca\u0142\u0105 Azj\u0119 \u015arodkow\u0105 i dotar\u0142 a\u017c do Chin. Jeszcze za swego \u017cycia Budda za\u0142o\u017cy\u0142 zakon mnich\u00f3w i tak\u017ce wielu ludzi \u015bwieckich by\u0142o wyznawcami jego nauki. Ta nauka jest pozornie prosta, ale wymaga wielkiego wysi\u0142ku, aktywnego dzia\u0142ania. Nic nie jest wa\u017cne, jak tylko jej urzeczywistnienie. Jedna z podstawowych zasad m\u00f3wi, \u017ce wiara w istnienie jakiegokolwiek rodzaju indywidualnych rzeczy jest niewa\u017cna i stanowi przeszkod\u0119, poniewa\u017c jest podstaw\u0105 wszelkiego cierpienia i b\u00f3lu na \u015bwiecie. Do tego nale\u017cy te\u017c ka\u017cdy rodzaj czysto intelektualnej spekulacji.<\/p>\n W centrum uwagi jest wewn\u0119trzna wizja. W buddyzmie g\u0142\u0119boki szacunek dla transcendentalnego idea\u0142u jest uzasadnionym sposobem zdobywania wiedzy duchowej.<\/p>\n Nauka o trzech cia\u0142ach Buddy ma olbrzymie znaczenie dla kompozycji artystycznej. W czasie swego ziemskiego \u017cycia Budda pocz\u0105tkowo posiada\u0142 ludzkie cia\u0142o ze wszystkimi jego niedoskona\u0142o\u015bciami (Nirmanakaya<\/em>). Prawdziwa natura Buddy w jego doskona\u0142ym o\u015bwieceniu jest jednak niewypowiedzianym absolutem, kt\u00f3ry jest identyczny z samym kosmosem (Dharmakaya<\/em> – \u201ecia\u0142o nauki\u201d). Mi\u0119dzy nimi znajduje si\u0119 symboliczne, z\u0142ote cia\u0142o z jego licznymi atrybutami. To cia\u0142o jest transcendentne i jest przedstawiane jako z\u0142ota aureola i wychodz\u0105ce z niej promienie (Sambhogakaya<\/em> – \u201ecia\u0142o rado\u015bci\u201d).<\/p>\n Budda wyg\u0142aszaj\u0105cy swoje mowy by\u0142 cz\u0119sto pokazywany ze swoimi zwolennikami, kt\u00f3rzy czasem maj\u0105 skrzy\u017cowane nogi. Wierni nazywali ich bodhisattwami. Uwa\u017cano, \u017ce modlitwy ludzi \u0142atwiej trafiaj\u0105 do nich ni\u017c do oddalonego od nich, zasiadaj\u0105cego jakby na tronie, Buddy.<\/p>\n Bodhisattwa jest o\u015bwiecon\u0105 istot\u0105, kt\u00f3rej celem jest nie tylko samemu uzyskanie o\u015bwiecenia i wej\u015bcie do Nirwany, ale tak\u017ce pomoc wszystkim istotom w uwolnieniu si\u0119 od nieko\u0144cz\u0105cego si\u0119 ko\u0142a reinkarnacji.<\/p>\n Bodhisattwa Maitreja jest postrzegany jako Budda przysz\u0142o\u015bci, nauczyciel nadchodz\u0105cego okresu. Jego imi\u0119 pochodzi od sanskryckiego s\u0142owa maitri<\/em>, kt\u00f3re oznacza uniwersaln\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107, dobro\u0107, rado\u015b\u0107 i przyja\u017a\u0144.<\/p>\n Istnieje rozr\u00f3\u017cnienie mi\u0119dzy ziemskimi a nieziemskimi bodhisattwami. Pierwsi to ludzie, kt\u00f3rzy \u017cyj\u0105 \u017cyciem tego \u015bwiata, pracuj\u0105c dla dobra wszystkich czuj\u0105cych istot (ludzi i zwierz\u0105t), poniewa\u017c s\u0105 pe\u0142ni dobroci i wsp\u00f3\u0142czucia. Drudzy s\u0105 transcendentnymi istotami, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c wspieraj\u0105 wszystkich i pomagaj\u0105 im na drodze do wyzwolenia.<\/p>\n Rola sztuki<\/em><\/strong><\/p>\n Japonia sta\u0142a si\u0119 centrum malarstwa religijnego. W IX wieku naszej ery cesarz za\u0142o\u017cy\u0142 pracowni\u0119 malarstwa. XI wiek mo\u017ce by\u0107 postrzegany, pod wieloma wzgl\u0119dami, jako z\u0142oty wiek japo\u0144skiego malarstwa. Opr\u00f3cz sztuki religijnej rozkwit\u0142a sztuka \u015bwiecka, do kt\u00f3rej w XII wieku nale\u017ca\u0142y pierwsze portrety znanych osobisto\u015bci.<\/p>\n R\u00f3\u017cne formy sztuki by\u0142y postrzegane jako narz\u0119dzia przydatne do wskazywania na znaczenie tego, co ukryte jest poza form\u0105. Mowa jest tu o podstawowej koncepcji, \u017ce ca\u0142y naturalny \u015bwiat jest o\u017cywiany przez Kami<\/em>, przez duchy lub bog\u00f3w.<\/p>\n Kami s\u0105 we wszystkim, w g\u00f3rach, drzewach, kamieniach, wodospadach…. Typowa japo\u0144ska mi\u0142o\u015b\u0107 do natury jest bezpo\u015bredni\u0105 konsekwencj\u0105 tego wyobra\u017cenia duchowo o\u017cywionego krajobrazu. Ten pogl\u0105d jest zwi\u0105zany z inn\u0105 japo\u0144sk\u0105 tradycj\u0105 religijn\u0105, szintoizmem.<\/p>\n Buddyjskie obrazy maj\u0105 wzmacnia\u0107 szacunek wiernych poprzez wywo\u0142ywanie uczu\u0107 rado\u015bci i wznios\u0142o\u015bci, poniewa\u017c to, co cz\u0142owiek mo\u017ce kocha\u0107 jako obraz fizyczny, mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 jego wewn\u0119trznym miernikiem. Nale\u017cy przy tym r\u00f3wnie\u017c wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 to, \u017ce ludzie w dawnych czasach nie potrafili czyta\u0107 i pisa\u0107. Tak wi\u0119c opr\u00f3cz recytacji w \u015bwi\u0105tyniach, mostem do zrozumienia by\u0142y tylko obiekty wizualne. Szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zwraca lotosowy tron Buddy, przedstawiany na obrazach tak, jakby kwiaty wy\u0142ania\u0142y si\u0119 z tajemniczej g\u0142\u0119bi przestrzeni.<\/p>\n Obrazy mia\u0142y koncentrowa\u0107 ducha wierz\u0105cych na przedstawieniach Bosko\u015bci. Ka\u017cdej z r\u00f3\u017cnych postaci odpowiadaj\u0105 okre\u015blone rytua\u0142y. Kolory, liczba ramion i g\u0142\u00f3w wskazuj\u0105 na jako\u015bci duchowe i cechy duszy.<\/p>\n Poza j\u0119zykiem obraz\u00f3w do wierz\u0105cego przemawiaj\u0105 rytualne mantry kap\u0142an\u00f3w. Celem jest tu r\u00f3wnie\u017c przywo\u0142ywanie boskich si\u0142.<\/p>\n Kolejnym rodzajem buddyjskiej ikonografii jest narracja obrazowa. Chodzi tu o moraln\u0105 szat\u0119 buddyjskiego nauczania. Jedna z tych narracji m\u00f3wi nam o po\u015bwi\u0119ceniu si\u0119 przysz\u0142ego Buddy, kt\u00f3ry skacze ze ska\u0142y, by s\u0142u\u017cy\u0107 jako pokarm dla g\u0142odnej tygrysicy i jej m\u0142odych.<\/p>\n Chi\u0144sko-japo\u0144ski spos\u00f3b rysowania z jednej strony d\u0105\u017cy do wyra\u017anego obrazu, to znaczy solidnego, jasnego i sp\u00f3jnego zarysu, kt\u00f3ry ogranicza formy. Jednocze\u015bnie prowadzenie linii przez japo\u0144skich artyst\u00f3w opiera si\u0119 na duchowej koncentracji i natychmiastowym opanowaniu przebiegu ruchu. Ikony czystego stylu celuj\u0105 w regularno\u015bci i powtarzaniu linii.<\/p>\n Kolory s\u0105 u\u017cywane dla ich warto\u015bci emocjonalnych. Kompozycja kolor\u00f3w w pe\u0142ni rozwini\u0119tym obrazie si\u0119ga daleko poza jak\u0105kolwiek symbolik\u0119 j\u0119zykow\u0105. Za pomoc\u0105 wszystkich element\u00f3w stylu stara si\u0119 ukaza\u0107 widzowi pi\u0119kno Bosko\u015bci.<\/p>\n <\/p>\n \u0179r\u00f3d\u0142o:<\/p>\n Fr\u00fchbuddhistischeMalerei aus Japan (Wczesnobuddyjskie malarstwo z Japonii), Unesco, Monachium 1963<\/p>\n","protected":false},"author":920,"featured_media":5823,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[],"category_":[110068],"tags_english_":[],"class_list":["post-89533","logon_article","type-logon_article","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category_-art-pl"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/logon_article\/89533","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/logon_article"}],"about":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/logon_article"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/920"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5823"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=89533"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=89533"},{"taxonomy":"category_","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/category_?post=89533"},{"taxonomy":"tags_english_","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags_english_?post=89533"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}