{"id":89363,"date":"2019-01-14T09:50:26","date_gmt":"2019-01-14T09:50:26","guid":{"rendered":"https:\/\/logon.media\/logon_article\/sztuka-i-swiadomosc-jako-podroz-w-glab-siebie-czesc-5\/"},"modified":"2019-01-14T09:50:26","modified_gmt":"2019-01-14T09:50:26","slug":"sztuka-i-swiadomosc-jako-podroz-w-glab-siebie-czesc-5","status":"publish","type":"logon_article","link":"https:\/\/logon.media\/pl\/logon_article\/sztuka-i-swiadomosc-jako-podroz-w-glab-siebie-czesc-5\/","title":{"rendered":"Sztuka i \u015bwiadomo\u015b\u0107 jako podr\u00f3\u017c w g\u0142\u0105b siebie &#8211; cz\u0119\u015b\u0107 5"},"content":{"rendered":"<p><strong>Zako\u0144czenie podro\u017cy<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Po up\u0142ywie ponad 500 lat, podr\u00f3\u017c dobieg\u0142a ko\u0144ca. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce Ziemia nie jest p\u0142askim dyskiem, lecz kul\u0105. Mo\u017cemy to dzi\u015b obserwowa\u0107 z zewn\u0105trz przez satelity &#8211; a jednak obraz wy\u015bwietla si\u0119 nam na p\u0142askim dysku ekranu. Zdj\u0119cia i filmy pomagaj\u0105 nam \u201eobiektywnie\u201d rejestrowa\u0107 czas. Na filmach ogl\u0105damy dokumenty z przesz\u0142o\u015bci, a dzi\u0119ki kamerze ka\u017cdy z nas mo\u017ce obejrze\u0107 sam siebie z zewn\u0105trz, z ka\u017cdej strony, co kiedy\u015b mo\u017cliwe by\u0142o tylko w ograniczonym zakresie i jedynie w gabinetach luster.<\/p>\n<p>Przestrze\u0144 perspektywy pomi\u0119dzy punktem obserwacyjnym a punktem zbiegu, zosta\u0142a po\u0142\u0105czona sieci\u0105 dr\u00f3g i szlak\u00f3w komunikacyjnych. Ko\u0144czy si\u0119 i zaczyna w konkretnym miejscu, jak start i meta na torze wy\u015bcigowym. W ten spos\u00f3b wymiar perspektywy przestrzennej zosta\u0142 osadzony w czasie. Punkt obserwacyjny i punkt zbiegu sta\u0142y si\u0119 identyczne. Cz\u0142owiek nie mo\u017ce si\u0119 ju\u017c wycofa\u0107. Posun\u0105\u0142 si\u0119 naprz\u00f3d i sta\u0142 si\u0119 swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 si\u0142\u0105 nap\u0119dow\u0105. Ustawi\u0142 si\u0119 za swymi w\u0142asnymi plecami i stamt\u0105d steruje sob\u0105 i pr\u00f3buje przekszta\u0142ca\u0107 i formowa\u0107 siebie wed\u0142ug zaw\u0119\u017conego obrazu w\u0142asnego ego. Wszystkie narz\u0119dzia, kt\u00f3re s\u0105 mu do tego potrzebne, znajduj\u0105 si\u0119 w zasi\u0119gu r\u0119ki. Zamiast rozwija\u0107 si\u0119 \u201epoprzez bycie\u201d, kreuje si\u0119 i stylizuje. Zamiast rozwija\u0107 j\u0105dro swojej duszy, poleruje powierzchni\u0119. Zamiast pracowa\u0107 nad swoim wn\u0119trzem, ukierunkowany jest na podb\u00f3j \u015bwiata zewn\u0119trznego. Jednak tak by\u0107 nie musi by\u0107. By\u0107 mo\u017ce spojrzenie na jaskini\u0119 plato\u0144sk\u0105 u\u015bwiadomi nam, \u017ce istnieje alternatywa.<\/p>\n<p>Co si\u0119 sta\u0142o z jaskini\u0105 Platona? Jakie s\u0105 wsp\u00f3\u0142czesne sposoby na do\u015bwiadczenie wgl\u0105du?<\/p>\n<p><strong>Jaskinia Platona dzisiaj<\/strong><\/p>\n<p>Gdy Platon napisa\u0142 przypowie\u015b\u0107 o jaskini 2400 lat temu, wszystko by\u0142o jeszcze \u201epo staremu\u201d. Wgl\u0105d by\u0142 wgl\u0105dem, przedmiot by\u0142 przedmiotem, rzemios\u0142o by\u0142o rzemios\u0142em, a sztuka malowania by\u0142a czym\u015b sztucznym: by\u0142a imitacj\u0105, \u017conglerk\u0105, wystarczaj\u0105co dobr\u0105, \u017ceby przekaza\u0107 odbiorcy fakt, \u017ce \u017cycie zmys\u0142owe nie jest niczym wi\u0119cej, jak tylko odbiciem prawdziwej lecz niewidzialnej rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n<p>Wsp\u00f3\u0142czesne jaskinie plato\u0144skie s\u0105 zazwyczaj bardzo wygodne. Widzimy ogromny post\u0119p. Kajdany, w kt\u00f3re kiedy\u015b zakuci byli ludzie, to dzisiaj nie grube \u0142a\u0144cuchy, lecz opary r\u00f3\u017cnych narkotyk\u00f3w.<\/p>\n<p>Wi\u0119kszo\u015b\u0107 jaski\u0144 wyposa\u017cona jest dzi\u015b w sw\u00f3j w\u0142asny w\u0142\u0105cznik \u015bwiat\u0142a. Najcz\u0119\u015bciej \u015bwieci w nich ma\u0142e, prywatne, przyciemnione s\u0142o\u0144ce. \u015aciany jaski\u0144 wyposa\u017cone s\u0105 w du\u017ce ekrany, dzi\u0119ki kt\u00f3rym mo\u017cemy obejrze\u0107, zapisa\u0107, odzyska\u0107 i wch\u0142on\u0105\u0107 w dowolnym czasie wszystko, co dzieje si\u0119 lub dzia\u0142o na zewn\u0105trz w innych jaskiniach. Noc sta\u0142a si\u0119 dniem. C\u00f3\u017c za wspania\u0142e osi\u0105gni\u0119cie! Tak bardzo wyczekiwane o\u015bwiecenie ludzko\u015bci objawi\u0142o si\u0119 jako o\u015bwietlenie!<\/p>\n<p>Najbardziej ekscytuj\u0105ce \u015bwiat\u0142o wychodzi teraz bezpo\u015brednio ze \u015bciany jaskini. To samo dzieje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c z wiedz\u0105 o S\u0142o\u0144cu, kt\u00f3re przesta\u0142o by\u0107 symbolem wgl\u0105du i o\u015bwiecenia, a sta\u0142o si\u0119 gigantycznym reaktorem j\u0105drowym, \u017cyj\u0105cym dzi\u0119ki swej w\u0142asnej substancji. Cienie Platona uleg\u0142y mutacji.<\/p>\n<p>Dzi\u015b jawi\u0105 si\u0119 jako postacie ze \u015bwiat\u0142a, bohaterowie, gwiazdy i idole. W jaskini dosz\u0142o do gigantycznego, pomys\u0142owego rozwoju, a mieszka\u0144cy nie musieli si\u0119 nawet odwraca\u0107 i wst\u0119powa\u0107 na m\u0119cz\u0105c\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119 wgl\u0105du. Wygl\u0105da na to, \u017ce zamiast tego zaradna ludzko\u015b\u0107 potraktowa\u0142a przypowie\u015b\u0107 Platona jako podr\u0119cznik m\u00f3wi\u0105cy, jak zainstalowa\u0107 wewn\u0105trz wszystkie te cuda, kt\u00f3re mo\u017cna znale\u017a\u0107 na zewn\u0105trz jaskini. Wszystko zosta\u0142o sprytnie odtworzone: ogie\u0144 stoj\u0105cy za przedmiotami i \u015bwiat\u0142o, b\u0119d\u0105ce \u017ar\u00f3d\u0142em wiedzy tych, kt\u00f3rzy go do\u015bwiadczyli i o nim m\u00f3wili.<\/p>\n<p>Powiod\u0142a si\u0119 najbardziej niewiarygodna rzecz, idee i wgl\u0105dy a nawet samo \u015bwiat\u0142o zmieni\u0142y si\u0119 w cienie i odda\u0142y si\u0119 do dyspozycji \u015bwiatu cieni.<\/p>\n<p>W ten spos\u00f3b obraz jaskini zosta\u0142 odwr\u00f3cony. Cienie nie przesuwaj\u0105 si\u0119 ju\u017c po \u015bcianach jaskini, lecz same zacz\u0119\u0142y \u015bwieci\u0107. Dzi\u0119ki reflektorom i lampom b\u0142yskowym.<\/p>\n<p>Teraz, gdy \u015bciana jaskini b\u0142yszczy i migocze, cienie s\u0105 za nami, a nie przed nami, jak w starej przypowie\u015bci o jaskini. Gdy dzi\u015b si\u0119 odwracamy, pierwsz\u0105 rzecz\u0105, kt\u00f3r\u0105 widzimy, nie jest ogie\u0144, p\u0142on\u0105cy za przedmiotami, przenoszonymi tam i z powrotem, lecz nasze w\u0142asne wyd\u0142u\u017cone i drgaj\u0105ce cienie. Droga do wgl\u0105du zdaje si\u0119 wyprowadza\u0107 nas z o\u015blepiaj\u0105cych jaski\u0144 i ich wirtualnych wymiar\u00f3w i zmusza\u0107 do przekroczenia naszego w\u0142asnego cienia.<\/p>\n<p><strong>Iluzja brana na powa\u017cnie<\/strong><\/p>\n<p>A gdzie si\u0119 znajdziemy, gdy zostawimy drgaj\u0105ce cienie za sob\u0105? Oczywi\u015bcie na wolnym, \u015bwie\u017cym powietrzu, po\u015br\u00f3d natury! W starej przypowie\u015bci o jaskini, jest ona r\u00f3wnie\u017c iluzj\u0105, prawda? Co si\u0119 jednak dzieje? Iluzja natury stwarza pewne problemy. Warto\u015bci ozonu s\u0105 podwy\u017cszone, gdy \u015bwieci S\u0142o\u0144ce, zmniejsza si\u0119 bior\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107. Zapanowali\u015bmy nad dzikim, gro\u017anym \u015brodowiskiem z przesz\u0142o\u015bci, a niesamowitej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci dzikich zwierz\u0105t nie odnajdziemy na zewn\u0105trz, lecz w ogrodzie zoologicznym lub w karcie da\u0144. Nagle dociera do nas, \u017ce ta iluzja sta\u0142a si\u0119 czym\u015b powa\u017cnym.<\/p>\n<p>Gdzie znajduje si\u0119 dzi\u015b wyj\u015bcie z jaskini, gdy sprawy \u015bwiatowe zmieniaj\u0105 si\u0119 w medialny spektakl, migotliwe getto, w kt\u00f3rym wszystkie nieszcz\u0119\u015bcia pe\u0142ni\u0105 podw\u00f3jn\u0105 rol\u0119 &#8211; z jednej strony siej\u0105 strach, a z drugiej zapewniaj\u0105 nam pewnego rodzaju rozrywk\u0119? I ju\u017c nie wiemy, czy producenci filmowi, promuj\u0105cy wojny w imi\u0119 wy\u017cszej ogl\u0105dalno\u015bci, mog\u0105 nast\u0119pnie ze szczerym oddaniem kr\u0119ci\u0107 reporta\u017ce dotycz\u0105ce pokoju, odbudowy i pomocy humanitarnej? Ci, kt\u00f3rzy w ten spos\u00f3b trzymaj\u0105 ludzi w pu\u0142apce dobra-z\u0142a, podsycaj\u0105 ich emocje, a potem doj\u0105, podczas gdy ci zestresowani nie s\u0105 w stanie odnale\u017a\u0107 wewn\u0119trznego spokoju, lecz miotaj\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy strachem a nadziej\u0105, w rozpaczliwym, bezsensownym ruchu w t\u0119 i z powrotem. By\u0107 mo\u017ce jednak, wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas tego chce; by\u0107 mo\u017ce chc\u0105 oni pozosta\u0107 w globalnym kontakcie i nie opuszcza\u0107 swych wygodnych jaski\u0144. Nale\u017cy to uszanowa\u0107. Jednak nie wszystkim bycie konsumentem ko\u0144cowym daje spe\u0142nienie. I pojawia si\u0119 pytanie: w jaki spos\u00f3b i gdzie mo\u017cemy odnale\u017a\u0107 wyj\u015bcie z odnowionej jaskini plato\u0144skiej, je\u015bli jest tak, jak napisano: je\u015bli punkt obserwacyjny pokrywa si\u0119 z punktem zbiegu, a o\u015bwiecenie poprzez wgl\u0105d zosta\u0142o zast\u0105pione o\u015bwieceniem przez wiedz\u0119?<\/p>\n<p>Wyj\u015bcie wci\u0105\u017c istnieje. A raczej \u201ewej\u015bcie\u201d- wej\u015bcie w g\u0142\u0105b siebie. Nie jest to wyj\u015bcie \u201epoza\u201d, lecz wej\u015bcie do \u015brodka &#8211; w g\u0142\u0105b w\u0142asnego serca. Nie jest ono jednak jeszcze rozwini\u0119te. I nie istnieje \u017caden system nawigacji. Ka\u017cdy ma sw\u00f3j w\u0142asny kod dost\u0119pu, kt\u00f3ry nie mo\u017ce by\u0107 zastosowany u nikogo innego; jest to rodzaj w\u0142asnego, niepowtarzalnego klucza, kt\u00f3ry pasuje tylko do jednego zamka. I chodzi o to, \u017ceby ten klucz odnale\u017a\u0107, a raczej, \u017ceby go stworzy\u0107 i u\u017cywa\u0107. Opr\u00f3cz racjonalno-naukowej i emocjonalno-religijnej inteligencji, istnieje jeszcze inteligencja artystyczna, b\u0119d\u0105ca ludzk\u0105 zdolno\u015bci\u0105 do skoncentrowania wszystkich aspekt\u00f3w i si\u0142, by otworzy\u0107 si\u0119 na duchow\u0105 bosko\u015b\u0107. Brzmi to jak paradoks: jedynym sposobem pokonania \u201eja\u201d jest &#8211; jak sugeruje to imi\u0119 Parsifal*- przej\u015bcie przez sam \u015brodek ego.<\/p>\n<p>(cdn.)<\/p>\n<p>* Parsifal to imi\u0119 jednego z rycerzy Kr\u00f3la Artura, poszukuj\u0105cego \u015bwi\u0119tego Graala. Pochodzi od francuskiego \u201eperce val\u201d, (ang. \u201epierce valley\u201d), i oznacza tego, kt\u00f3ry \u201eprzebija si\u0119 przez dolin\u0119\u201d.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"author":920,"featured_media":3959,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[],"category_":[110068],"tags_english_":[],"class_list":["post-89363","logon_article","type-logon_article","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category_-art-pl"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/logon_article\/89363","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/logon_article"}],"about":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/logon_article"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/920"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3959"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=89363"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=89363"},{"taxonomy":"category_","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/category_?post=89363"},{"taxonomy":"tags_english_","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags_english_?post=89363"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}