{"id":89188,"date":"2018-10-02T15:37:24","date_gmt":"2018-10-02T15:37:24","guid":{"rendered":"https:\/\/logon.media\/logon_article\/buddyjska-nirwana-a-chrzescijanska-gnoza-cz-1\/"},"modified":"2022-09-05T07:57:26","modified_gmt":"2022-09-05T07:57:26","slug":"buddyjska-nirwana-a-chrzescijanska-gnoza-cz-1","status":"publish","type":"logon_article","link":"https:\/\/logon.media\/pl\/logon_article\/buddyjska-nirwana-a-chrzescijanska-gnoza-cz-1\/","title":{"rendered":"Buddyjska nirwana a chrze\u015bcija\u0144ska gnoza, cz. 1"},"content":{"rendered":"

Na pierwszy rzut oka, wierzenia tych dw\u00f3ch wewn\u0119trznych \u015bcie\u017cek, wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 pod wieloma wzgl\u0119dami rozbie\u017cne. Odmienny jest bowiem spos\u00f3b, w jaki obie te religie wyra\u017caj\u0105 si\u0119 na zewn\u0105trz. R\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 one nie tylko miejscem kultu (\u015bwi\u0105tynia i stupa<\/em>), lecz tak\u017ce stylem \u017cycia i metodami praktykowania wiary. R\u00f3wnie\u017c j\u0119zyk, jakim si\u0119 pos\u0142uguj\u0105, by opisa\u0107 ostateczny cel, wywo\u0142uje odmienne skojarzenia; gnostyczna chrze\u015bcija\u0144ska \u015bcie\u017cka zbawienia jest procesem \u0142\u0105czenia si\u0119 boskiej iskry poszukuj\u0105cego cz\u0142owieka z ogniem boskiej mi\u0142o\u015bci, podczas gdy buddyjska \u015bcie\u017cka prowadzi do stopniowego wygaszenia p\u0142omienia osobistego \u017cycia w tym, co nienazwane, a co jest cz\u0119sto interpretowane jako pustka (sanskr. nirv<\/em>\u0101na<\/em>). Mimo to jednak, po bli\u017cszym zbadaniu, pomimo tych r\u00f3\u017cnic, odkry\u0107 mo\u017cna fundamentaln\u0105 jedno\u015b\u0107 i wielkie podobie\u0144stwo pomi\u0119dzy tymi dwiema \u015bcie\u017ckami.<\/p>\n

W chrze\u015bcija\u0144skiej gnozie, reprezentowanej przez Z\u0142oty R\u00f3\u017cokrzy\u017c, \u015bwi\u0105tynia jest miejscem wa\u017cnych duchowych spotka\u0144, w kt\u00f3rym odbywaj\u0105 si\u0119 szczeg\u00f3lne wydarzenia. Wyr\u00f3\u017cniaj\u0105c\u0105 cech\u0105 jest obecna w niej cisza, a tak\u017ce krzy\u017c i r\u00f3\u017ca<\/em>, symbolizuj\u0105ce \u017cycie kosmicznego Chrystusa, \u015awiat\u0142a, wype\u0142niaj\u0105cego wszystko i b\u0119d\u0105cego jedynym istniej\u0105cym Dobrem. \u015awi\u0105tynie te s\u0105 szczeg\u00f3lnymi miejscami mocy duchowej, w kt\u00f3rych dokonuje si\u0119 uzdrawianie i odnowa duszy, a co za tym idzie – ca\u0142ej istoty ludzkiej.<\/p>\n

Samowtajemniczenie i mi\u0142o\u015b\u0107<\/strong><\/em><\/p>\n

\u015acie\u017cka inicjacji w Szkole Duchowej rozwija si\u0119 zasadniczo poprzez samowtajemniczenie w r\u00f3\u017cne stadia rozpoznania i wewn\u0119trznego wgl\u0105du, tak \u017ce nasz poziom \u015bwiadomo\u015bci ulega ci\u0105g\u0142ej zmianie. Chodzi tu o utrwalone, skrystalizowane struktury ego, a tak\u017ce wzorce my\u015blowe i prze\u015bwiadczenia, kt\u00f3re mo\u017cemy sobie dzi\u0119ki samoobserwacji u\u015bwiadomi\u0107 i tym samym je rozpu\u015bci\u0107. Jest to proces, kt\u00f3ry nast\u0119puje, gdy pozostajemy skoncentrowani na znajduj\u0105cej si\u0119 wewn\u0105trz nas boskiej iskrze. Ta droga inicjacji zasadza si\u0119 na nap\u0142ywaj\u0105cym z zewn\u0105trz duchowym wsparciu, lecz w dalszym ci\u0105gu wymaga od nas wielkiego zaanga\u017cowania i \u017cycia w ci\u0105g\u0142ej uwa\u017cno\u015bci. Dzi\u0119ki procesowi poznania, kt\u00f3ry post\u0119puje naprz\u00f3d krok po kroku, nie tylko ca\u0142a osobowo\u015b\u0107, lecz r\u00f3wnie\u017c si\u0142y, kt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105 w ca\u0142ej ludzko\u015bci, zostaj\u0105 obj\u0119te m\u0105dro\u015bci\u0105. Z poznanie samego siebie powstaje wszechpoznanie, budzi si\u0119 prawdziwe wsp\u00f3\u0142czucie i prawdziwa mi\u0142o\u015b\u0107 do ca\u0142ego istnienia, mi\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra jest cierpliwa, dobrotliwa, kt\u00f3ra wszystko zakrywa, wszystkiemu wierzy, wszystko znosi[i]<\/a>.<\/p>\n

Ta druga forma mi\u0142o\u015bci, czyni\u0105ca podzia\u0142y, egoistyczna, id\u0105ca w parze z samoutwierdzaniem, lgn\u0105ca do w\u0142adzy, rozgraniczaj\u0105ca i bazuj\u0105ca na l\u0119ku, ulega stopniowej przemianie i ust\u0119puje miejsca bezosobowej mi\u0142o\u015bci, Gnozie, kt\u00f3rej g\u0142\u00f3wn\u0105 cech\u0105 jest do\u015bwiadczanie niesko\u0144czono\u015bci i zjednoczenie przeciwie\u0144stw. W niej odnajdujemy \u017ar\u00f3d\u0142o jedynej prawdy, kt\u00f3ra sama jest rzeczywista i wznios\u0142a; kt\u00f3ra przekracza wszystko, wszystko jednoczy i dlatego jest wszystkim.<\/p>\n

Nowa postawa \u017cyciowa i transformacja<\/strong><\/em><\/p>\n

W wyniku transformacji, transfiguracji, ca\u0142y cz\u0142owiek zostaje stworzony na nowo. Jego naturalna dusza, kt\u00f3ra zna wszystkie nami\u0119tno\u015bci, ulega stopniowej przemianie dzi\u0119ki zdolno\u015bci rozr\u00f3\u017cniania i licznym wgl\u0105dom. W ten spos\u00f3b tworzy si\u0119 przestrze\u0144 dla rozwoju nowej duszy, duszy duchowej posiadaj\u0105cej swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 inteligencj\u0119, zdobywaj\u0105cej wiedz\u0119 za pomoc\u0105 prawdziwej intuicji.<\/p>\n

\u015acie\u017cka buddyjska jest r\u00f3wnie\u017c drog\u0105 stopniowego stawania si\u0119 \u015bwiadomym. Podobnie jak w Szkole Duchowej Z\u0142otego R\u00f3\u017cokrzy\u017ca, \u015bcie\u017ck\u0105 t\u0105 mog\u0105 kroczy\u0107 zar\u00f3wno m\u0119\u017cczy\u017ani, jak i kobiety.<\/p>\n

Klasztory dla mniszek za\u0142o\u017cy\u0142 sam Budda, po osi\u0105gni\u0119ciu o\u015bwiecenia.<\/p>\n

Niezb\u0119dnym warunkiem uzyskania zbawienia jest medytacja. T\u0119 podstawow\u0105 metod\u0119 prowadz\u0105c\u0105 do wyzwolenia, odnajdujemy w obu formach buddyzmu, zar\u00f3wno w theravadzie (hinajanie),<\/em> b\u0119d\u0105cej najstarsz\u0105 form\u0105 buddyzmu, jak i w mahajanie<\/em> i jej szko\u0142ach, takich jak np. wad\u017crajana.<\/em><\/p>\n

W tradycji chrze\u015bcija\u0144skiej medytacja znana jest jako \u201epraktyka duchowa\u201d, \u201ebezprzedmiotowy wgl\u0105d\u201d i stosuj\u0105 j\u0105 g\u0142\u00f3wnie mistycy. Medytacja, jako metoda duchowa, istnieje niezale\u017cnie od jakiejkolwiek kultury, jednak spos\u00f3b jej wykonywania r\u00f3\u017cni si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od tradycji. Na przyk\u0142ad, pomimo \u017ce cel, jakim jest zanurzenie si\u0119 w ciszy, lub \u201epustce\u201d, pozostaje ten sam, to buddyjska medytacja vipassana<\/em> jest czym\u015b zupe\u0142nie innym ni\u017c \u201ejednoznaczne ukierunkowanie\u201d Szko\u0142y Duchowej Z\u0142otego R\u00f3\u017cokrzy\u017ca.<\/p>\n

Theravady\u015bci opieraj\u0105 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na zbiorze nauk Buddy, zwanym Tiptaka<\/em>, spisanym w j\u0119zyku palijskim w III w. p. n.e. P\u00f3\u017aniejszy buddyzm mahajany<\/em> korzysta r\u00f3wnie\u017c z innych pism, takich jak Sutra Serca, Sutra Lotosu, Diamentowa Sutra i Sutry Czystej Krainy.<\/em><\/p>\n

Budda ustanowi\u0142 \u201e<\/em>Cztery Szlachetne Prawdy\u201d dotycz\u0105ce rzeczywisto\u015bci cierpienia, jego przyczyn, sposobu unikania i osi\u0105gania szcz\u0119\u015bcia poprzez praktykowanie \u201eSzlachetnej O\u015bmiorakiej \u015acie\u017cki\u201d. Pod wzgl\u0119dem podstawowych za\u0142o\u017ce\u0144 dotycz\u0105cych \u017cycia, buddyjska doktryna jest bardzo zbli\u017cona do gnostycznej chrze\u015bcija\u0144skiej \u015bcie\u017cki zbawienia. Jeden z za\u0142o\u017cycieli Szko\u0142y Duchowej, Jan van Rijckenborgh podkre\u015bla\u0142, \u017ce nie wystarczy sama zmiana sposobu my\u015blenia, lub jedynie \u201epewien rodzaj moralno\u015bci\u201d, czy \u201eokre\u015blony system wierze\u0144\u201d, ale \u017ce \u015bcie\u017cka sk\u0142ada si\u0119 z wszystkich tych trzech czynnik\u00f3w i wynikaj\u0105cych z nich konsekwencji.[ii]<\/a> W praktyce wi\u0105\u017ce si\u0119 to z wystrzeganiem si\u0119 pokarm\u00f3w mi\u0119snych, tytoniu, alkoholu, narkotyk\u00f3w, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o przestrzeganiu konkretnych moralnych i duchowych wytycznych, kt\u00f3re staj\u0105 si\u0119 oczywiste w miar\u0119 czynienia post\u0119p\u00f3w na \u015bcie\u017cce.<\/p>\n

Budda wyra\u017anie zaleci\u0142 przestrzeganie pi\u0119ciu wskaza\u0144, tzw. \u201epa<\/em>\u00f1ca-sila<\/em>\u201d, kt\u00f3re nakazuj\u0105 \u201enie zabija\u0107\u201d, \u201enie kra\u015b\u0107\u201d, \u201enie rozbija\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144stw\u201d, \u201enie k\u0142ama\u0107\u201d i \u201enie pi\u0107 odurzaj\u0105cych napoj\u00f3w\u201d. Dodatkowo mnisi i mniszki zobowi\u0105zani s\u0105 do \u017cycia w ca\u0142kowitej czysto\u015bci i niemal absolutnym ub\u00f3stwie.[iii]<\/a><\/p>\n

Wgl\u0105d<\/strong><\/em><\/p>\n

Zgodnie z naukami Buddy, jak r\u00f3wnie\u017c z uniwersaln\u0105 filozofi\u0105 Z\u0142otego R\u00f3\u017cokrzy\u017ca, punktem wyj\u015bcia na \u015bcie\u017cce jest rozpoznanie fundamentalnego b\u0142\u0119du, w kt\u00f3rym zwyk\u0142y cz\u0142owiek pozostaje w swoim codziennym \u017cyciu. Je\u015bli cz\u0142owiek nie w\u0142o\u017cy wysi\u0142ku w swoje przebudzenie, pozostaj\u0105 mu jedynie z\u0142udzenia, rozczarowania, cierpienie, choroby, a na ko\u0144cu \u015bmier\u0107. Wsp\u00f3lne dla obu nauk jest rozpoznanie nieko\u0144cz\u0105cych si\u0119 obrot\u00f3w ko\u0142a, czyli tzw. sa\u1e43s\u0101ry<\/em> (cyklu bezustannego wzrostu i rozpadu) lub beznadziejnego przywi\u0105zania do \u015bwiata dialektyki, konsekwentnie uwarunkowanego przez przyczynowo\u015b\u0107, automatyczn\u0105 powtarzalno\u015b\u0107 i nawyki. I wszystko to ma zwi\u0105zek ze zbawieniem. Wielki filozof mahajany,<\/em> Nagard\u017cuna (II w. n.e.) twierdzi\u0142, \u017ce ten \u015bwiat jest zupe\u0142nie pusty. Dalej m\u00f3wi\u0142, \u017ce jedynie g\u0142\u0119boka wiedza (Gnoza) jest prawdziw\u0105 nibb\u0101n\u0105<\/em> (nirwan\u0105<\/em>). Rzeczywisto\u015b\u0107 jest tam, gdzie nie ma ju\u017c z\u0142udze\u0144, a gdzie panuje jedynie doskona\u0142a jasno\u015b\u0107, doskona\u0142e \u015awiat\u0142o; jak powiedzia\u0142by gnostyk – doskona\u0142e \u015awiat\u0142o, nie b\u0119d\u0105ce \u015bwiat\u0142em, kt\u00f3re znamy. N<\/em>ibb\u0101na (nirwana<\/em>) nie jest \u017cadnym miejscem, ani rajem, ani niebem, ani \u201edrug\u0105 stron\u0105\u201d, ani \u201eniczym\u201d, lecz jest tym, co Ostateczne. To, co Ostateczne nie ma przyczyny (animitta<\/em>) i nie zna rozr\u00f3\u017cniania (ekalak\u1e63ane<\/em>).<\/p>\n

Za pomoc\u0105 naszego zwyk\u0142ego rozumowania nie jeste\u015bmy w stanie stwierdzi\u0107, czy nibb\u0101na <\/em>jest tym samym, co boski, duchowy \u015bwiat<\/em> chrze\u015bcija\u0144skiej Gnozy. Takie rozmy\u015blania nale\u017ca\u0142oby uzna\u0107 za spekulacj\u0119. Punkt wyj\u015bcia obu \u015bcie\u017cek jednak\u017ce jest identyczny; jest nim mianowicie pragnienie wyzwolenia si\u0119 z ziemskiego cierpienia, po\u0142\u0105czone z prze\u015bwiadczeniem, \u017ce jest ono mo\u017cliwe.<\/p>\n

Nagard\u017cuna podkre\u015bla\u0142, \u017ce prawdziwy wgl\u0105d nast\u0119puje na poziomie niewerbalnym. Sceptycyzm wobec zdolno\u015bci j\u0119zyka do wyra\u017cenia czegokolwiek z tego, co Ostateczne, lub m\u00f3wi\u0105c j\u0119zykiem Gnozy – z tego, co dotyczy R\u00f3\u017cy <\/em>lub \u015awiat\u0142a Chrystusa<\/em>, jest zn\u00f3w wsp\u00f3lny dla obu \u015bcie\u017cek. Najwy\u017cszej, absolutnej Prawdy nie da si\u0119 wypowiedzie\u0107; mo\u017cna jedynie na ni\u0105 wskazywa\u0107 za pomoc\u0105 \u201ewzgl\u0119dnej prawdy naszego \u015bwiata\u201d. Doktryna tych dw\u00f3ch prawd, obecna ju\u017c w Kanonie Palijskim, wyst\u0119puje r\u00f3wnie\u017c w naukach Z\u0142otego R\u00f3\u017cokrzy\u017ca. Dokonuje si\u0119 tu, rzecz jasna, rozr\u00f3\u017cnienia pomi\u0119dzy wiedz\u0105 umys\u0142u a wiedz\u0105 \u201ezrodzon\u0105 z serca\u201d, wiedz\u0105 \u201enadchodz\u0105cego nowego cz\u0142owieka\u201d.[iv]<\/a><\/p>\n

Tylko prawdziwa intuicja mo\u017ce rozpozna\u0107 prawd\u0119. Jak to ujmuje buddyzm zen: \u201ePalec wskazuj\u0105cy na ksi\u0119\u017cyc nie jest ksi\u0119\u017cycem\u201d.<\/p>\n

W Sutrze Serca<\/em>, wchodz\u0105cej w sk\u0142ad nauk buddyzmu mahajany, <\/em>zacytowana jest mantra najg\u0142\u0119bszego wgl\u0105du:<\/p>\n

Gate gate p\u0101ragate p\u0101rasamgate bodhi sv\u0101h\u0101! <\/em>(przejd\u017a, przejd\u017a, przejd\u017a na drugi brzeg!)<\/em>[v]<\/a> <\/em><\/p>\n

Kiedy buddyjski mnich lub mniszka przyjmuj\u0105 w swym \u017cyciu bezustannie postaw\u0119 obserwatora w medytacji, nast\u0119puje od\u0142\u0105czenie, \u201cmoment spe\u0142nienia\u201d (maggaphala<\/em>). Tworzy on \u201cwyzwolenie si\u0119 z tego \u015bwiata\u201d. Dok\u0142adnie to samo dokonuje si\u0119 na gnostycznej chrze\u015bcija\u0144skiej \u015bcie\u017cce inicjacji. Gnostyk pozostaje w \u015bwiecie, ale nie jest ju\u017c ze \u015bwiata. Z powodu ci\u0105g\u0142ej zmiany \u015bwiadomo\u015bci, transformacji ulega jego relacja ze \u015bwiatem i innymi lud\u017ami.<\/p>\n

 <\/p>\n

(ci\u0105g dalszy nast\u0105pi)<\/p>\n

 <\/p>\n

\n

[i]<\/a> Biblia, 1 Kor. 13:4, 7<\/p>\n

[ii]<\/a> Jan van Rijckenborgh, \u201cElementarna Filozofia Z\u0142otego R\u00f3\u017cokrzy\u017ca\u201d, Instytut Rozekruis Pers<\/em>, Wielu\u0144 2017, rozdzia\u0142 18<\/p>\n

[iii]<\/a> Helmuth von Glasenapp, Einleitung, in: Reden des Buddha, Stuttgart 1976, str. 4<\/p>\n

[iv]<\/a> Jan van Rijckenborgh, \u201cNadchodz\u0105cy Nowy Cz\u0142owiek\u201d, Rozekruis Pers, Welu\u0144 2003, cz. 1, rozdzia\u0142y 1-3<\/p>\n

[v]<\/a> http:\/\/www.pustka.pl\/x.php\/1,595\/Sutra-Serca-z-komentarzem-Seung-Sa-Nima.html [23.02.2019]<\/p>\n","protected":false},"author":920,"featured_media":3489,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[],"category_":[110094],"tags_english_":[],"class_list":["post-89188","logon_article","type-logon_article","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category_-science-pl"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/logon_article\/89188","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/logon_article"}],"about":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/logon_article"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/920"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3489"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=89188"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=89188"},{"taxonomy":"category_","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/category_?post=89188"},{"taxonomy":"tags_english_","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags_english_?post=89188"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}