Wiecz\u00f3r w Mostarze. Ale nie wiecz\u00f3r w naszym stuleciu. W wyobra\u017ani wyruszam do Mostaru z IX wieku, ju\u017c wtedy staro\u017cytnego miasta, si\u0119gaj\u0105cego czas\u00f3w rzymskich. Tutaj znajduje si\u0119 jeden z najwa\u017cniejszych centralnych etap\u00f3w r\u00f3wnie starej, ale zawsze odradzaj\u0105cej si\u0119 czystej wiary chrze\u015bcija\u0144skiej.<\/p>\n
Id\u0119 za niewielk\u0105 grup\u0105 prosto ubranych Bo\u015bniak\u00f3w przez w\u0105skie uliczki ich miasta. Na ka\u017cdym rogu mijaj\u0105 si\u0119 kolorowo ubrani m\u0119\u017cczy\u017ani i kobiety – id\u0105cy do Greckiego Ko\u015bcio\u0142a Prawos\u0142awnego, cerkwi z jasnymi rytua\u0142ami i ci\u0119\u017ck\u0105 muzyk\u0105, lub do teatru, r\u00f3wnie ekstrawagancko przystrojonego. Rozr\u00f3\u017cnienie, kto zmierza do ko\u015bcio\u0142a, a kto do teatru jest trudne, bo obie grupy \u015bmiej\u0105 si\u0119 weso\u0142o i s\u0105 r\u00f3wnie wspaniale wystrojone.<\/p>\n
M\u0119\u017cczy\u017ani i kobiety, za kt\u00f3rymi pod\u0105\u017cam, s\u0105 spokojni, bezpretensjonalni i nie rozprasza ich moja obecno\u015b\u0107. Z determinacj\u0105 przekraczaj\u0105 wspania\u0142y most Trajana, kt\u00f3rego pojedynczy kamienny \u0142uk obejmuje rw\u0105cy i ob\u0142o\u017cony ska\u0142ami strumie\u0144 Narenty.<\/p>\n
Zatrzymuj\u0105 si\u0119 w przypominaj\u0105cym stodo\u0142\u0119 budynku o surowych kamiennych \u015bcianach i dachu krytym strzech\u0105, kt\u00f3ry wcale nie sugeruje, \u017ce za drzwiami znajduje si\u0119 \u015bwi\u0105tynia, \u015bwi\u0105tynia po\u015bwi\u0119cona Najwy\u017cszemu…<\/p>\n
Wchodz\u0105 do \u015brodka, a ja za nimi.<\/p>\n
Du\u017ca, jasna przestrze\u0144 z bielonymi \u015bcianami i \u0142awkami z surowego drewna wkr\u00f3tce wype\u0142nia si\u0119 wi\u0119ksz\u0105 liczb\u0105 tych cichych, przyjaznych ludzi, m\u0119\u017cczyzn i kobiet.<\/p>\n
Nie ma ani kolumn, ani filar\u00f3w, ani dekoracji, obraz\u00f3w czy ikon. Nie znajdziemy tu bogato zdobionego o\u0142tarza ze z\u0142otymi \u017cyrandolami i kielichami. Na samym ko\u0144cu sali ustawiony jest szeroki st\u00f3\u0142, przykryty bia\u0142ym lnianym obrusem.<\/p>\n
Jedynym przedmiotem na stole jest odr\u0119cznie napisany Nowy Testament i rozwini\u0119ty pergamin, zawieraj\u0105cy niekt\u00f3re natchnione hymny ze starego ko\u015bcio\u0142a apostolskiego \u2013znaki, z kt\u00f3rych mo\u017cna wywnioskowa\u0107, gdzie znale\u017a\u0107 przyw\u00f3dc\u0119 kongregacji.<\/p>\n
Przy stole siedzi starzec, kt\u00f3rego siwe w\u0142osy sp\u0142ywaj\u0105 kr\u0119conymi kaskadami na ramiona. Nosi r\u00f3wnie\u017c te same proste stroje bo\u015bniackich rolnik\u00f3w z tamtych czas\u00f3w i niczym nie r\u00f3\u017cni si\u0119 od innych m\u0119\u017cczyzn w jego wieku. Jego kszta\u0142tn\u0105, m\u0105dr\u0105 twarz zakrywaj\u0105 nieco r\u0119ce. Postawa i gest sugeruj\u0105, \u017ce zanurzony jest w modlitwie.<\/p>\n
Nast\u0119pnie wstaje, kl\u0119ka \u2013 a za nim wszyscy obecni \u2013 i wita ich szczerze promiennie jasn\u0105 modlitw\u0105, pe\u0142n\u0105 si\u0142y i oddania, doskonale pokazuj\u0105c, \u017ce jest godny swojego imienia Bogomi\u0142 \u2013 \u201ecz\u0142owiek, kt\u00f3ry si\u0119 modli\u201d. Jego imi\u0119 mo\u017cna te\u017c przet\u0142umaczy\u0107 jako \u201eprzyjaciel Boga\u201d.<\/p>\n
Na zako\u0144czenie modlitwy wierni przy\u0142\u0105czaj\u0105 si\u0119 do niego w modlitwie Ojcze nasz, kt\u00f3r\u0105 potwierdza g\u0142o\u015bno wypowiedziane \u201eAmen\u201d.<\/p>\n
Nast\u0119pnie rozbrzmiewa pie\u015b\u0144 w pi\u0119knym rytmie d\u017awi\u0119k\u00f3w, powracaj\u0105ca do tych samych melodii, kt\u00f3re \u015bpiewali Aposto\u0142owie i Mani. Dalej czytana jest jedna z historii Nowego Testamentu.<\/p>\n
Po od\u0142o\u017ceniu bezcennego r\u0119kopisu na miejsce, obja\u015bnia on dostrojonym s\u0142uchaczom charakter i symbolik\u0119 wspania\u0142ego przyk\u0142adu, jakim jest dla nich Jezus Pan.<\/p>\n
M\u00f3wi o jego braku posiadania, o tym, jak zosta\u0142 odrzucony przez w\u0142asny lud, jak zawsze wskazywa\u0142 na nadchodz\u0105ce Kr\u00f3lestwo \u2013 immanentne, w<\/em> cz\u0142owieku.<\/p>\n Wyja\u015bnia wewn\u0119trzne znaczenie krzy\u017ca i ukrzy\u017cowania oraz jego powr\u00f3t w ob\u0142okach niebios, kt\u00f3ry ka\u017cdy cz\u0142owiek musi sobie wyobrazi\u0107 i urzeczywistni\u0107 w swoim najg\u0142\u0119bszym wn\u0119trzu.<\/p>\n M\u00f3wi o tym, jak ta duchowa istota chodzi\u0142a po ziemi w uwznio\u015blonym ciele przez sze\u015b\u0107 tygodni, ucz\u0105c si\u0119, nauczaj\u0105c i promieniuj\u0105c moc\u0105.<\/p>\n A kiedy opisuje, jak Chrystus urzeczywistni\u0142 \u201ekoniec wszelkiej \u015bmierci\u201d, jest tak jakby zb\u00f3r, tak jak Szczepan, ujrza\u0142 otwarte bramy niebios.<\/p>\n I przytacza s\u0142owa Psalmu 24:<\/p>\n Bramy, podnie\u015bcie swe szczyty Pogodnie i z si\u0142\u0105 Bogomi\u0142 opisuje im wewn\u0119trzne Kr\u00f3lestwo i przedstawia bogactwo \u017cycia duchowego, w por\u00f3wnaniu z kt\u00f3rym pogarda, przes\u0142uchania i prze\u015bladowania tamtych dni s\u0105 niczym.<\/p>\n I w tym wszystkim nie ma elementu wzbudzania emocji, \u017cadnej erotycznej sublimacji czy osobistej satysfakcji, ale atmosfera tak duchowa, tak czysta i prawdziwie \u015bwi\u0119ta, \u017ce tylko ludzie \u201eczystego serca\u201d maj\u0105 do niej dost\u0119p.<\/p>\n Po kolejnym \u201eOjcze nasz\u201d bracia i siostry z bractwa bogomi\u0142\u00f3w wychodz\u0105. Znowu przekraczaj\u0105 most nad Narent\u0105, wci\u0105\u017c pe\u0142ni czystego do\u015bwiadczenia, wci\u0105\u017c pe\u0142ni \u017cywego gnostycznego S\u0142owa, wype\u0142nieni pewno\u015bci\u0105, \u017ce oni r\u00f3wnie\u017c, z wn\u0119trza, nale\u017c\u0105 do Kr\u00f3lestwa.<\/p>\n A kiedy znikaj\u0105 w w\u0105skich uliczkach Mostaru, wracam do mojego dwudziestego pierwszego wieku.<\/p>\n Tak brzmia\u0142a ich modlitwa na zako\u0144czenie tego promiennego, prostego, czystego spotkania Bogomi\u0142\u00f3w, wewn\u0119trznie rezonuj\u0105ca z gnostycznym Ojcze nasz:<\/p>\n Bo\u017ce Wszechmocny,<\/em><\/p>\n kt\u00f3rego stopa spoczywa na najwy\u017cszym firmamencie<\/em><\/p>\n Wielki poruszycielu wszech\u015bwiata<\/em><\/p>\n i wszystkich mocy w nim zawartych<\/em><\/p>\n Wys\u0142uchaj modlitwy twoich s\u0142ug,<\/em><\/p>\n kt\u00f3rzy pok\u0142adaj\u0105 w tobie ca\u0142e zaufanie<\/em><\/p>\n <\/p>\n Modlimy si\u0119, aby\u015bmy mogli<\/em><\/p>\n dzie\u0144 po dniu otrzymywa\u0107 twoj\u0105 bosk\u0105 esencj\u0119 \u017cycia, <\/em><\/p>\n dla pocieszenia i si\u0142y,<\/em><\/p>\n dla Twojej chwa\u0142y i dla zbawienia ludzko\u015bci<\/em><\/p>\n <\/p>\n Wybacz nam, gdy tak cz\u0119sto zbaczamy z Twoich dr\u00f3g<\/em><\/p>\n tak jak my wybaczamy naszym braciom i siostrom<\/em><\/p>\n B\u0105d\u017a blisko nas i w nas<\/em><\/p>\n Wzmacniaj nas i podtrzymuj, <\/em><\/p>\n bo jeste\u015bmy tylko narz\u0119dziami w Twoich r\u0119kach<\/em><\/p>\n <\/p>\n Chro\u0144 nas w niebezpiecze\u0144stwie i z\u0142u<\/em><\/p>\n i nie pozostawiaj nas w pokuszeniu<\/em><\/p>\n Niech Twoja pot\u0119\u017cna moc zawsze nas wspiera i chroni<\/em><\/p>\n <\/p>\n Ty jeste\u015b wielkim \u0179r\u00f3d\u0142em Gnozy i m\u0105dro\u015bci<\/em><\/p>\n Nauczaj swoje s\u0142ugi swoj\u0105 \u015bwi\u0119t\u0105 obecno\u015bci\u0105<\/em><\/p>\n i prowad\u017a nas teraz i zawsze<\/em><\/p>\n Amen<\/em><\/p>\n <\/p>\n<\/blockquote>\n Przypisy:<\/strong><\/p>\n [1] Bogomi\u0142owie to wyznawcy popa Bogomi\u0142a, kt\u00f3ry zacz\u0105\u0142 rozpowszechnia\u0107 swoje nauki z wioski Bogomila w dzisiejszej Macedonii na pocz\u0105tku X wieku. Inna wersja g\u0142osi, \u017ce bogomilizm powsta\u0142 w \u00f3wczesnej stolicy Bu\u0142garii, Pres\u0142awiu, w 927 roku pod wp\u0142ywem Bojana (Benjamina) Maga, syna cara Symeona. Bojan kszta\u0142ci\u0142 si\u0119 na s\u0142ynnym Uniwersytecie Magnaura w Konstantynopolu, gdzie w centrum edukacji stawiano siedem zasad Hermesa Tresmegistosa.<\/p>\n Dos\u0142owne znaczenie s\u0142owa bogomi\u0142owie to \u201eumi\u0142owani Boga\u201d; byli oni bardzo aktywni, z wyj\u0105tkiem okres\u00f3w ci\u0119\u017ckich prze\u015bladowa\u0144, jako bractwo \u201eprawdziwych chrze\u015bcijan\u201d do oko\u0142o 1450 roku. S\u0105 blisko spokrewnieni z katarami, na kt\u00f3rych mieli wielki wp\u0142yw i dlatego czasami nazywani s\u0105 katarami Wschodu. Otrzymywali du\u017ce wsparcie ze strony ludno\u015bci ze wzgl\u0119du na niezachwian\u0105 i czyst\u0105 postaw\u0119 swoich parfaits<\/em> (doskona\u0142ych). Spokojny, skromny spos\u00f3b, w jaki realizowali \u015bcie\u017ck\u0119 samozbawienia, wywiera\u0142 na ludziach ogromne wra\u017cenie.<\/p>\n Mostar i okolice by\u0142y wa\u017cnym miejscem proklamacji bogomi\u0142\u00f3w. Wida\u0107 to nadal na niezliczonych bogomilskich nagrobkach opatrzonych g\u0142\u0119bok\u0105 symbolik\u0105 (tzw. \u201este\u0107ci\u201d), kt\u00f3re nadal mo\u017cna tam znale\u017a\u0107 na du\u017cym obszarze.<\/p>\n [2] Ojcze nasz by\u0142a jedyn\u0105 modlitw\u0105, jak\u0105 bogomi\u0142owie uznawali. Inne modlitwy i hymny uwa\u017cali za mnogoglagolanj\u0119 = niepotrzebn\u0105 paplanin\u0119. Kluczowe zdanie z nauczania bogomi\u0142\u00f3w to: \u201ePrawdziwy Ko\u015bci\u00f3\u0142 Chrystusowy jest w sercu cz\u0142owieka\u201d.<\/p>\n","protected":false},"author":923,"featured_media":3459,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[],"category_":[110081],"tags_english_":[],"class_list":["post-89181","logon_article","type-logon_article","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category_-livingpast-pl"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/logon_article\/89181","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/logon_article"}],"about":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/logon_article"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/923"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3459"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=89181"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=89181"},{"taxonomy":"category_","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/category_?post=89181"},{"taxonomy":"tags_english_","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags_english_?post=89181"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\n
\ni unie\u015bcie si\u0119, prastare podwoje,
\naby m\u00f3g\u0142 wkroczy\u0107 Kr\u00f3l chwa\u0142y.
\n\u00abKt\u00f3\u017c jest tym Kr\u00f3lem chwa\u0142y?\u00bb
\n\u00abPan, dzielny i pot\u0119\u017cny,
\nPan, pot\u0119\u017cny w boju\u00bb.
\nBramy, podnie\u015bcie swe szczyty
\ni unie\u015bcie si\u0119, prastare podwoje,
\naby m\u00f3g\u0142 wkroczy\u0107 Kr\u00f3l chwa\u0142y!
\n\u00abKt\u00f3\u017c jest tym Kr\u00f3lem chwa\u0142y?\u00bb
\n\u00abTo Pan Zast\u0119p\u00f3w: On sam Kr\u00f3lem chwa\u0142y\u00bb.<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n