{"id":89139,"date":"2018-08-14T11:54:29","date_gmt":"2018-08-14T11:54:29","guid":{"rendered":"https:\/\/logon.media\/logon_article\/platon-i-reminiscencje-duszy\/"},"modified":"2018-08-14T11:54:29","modified_gmt":"2018-08-14T11:54:29","slug":"platon-i-reminiscencje-duszy","status":"publish","type":"logon_article","link":"https:\/\/logon.media\/pl\/logon_article\/platon-i-reminiscencje-duszy\/","title":{"rendered":"Platon i reminiscencje duszy"},"content":{"rendered":"

Platon, filozof grecki, \u017cyj\u0105cy na prze\u0142omie 5 i 4 w. p.n.e. uwa\u017cany jest za jednego z ojc\u00f3w zachodniej my\u015bli. Stworzona przez niego teoria idei oraz refleksje dotycz\u0105ce polityki kojarzone s\u0105 cz\u0119sto odpowiednio z chrze\u015bcija\u0144stwem i socjalizmem. W jego filozofii wyst\u0119puj\u0105 liczne nawi\u0105zania do tzw. tradycji Wschodu, kt\u00f3rych najbardziej uderzaj\u0105cym przyk\u0142adem jest temat nie\u015bmiertelno\u015bci i w\u0119dr\u00f3wki dusz. A do tego odnosi si\u0119 bezpo\u015brednio idea przypominania sobie<\/em> przez dusz\u0119 wszystkiego, co prze\u017cy\u0142a ona podczas swych licznych inkarnacji, lecz przede wszystkim wszystkiego, czego do\u015bwiadczy\u0142a w swoim pierwotnym stanie, zanim przyby\u0142a na ten \u015bwiat.<\/p>\n

Platon twierdzi\u0142, \u017ce wiedza zwi\u0105zana jest z pami\u0119ci\u0105 i \u017ce praktykowanie przypominania sobie jest \u015bcie\u017ck\u0105 prowadz\u0105c\u0105 do istoty stworzenia i powrotu do pierwotnego \u017cycia. Bez zag\u0142\u0119biania si\u0119 w liczne aspekty tej teorii, nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, jak wa\u017cne znaczenie przypisuje ona roli pami\u0119ci <\/em>w \u017cyciu cz\u0142owieka poszukuj\u0105cego prawdy. Ma on na my\u015bli szczeg\u00f3lny rodzaj pami\u0119ci, jako \u017ce obejmuje ona r\u00f3wnie\u017c rzeczy wykraczaj\u0105ce poza zmys\u0142owo postrzegany \u015bwiat. To znaczy, \u017ce nasza ograniczona zdolno\u015b\u0107 poznania prawdy i sprawiedliwo\u015bci by\u0142aby jedynie pozosta\u0142o\u015bci\u0105 po umiej\u0119tno\u015bci \u017cycia w jedno\u015bci z nimi, kt\u00f3r\u0105 mieli\u015bmy zanim z\u0142\u0105czyli\u015bmy si\u0119 z cia\u0142em fizycznym. Dlatego te\u017c nasza kondycja w tym \u015bwiecie by\u0142aby czym\u015b nienaturalnym i przysparzaj\u0105cym duszy niezwyk\u0142ego cierpienia.<\/p>\n

Z pami\u0119ci\u0105 \u015bci\u015ble zwi\u0105zana jest \u015bwiadomo\u015b\u0107 w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci. \u0141atwo zauwa\u017cy\u0107 na przyk\u0142ad, \u017ce tak jak historia kraju umo\u017cliwia jego obywatelom stworzenie idei wsp\u00f3lnej narodowo\u015bci, tak nasze wspomnienia utrwalaj\u0105 w nas nasz\u0105 indywidualno\u015b\u0107. Nie przez przypadek autor Ma\u0142ego Ksi\u0119cia<\/em> m\u00f3wi s\u0142owami lisa, \u017ce oswojenie kogo\u015b wymaga stworzenia z nim wi\u0119z\u00f3w, prze\u017cywania wsp\u00f3lnych chwil…Poznawaj to, co chcesz oswoi\u0107. To dlatego utrata pami\u0119ci niesie z sob\u0105 tak wiele przykrych konsekwencji, z kt\u00f3rych chyba najgorsz\u0105 jest zapomnienie, kim si\u0119 jest. Zapomnienie to prowadzi do utraty sensu \u017cycia, zaburze\u0144 orientacji i do wewn\u0119trznej pustki. Z drugiej strony \u017cywe wspomnienie lub intensywne pami\u0119tanie o czym\u015b wskazuje na to, \u017ce dana sprawa jest dla cz\u0142owieka bardzo wa\u017cna. Sam B\u00f3g chc\u0105c okaza\u0107 swemu ludowi trosk\u0119 i mi\u0142o\u015b\u0107, m\u00f3wi: \u201eCzy\u017c mo\u017ce niewiasta zapomnie\u0107 o swym niemowl\u0119ciu, ta, kt\u00f3ra kocha syna swego \u0142ona? A nawet, gdyby ona zapomnia\u0142a, Ja nie zapomn\u0119 o tobie” (Iz 49:15).<\/p>\n

Je\u015bli zwyk\u0142a pami\u0119\u0107 cz\u0142owieka ma tak \u015bcis\u0142y zwi\u0105zek z jego to\u017csamo\u015bci\u0105, to pami\u0119\u0107 opisywana przez Platona, b\u0119d\u0105ca pami\u0119ci\u0105 duszy, jest z pewno\u015bci\u0105 zdolna do odkrycia istoty samej duszy.<\/p>\n

Pomimo \u017ce sprawienie, by duchowa to\u017csamo\u015b\u0107 zaw\u0142adn\u0119\u0142a sumieniem cz\u0142owieka, nie jest \u0142atwe, to jednak daje mu ona o sobie ci\u0105gle zna\u0107 poprzez wspomnienia z jego dawnego \u017cycia, objawiaj\u0105ce si\u0119 jako t\u0119sknota za pe\u0142ni\u0105 \u017cycia, wieczno\u015bci\u0105 i mi\u0142o\u015bci\u0105. Kontemplacja tych wszystkich spraw jest od niepami\u0119tnych czas\u00f3w przyczyn\u0105, dla kt\u00f3rej bezustannie ich poszukujemy. W dialogu Fajdros<\/em> Platon wyja\u015bnia, dlaczego je tak bardzo kochamy:<\/p>\n

\n

\u201eA \u017ce boski umys\u0142 rozumem si\u0119 karmi i najczystsz\u0105 wiedz\u0105, a podobnie umys\u0142 ka\u017cdej duszy, kt\u00f3ra chce przyjmowa\u0107 to, co jej odpowiada, przeto ka\u017cda si\u0119 rado\u015bci\u0105 nape\u0142nia, kiedy byt od czasu do czasu zobaczy, widokiem prawdy si\u0119 karmi i rozradowuje. […] A czemu si\u0119 tak rw\u0105 gwa\u0142townie, \u017ceby ogl\u0105da\u0107 zagony prawdy, widzie\u0107, gdzie one s\u0105 \u2013 to dlatego, \u017ce tam, w\u0142a\u015bnie na tym \u0142anie, ro\u015bnie pokarm, kt\u00f3rego najlepsza cz\u0119\u015b\u0107 duszy potrzebuje; z niego nabieraj\u0105 si\u0142y skrzyd\u0142a, kt\u00f3re dusz\u0119 unosz\u0105 do g\u00f3ry.\u201d[1]<\/a><\/p>\n<\/blockquote>\n

Poznanie istoty rzeczy by\u0142oby triumfem duszy.<\/p>\n

Jak to mo\u017cliwe wi\u0119c, \u017ce dusza odst\u0105pi\u0142a od b\u0142ogos\u0142awionego stanu, w kt\u00f3rym si\u0119 znajdowa\u0142a? Mit, kt\u00f3rym pos\u0142uguje si\u0119 Platon, by przedstawi\u0107 obrazowo sw\u00f3j tok rozumowania, m\u00f3wi o zaburzeniu wywo\u0142anym ch\u0119ci\u0105 kontemplowania esencji, lub \u017c\u0105dz\u0105 posiadania wi\u0119cej. Konsekwencj\u0105 tego zaburzenia jest niemo\u017cno\u015b\u0107 pozostania w niebie Prawdy:<\/p>\n

\u201eAle je\u015bli nie zdo\u0142a doci\u0105gn\u0105\u0107 do szczytu i nic nie zobaczy, a przypadkiem jakim\u015b napije si\u0119 niepami\u0119ci i z\u0142o\u015bci\u0105 si\u0119 ci\u0119\u017ck\u0105 nape\u0142ni, oci\u0119\u017ca\u0142a pi\u00f3ra straci i na ziemi\u0119 spadnie.\u201d (Fajdros<\/em>)<\/p>\n

To by t\u0142umaczy\u0142o, dlaczego ludzie nie odnajduj\u0105 szcz\u0119\u015bcia w \u017cyciu, bez wzgl\u0119du na to, jak wielkie by\u0142yby ich osi\u0105gni\u0119cia. S\u0105 jak mieszanina ducha i materii, kt\u00f3ra wi\u0119zi wewn\u0105trz siebie ducha, swoj\u0105 prawdziw\u0105 istot\u0119. Nieumiej\u0119tno\u015b\u0107 zapami\u0119tania tego faktu, sprawia, \u017ce ludzie d\u0105\u017c\u0105 do osi\u0105gni\u0119cia spe\u0142nienia w \u015bwiecie materii, do czasu, a\u017c zdadz\u0105 sobie spraw\u0119, \u017ce osi\u0105gni\u0119cie sukcesu w tej dziedzinie jest niemo\u017cliwe.<\/p>\n

Odzyskanie „duchowej pami\u0119ci” jest tym samym co poznanie, kim jeste\u015bmy i jak\u0105 rol\u0119 mamy do odegrania w \u015bwiecie. Jednak\u017ce, jak zauwa\u017cono wcze\u015bniej, tego rodzaju \u015bwiadomo\u015b\u0107 wymaga piel\u0119gnowania i celebrowania docieraj\u0105cych do nas duchowych impuls\u00f3w; kultywowania \u017cyj\u0105cego w nas \u201eprawspomnienia\u201d. Nasze pragnienie mi\u0142o\u015bci, prawdy, sprawiedliwo\u015bci i r\u00f3wno\u015bci jest odbiciem hermetycznego Dobra, kt\u00f3re jest ponad wszelk\u0105 dualno\u015bci\u0105. Gdy kroczymy \u015bcie\u017ck\u0105, t\u0119sknota ta przybiera na sile i zostaje oczyszczona z iluzji \u201eja\u201d. Naszym zadaniem jest poznanie i przez to oswojenie nowej istoty, kt\u00f3r\u0105 mamy si\u0119 sta\u0107, a kt\u00f3r\u0105 zawsze byli\u015bmy.<\/p>\n

 <\/p>\n

\n

[1]<\/a> Fajdros<\/em> w: Dialogi<\/em>, Platon, Tower Press 2000, Gda\u0144sk, t\u0142um. W\u0142adys\u0142aw Witwicki, str. 17<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3347,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[],"category_":[110081],"tags_english_":[],"class_list":["post-89139","logon_article","type-logon_article","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category_-livingpast-pl"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/logon_article\/89139","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/logon_article"}],"about":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/logon_article"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3347"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=89139"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=89139"},{"taxonomy":"category_","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/category_?post=89139"},{"taxonomy":"tags_english_","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags_english_?post=89139"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}