Je\u015bli znacie jakie\u015b wsp\u00f3\u0142czesne opowiadanie, kt\u00f3re mo\u017cna podsumowa\u0107 w ten spos\u00f3b*, to nie jest to przypadek. Takie sagi, jak „Matrix”, „Gwiezdne Wojny” i „Harry Potter” powielaj\u0105 t\u0119 struktur\u0119, tak jak i wiele innych wsp\u00f3\u0142czesnych hollywoodzkich produkcji, np. „Kr\u00f3l Lew”. A wszystko to za spraw\u0105 ameryka\u0144skiego scenarzysty, kt\u00f3ry dostosowa\u0142 dzie\u0142o J. Campbella do wymog\u00f3w kina. W obliczu sukcesu film\u00f3w, pod\u0105\u017caj\u0105cych \u015bladem monomitu**, podr\u0119cznik autorstwa Christophera Voglera sta\u0142 si\u0119 czym\u015b w rodzaju biblii scenarzyst\u00f3w z ca\u0142ego \u015bwiata.<\/p>\n
Dlaczego jednak w\u0105tek bohatera wyruszaj\u0105cego w podr\u00f3\u017c cieszy si\u0119 tak\u0105 popularno\u015bci\u0105? Czy mamy tu do czynienia z nie\u015bwiadomo\u015bci\u0105 zbiorow\u0105 ujawniaj\u0105c\u0105 si\u0119 w procesie tw\u00f3rczym? Jaka potrzeba bohaterstwa stoi za naszym entuzjastycznym odbiorem tego rodzaju historii? W nienaukowy, oczywisty, a nawet nieco infantylny spos\u00f3b mo\u017cemy odpowiedzie\u0107, \u017ce inspiruje nas ogl\u0105danie bohater\u00f3w radz\u0105cych sobie z tak wieloma wyzwaniami i wychodz\u0105cych ze wszystkich swoich przyg\u00f3d obronn\u0105 r\u0119k\u0105. Pewnego rodzaju satysfakcj\u0119 daje nam wej\u015bcie w rol\u0119 kogo\u015b tak niezwyk\u0142ego i poczucie si\u0119 jak zwyci\u0119zca.<\/p>\n
Ta dziecinna postawa ma swoje uzasadnienie. Stanie si\u0119 bohaterem jest zadaniem wpisanym w ludzkie d\u0105\u017cenie do samopoznania. Jest ono obecne w rdzennych podaniach wszystkich kultur. Autor „Bohatera o Tysi\u0105cu Twarzy” twierdzi, \u017ce monomit jest podr\u00f3\u017c\u0105 prowadz\u0105c\u0105 cz\u0142owieka do samopoznania.<\/p>\n
Zawarte w mitach symbole i tajemnice, kt\u00f3re tworzy\u0142y dla znajduj\u0105cej si\u0119 w powijakach \u015bwiadomo\u015bci cz\u0142owieka \u015bcie\u017ck\u0119 prowadz\u0105c\u0105 do zg\u0142\u0119bienia istoty stworzenia, w dzisiejszych czasach pe\u0142ni\u0105 ju\u017c zupe\u0142nie inn\u0105 rol\u0119. Wielkim zadaniem, przed kt\u00f3rym ludzko\u015b\u0107 stoi dzisiaj, jest odnalezienie innej \u015bcie\u017cki, prowadz\u0105cej do poznania swej w\u0142asnej istoty; odkrycie mechanizmu, kt\u00f3ry budzi w cz\u0142owieku g\u0142\u0119bokie archetypy wiedzy o samym sobie. Po ub\u00f3stwieniu i poznaniu natury i kosmosu, cz\u0142owiek wci\u0105\u017c jeszcze stoi przed zadaniem poznania samego siebie. Jest to wyzwanie, z kt\u00f3rym zmierzy\u0107 si\u0119 musi ka\u017cdy z nas.<\/p>\n
Czy wsp\u00f3\u0142czesna fikcja mo\u017ce by\u0107 \u015bcie\u017ck\u0105 prowadz\u0105c\u0105 do tego przebudzenia? Podr\u00f3\u017c bohatera przeniesiona na ekrany jawi si\u0119 jako blade, zewn\u0119trzne i powierzchowne odbicie \u015bcie\u017cki, kt\u00f3r\u0105 musimy pod\u0105\u017ca\u0107 we w\u0142asnym wn\u0119trzu. Jest ponown\u0105 analiz\u0105 podr\u00f3\u017cy, w kt\u00f3r\u0105 musi si\u0119 uda\u0107 ca\u0142a ludzko\u015b\u0107. Wrogowie, kt\u00f3rych nale\u017cy pokona\u0107, filmowi z\u0142oczy\u0144cy s\u0105 tak naprawd\u0119 aspektami nas samych. I pomimo \u017ce fikcja ta jest karykatur\u0105 misji samopoznania, b\u0119d\u0105cej r\u00f3wnie\u017c zadaniem ca\u0142ego naszego \u017cycia, jest ona \u017cywym sposobem m\u00f3wienia o \u015bcie\u017cce.<\/p>\n
W po\u0142\u0105czeniu z w\u0142asnymi archetypowymi wspomnieniami, widz uto\u017csamia si\u0119 z wol\u0105 walki g\u0142\u00f3wnego bohatera. Tak jak gdyby otrzyma\u0142 wyzwanie, by odpowiedzie\u0107 na wewn\u0119trzny g\u0142os m\u00f3wi\u0105cy: „Czy chcesz wyruszy\u0107 w drog\u0119?” Ile jeste\u015b w stanie zaryzykowa\u0107?” Wyrzeczenie si\u0119 „zwyk\u0142ego \u015bwiata”, by dotrze\u0107 do \u015bwiata nieznanego, jest tym, czego wymaga si\u0119 od bohatera, kt\u00f3ry us\u0142ysza\u0142 wezwanie. Je\u015bli strach przed przeszkodami, z kt\u00f3rymi b\u0119dzie si\u0119 trzeba zmierzy\u0107, zniech\u0119ca go pocz\u0105tkowo do podj\u0119cia wyzwania, to nieustraszono\u015b\u0107 wyzwolona przez co\u015b, co istnia\u0142o ju\u017c przed jego urodzeniem, prowadzi do przebudzenia u\u015bpionej w nim nadziei na to, \u017ce w niezg\u0142\u0119bionych zakamarkach jego duszy istnieje inny, niepoznany \u015bwiat.<\/p>\n
Wyruszy\u0107 w drog\u0119? Ale dok\u0105d? Walczy\u0107? Ale dlaczego? Aby ochroni\u0107 przeciwn\u0105 i brakuj\u0105c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 siebie? To by oznacza\u0142o ocalenie r\u00f3wnie\u017c tego wszystkiego, co projektujemy na innych, poniewa\u017c konieczne jest zmierzenie si\u0119 nawet z samym cieniem, zamian\u0119 jego miecza w \u015bwiat\u0142o. Wojownik, przedstawiany cz\u0119sto tak\u017ce z tarcz\u0105, zbroj\u0105, he\u0142mem i p\u0142aszczem – symbolami wewn\u0119trznej rzeczywisto\u015bci – odnajduje w tych akcesoriach si\u0142\u0119, kt\u00f3ra zagrzewa go do walki.<\/p>\n
Decyzja, wojownik, bitwa…Te si\u0142y zapewniaj\u0105ce przetrwanie, przedstawione w scenkach z codziennego \u017cycia, s\u0105 sposobem, w jaki bohater odnajduje siebie. W\u015br\u00f3d tak wielu ro\u017cnych g\u0142os\u00f3w i konflikt\u00f3w, stanowisko, kt\u00f3re zajmuje, staje si\u0119 jego problemem. Opowiada si\u0119 on bowiem po jednej tylko stronie pola walki. I zm\u0119czony, pozbawiony ch\u0119ci przechodzenia przez pr\u00f3by, ucieka od samego siebie.<\/p>\n
Dalsza walka jednak zamienia przeszkody w latarnie morskie. Do\u015bwiadczenie l\u0119ku i bezw\u0142adno\u015bci, staje si\u0119 motorem nap\u0119dowym dzia\u0142ania, wzbogacaj\u0105cym jego podr\u00f3\u017c o inn\u0105 perspektyw\u0119. To budzi go do uzmys\u0142owienia sobie, \u017ce czyste i nieskomplikowane uto\u017csamienie si\u0119 z jedn\u0105 tylko stron\u0105 walki, w nieunikniony spos\u00f3b prowadzi, nawet pomimo zwyci\u0119stwa, do utraty si\u0142 i pojawienia si\u0119 nowych niebezpiecze\u0144stw. To spostrze\u017cenie, bazuj\u0105ce na do\u015bwiadczeniach bohatera, staje si\u0119 lamp\u0105, kt\u00f3ra o\u015bwietla drog\u0119 i prowadzi go do odnalezienia w sobie mistrza. Rozpoznanie tego mistrza wskazuje na fakt, \u017ce bohater zgin\u0105\u0142 wraz z wojownikiem.<\/p>\n
\u017bycie staje si\u0119 przygod\u0105, gdy dusza zaczyna kwitn\u0105\u0107 i zna ju\u017c sam\u0105 siebie. To, co kiedy\u015b jawi\u0142o si\u0119 jako wroga rzeczywisto\u015b\u0107, jest teraz postrzegane bez filtr\u00f3w i nak\u0142adek, stworzonych przez umys\u0142 bohatera. Powraca on do swej rzeczywisto\u015bci, jednak powraca przemieniony przez przebyte do\u015bwiadczenia. Przedar\u0142 si\u0119 przez w\u0142asne wewn\u0119trzne warstwy, usun\u0105\u0142 je i rozpozna\u0142, \u017ce wci\u0105\u017c jeszcze ma mn\u00f3stwo do zrobienia. Musicie by\u0107 uwa\u017cni. Wiecie, \u017ce nie ma czasu do stracenia, poniewa\u017c stoczyli\u015bcie i wygrali\u015bcie dopiero jedn\u0105 bitw\u0119.<\/p>\n
Tak jak w sagach, kt\u00f3re ogl\u0105damy na ekranie, tak i w \u017cyciu, podr\u00f3\u017c przebiega po spirali. Bohater zawsze us\u0142yszy nowe wezwanie, b\u0119dzie si\u0119 musia\u0142 zmierzy\u0107 z nowymi zadaniami, wyczerpie swoje si\u0142y, b\u0119dzie my\u015bla\u0142, \u017ce przegra\u0142, lecz podejmie na nowo walk\u0119, b\u0119dzie walczy\u0142 do ko\u0144ca i w rezultacie zwyci\u0119\u017cy. Dzieci dobrze to rozumiej\u0105, gdy bezceremonialnie przebieraj\u0105 si\u0119 za bohater\u00f3w, a tw\u00f3rcy robi\u0105 wszystko, \u017ceby przekaza\u0107 nam t\u0119 wiadomo\u015b\u0107.<\/p>\n
Co my na to?<\/p>\n
Kiedy uczynimy pierwszy krok rozpoczynaj\u0105cy t\u0119 fantastyczn\u0105 podr\u00f3\u017c?<\/p>\n
________<\/p>\n
* Podr\u00f3\u017c Bohatera – to formu\u0142a stworzona przez Josepha Campbella<\/a>, wywodz\u0105ca si\u0119 z zauwa\u017cenia podobie\u0144stw w mitach ca\u0142ego \u015bwiata. Ot\u00f3\u017c Campbell badaj\u0105c mity r\u00f3\u017cnych kultur zauwa\u017cy\u0142, \u017ce niemal wszystkie bazuj\u0105 na bardzo podobnej strukturze. [przyp. t\u0142um.]<\/p>\n ** monomit- termin, zapo\u017cyczony przez Josepha Campbella z dzie\u0142a \u201eFinnegans Wake\u201d Jamesa Joyce’a, oznacza archetypowy cykl podr\u00f3\u017cy bohatera, przewijaj\u0105cy si\u0119 w mitach z ca\u0142ego \u015bwiata. Campbell odkry\u0142, \u017ce wszystkie mityczne opowiadania bazuj\u0105 na pewnym wzorcu, kt\u00f3ry zawiera konkretne, nast\u0119puj\u0105ce po sobie fazy podr\u00f3\u017cy, stanowi\u0105ce wyzwania, z kt\u00f3rymi musi si\u0119 zmierzy\u0107 bohater. Z ich skr\u00f3tow\u0105 charakterystyk\u0105 mo\u017cemy si\u0119 zapozna\u0107 na tej stronie: http:\/\/karczmarz.polter.pl\/12-etapow-podrozy-bohatera-b4865<\/a> [przyp. t\u0142um.]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3015,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[],"category_":[110107],"tags_english_":[],"class_list":["post-89032","logon_article","type-logon_article","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category_-spiritsoul-pl"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/logon_article\/89032","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/logon_article"}],"about":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/logon_article"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3015"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=89032"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=89032"},{"taxonomy":"category_","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/category_?post=89032"},{"taxonomy":"tags_english_","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags_english_?post=89032"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}