{"id":88620,"date":"2017-11-13T18:40:16","date_gmt":"2017-11-13T18:40:16","guid":{"rendered":"https:\/\/logon.media\/logon_article\/spotkanie-z-tym-innym-w-tajemnicy-lustra\/"},"modified":"2017-11-13T18:40:16","modified_gmt":"2017-11-13T18:40:16","slug":"spotkanie-z-tym-innym-w-tajemnicy-lustra","status":"publish","type":"logon_article","link":"https:\/\/logon.media\/pl\/logon_article\/spotkanie-z-tym-innym-w-tajemnicy-lustra\/","title":{"rendered":"Spotkanie z tym innym w tajemnicy lustra"},"content":{"rendered":"

Wiosn\u0105 2002 roku w Montepulciano, po\u015br\u00f3d malowniczych i imponuj\u0105cych wzg\u00f3rz Sieny, gdzie sp\u0119dzi\u0142 znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 swojego \u017cycia, zmar\u0142 El\u00e9mire Zolla, pisarz i szaman, \u017ce przywo\u0142amy tytu\u0142 jednej z jego epokowych ksi\u0105\u017cek (<\/em>I letterati e lo sciamano<\/a><\/em>)<\/em>. Nadal pozostaje on do\u015b\u0107 nieznany, pomimo wielkiego zaanga\u017cowania Grazii Marchiano, kobiety i uczonej, zg\u0142\u0119biaj\u0105cej filozofi\u0119 Azji i Wschodu, kt\u00f3ra towarzyszy\u0142a mu przez wiele lat. Obecnie zajmuje si\u0119 ona edycj\u0105 publikacji opera omnia<\/em> Zolli dla wydawnictwa Marsilio Editori.<\/p>\n

Co istotne, dwie inne kobiety odegra\u0142y bardzo wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w jego \u017cyciu, wyznaczaj\u0105c pewne etapy w jego podr\u00f3\u017cy po \u015bwiecie wiedzy i cud\u00f3w. By\u0142y nimi: poetka Maria Luisa Spaziani, kt\u00f3ra towarzyszy\u0142a mu w pierwszych latach jego dzia\u0142alno\u015bci literackiej i translatorskiej, oraz pisarka Cristina Campo, obecna przez wiele lat odkrywania i tworzenia niezwyk\u0142ej \u015bwi\u0119tej antropologii, pocz\u0105wszy od ameryka\u0144skich Indian po zachodnich mistyk\u00f3w, a tak\u017ce podczas jego wieloletniego zanurzenia si\u0119 we wschodni\u0105 duchowo\u015b\u0107, gdy pozostawa\u0142 w zwi\u0105zku z Grazi\u0105 Marchiano i z ni\u0105 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142.<\/p>\n

Ta zasadnicza konstelacja, zawsze niezmienna, pomimo faktu, \u017ce Zolla by\u0142 niestrudzonym w\u0119drowcem przez \u017cycie obfituj\u0105ce w spotkania i przyja\u017anie, ukazuje jego inne oblicze – cz\u0142owieka stroni\u0105cego od ha\u0142a\u015bliwego t\u0142umu i uwagi, ze sk\u0142onno\u015bci\u0105 do unikania przej\u015bciowych m\u00f3d \u015bwiata kultury i polityki.<\/p>\n

R\u00f3\u017cni guru w\u0142oskiej sceny kulturalnej, pocz\u0105wszy od lat sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych do dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych, cz\u0119sto dumnie dystansowali si\u0119 od niego, co pozwoli\u0142o mu odda\u0107 si\u0119 w ciszy pracy nad takimi skarbami jak Conoscenza religiosa <\/a> <\/em>(Wiedza religijna, 1969-1983), kt\u00f3re to dzie\u0142o po\u015bwi\u0119cone by\u0142o mitologii, etnologii, alchemii, por\u00f3wnawczej religii i literaturze, przyczyniaj\u0105c si\u0119 do „rozsup\u0142ania” we W\u0142oszech pierwszych w\u0119z\u0142\u00f3w swoistego sekciarstwa, w duchu kt\u00f3rego w prowincjonalny i dogmatyczny spos\u00f3b prowadzono studia nad duchowo\u015bci\u0105.<\/p>\n

Analizuj\u0105c jego rozleg\u0142\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107, b\u0119d\u0105c\u0105 obrazem niezmierzonej wiedzy, p\u0142yn\u0105cej zar\u00f3wno z do\u015bwiadczenia, jak i zainteresowa\u0144 Zolli, zwr\u00f3\u0107my si\u0119 teraz ku niekt\u00f3rym rdzennym warto\u015bciom, wa\u017cnym tematom, kt\u00f3re by\u0142y tak istotne dla niego i kt\u00f3re s\u0105 zawsze obecne w ka\u017cdej spo\u0142eczno\u015bci i wszystkich przejawach ludzkiej
\nkoegzystencji, jak r\u00f3wnie\u017c w wewn\u0119trznej rzeczywisto\u015bci. Te rdzenie, cz\u0119sto uwi\u0119zione pod wieloma frazesami, wystudiowanymi fa\u0142szerstwami, zosta\u0142y zebrane przez Zoll\u0119 i podarowane \u015bwiatu jako bezcenne klejnoty nieskr\u0119powanej niczym my\u015bli. Gdy my\u015bl – wewn\u0119trzny ruch my\u015bli, jest rzeczywi\u015bcie wolny, oznacza to, \u017ce inni, je\u015bli tylko chc\u0105, mog\u0105 czerpa\u0107 do woli z tego samego \u017ar\u00f3d\u0142a.<\/p>\n

Lustro i spotkanie z odbiciem<\/strong><\/p>\n

Objawienie, wiedza o sobie i przewodnictwo oferowane przez tego innego drugiemu. Wieloraka funkcja lustra prowadzi do procesu poznania, powrotu do \u017ar\u00f3d\u0142a istnienia, do sytuacji, kt\u00f3r\u0105 cz\u0119sto okre\u015blamy jako „lustro”, niezno\u015bn\u0105 obecno\u015b\u0107 tego innego, b\u0119d\u0105c\u0105 jednocze\u015bnie niezno\u015bn\u0105 fascynacj\u0105 swoim w\u0142asnym obrazem.<\/p>\n

Jest to tajemnica wizerunku lub pu\u0142apka samozadowolenia, wolno\u015b\u0107 tworzenia lub wi\u0119zienie powt\u00f3rze\u0144. W jaki spos\u00f3b mo\u017cemy si\u0119 wyzwoli\u0107 z tego ostatniego?<\/p>\n

\n

\n\u201e…Dlatego Boehme zaobserwowa\u0142, \u017ce otch\u0142a\u0144 ciemno\u015bci jest tak obfita, jak supremacja \u015bwiat\u0142a: te dwie nie s\u0105 oddzielone, lecz si\u0119 wzajemnie przenikaj\u0105…
\nZawsze uwielbiali\u015bmy ciemne s\u0142o\u0144ce, znajduj\u0105ce si\u0119 w opozycji do g\u0142\u00f3wnego \u017ar\u00f3d\u0142a \u015bwiat\u0142a, b\u0119d\u0105ce symbolem melancholii, kt\u00f3ra \u017c\u0142obi\u0105c nas obsesyjnie i desperacko, otwiera drog\u0119 do g\u0142\u0119bokiego poznania…W Ksi\u0119dze Rodzaju \u015bwiat\u0142o i ciemno\u015b\u0107 zostaj\u0105 stworzone w tym samym czasie przez Boga, kt\u00f3ry \u015bwiat\u0142o okre\u015bla jako „dobre”.
\nS\u0105 jednak dwa \u015bwiat\u0142a: pierwsze, tajemnicze, stworzone pierwszego dnia, pokrywaj\u0105ce si\u0119 z tak bliskim nam, stworzonym czwartego dnia S\u0142o\u0144cem i Ksi\u0119\u017cycem. Cz\u0142owiek prowadzi\u0142 nieko\u0144cz\u0105ce si\u0119 dyskusje na temat tych dw\u00f3ch iluminacji i ich intryguj\u0105cej tajemnicy…” (Lo stupore infantile<\/a> <\/em>\u2013 Dziecinne zdumienie, 1994).<\/p>\n<\/blockquote>\n

Tych kilka linijek \u015bwiadczy o g\u0142\u0119bokim, nie tylko erudycyjnym pojmowaniu, nawet gdy \u015bledz\u0105c tekst widzimy jak Zolla przechodzi lekko i swobodnie od Raju utraconego<\/em> Miltona do Boskiej Komedii<\/em> Dantego, od Grossatesta i jego De Luce<\/em> do Pseudo-Dionizego i jego Theologia mystica<\/em> (Teologia mistyczna), komentuj\u0105c nast\u0119pnie:<\/p>\n

„… w historii chrze\u015bcija\u0144stwa przetrwa\u0142a staro\u017cytna doktryna: \u015bwiat\u0142o by\u0142oby pi\u0105tym \u017cywio\u0142em po ziemi, wodzie, powietrzu, ogniu i mia\u0142oby charakter ziarna,
\nprokreacyjny i aglomeracyjny, s\u0142u\u017c\u0105cy do po\u0142\u0105czenia duszy z cia\u0142em. Z tej perspektywy, \u015bwiat\u0142o staje si\u0119 synonimem nasienia, eteru, \u0142\u0105cznika. Ta pi\u0105ta zasada by\u0142aby ukryta w materii i alchemik by\u0142by zdolny do jej ekstrakcji” (tam\u017ce).<\/p>\n

Przekroczy\u0107 odr\u0119bno\u015b\u0107 przeciwie\u0144stw<\/strong><\/p>\n

\u201eGdy postrzegaj\u0105ca psyche i to, co postrzegane – podmiot i przedmiot, mieszaj\u0105 si\u0119 i wzajemnie przenikaj\u0105, ma miejsce to, co nazywamy do\u015bwiadczeniem metafizycznym. Nie jest ono czym\u015b, czego nie zna\u0142aby poezja. Jest to morze, w kt\u00f3rym s\u0142odko brodzi Leopardi w swoim tomie poezji L’infinito<\/em>. Do\u015bwiadczenie metafizyczne jest dobr\u0105 nazw\u0105, oznaczaj\u0105c\u0105 owo pomieszanie siebie ze stworzeniem, jednak jest to tylko nazwa, kt\u00f3rej nie nale\u017cy myli\u0107 z rzecz\u0105 (…)
\nOsoba, kt\u00f3ra zwraca si\u0119 do wewn\u0105trz, wygl\u0105da jak \u017c\u00f3\u0142w wycofuj\u0105cy do \u015brodka sw\u0105 g\u0142ow\u0119, ogon i \u0142apki…Umys\u0142 czyni to samo, gdy koncentruje si\u0119 na swej w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci. W j\u0119zyku indoeuropejskim „sm” oznacza jedno\u015b\u0107, zjednoczenie i pochodzi z sanskryckiego „sama” – identyczny, taki sam” (Archetipi <\/em>\u2013 Archetypy, 1988)<\/p>\n

Do\u015bwiadczenie pierwotnej jedno\u015bci mo\u017cna prze\u017cy\u0107 w odniesieniu do tego, co zewn\u0119trzne i\/lub tego, co wewn\u0119trzne. W micie o Tyrezjaszu, w jodze i tantrze, motyw skrzy\u017cowanych w\u0119\u017cy symbolizuje doskona\u0142\u0105 r\u00f3wnowag\u0119 wewn\u0119trznych energii… Wej\u015b\u0107 w relacj\u0119 z tym rdzennym \u017cyciem kosmicznym jest celem wtajemniczonego, zar\u00f3wno jako alchemika, jak i mistyka. Wtajemniczony uto\u017csamia si\u0119 z Merkurym, p\u0142ynn\u0105, androgyniczn\u0105 zasad\u0105 rzeczywisto\u015bci…” (L’androgino<\/a><\/em> \u2013 <\/em>Androgyn, 1989)<\/p>\n

Tajemnica ruchu<\/strong><\/p>\n

Narodziny, \u015bmier\u0107 i ponowne narodziny, ruch, z kt\u00f3rego najwyra\u017aniej nie ma wyj\u015bcia, a w kt\u00f3ry jeste\u015bmy uwik\u0142ani poprzez ko\u0142o narodzin i \u015bmierci, niezale\u017cnie od tego, czy wierzymy w reinkarnacj\u0119, czy te\u017c postrzegamy ponowne narodziny jako pobyt w „niebia\u0144skim” \u015bwiecie, w tradycyjnych „za\u015bwiatach”.<\/p>\n

Rozwi\u0105zaniem tego \u201epot\u0119pienia\u201d jest wiedza o \u015awietle, temat, kt\u00f3remu Zolla po\u015bwi\u0119ci\u0142 ostatnie lata swej pracy i kt\u00f3ry doprowadzi\u0142 go do napisania utworu Discesa all’Ade e resurrezione<\/a> <\/em>(Zst\u0105pienie do Hadesu i zmartwychwstanie), kt\u00f3ry zosta\u0142 opublikowany dopiero po \u015bmierci autora. Zacytujemy tu kilka jego fragment\u00f3w:<\/p>\n

\u201ePrzez wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 naszego \u017cycia, pozostajemy w stanie snu. Jedynie niewielu ludzi wie, gdzie zaczyna si\u0119 kr\u00f3lestwo snu. Wiedz\u0105, gdzie jest granica i s\u0105 naprawd\u0119 uwa\u017cni, by jej nie przekracza\u0107…
\nWi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich \u017cyje we \u015bnie i nie wiedz\u0105, jak wiele razy i w kt\u00f3rym momencie ka\u017cdego dnia przekraczaj\u0105 granic\u0119 oddzielaj\u0105c\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 od \u015bnienia…<\/p>\n

Wypowied\u017a o Zmartwychwstaniu<\/em>, jeden z manuskrypt\u00f3w z Nag Hammadi, demaskuje \u015bwiat jako iluzj\u0119: Jedynie zmartwychwstanie prowadzi nas do pe\u0142ni prawdy. Nie tylko chrzest zbawia cz\u0142owieka, wiedza (ratuje go) r\u00f3wnie\u017c.<\/p>\n

Zanurzenie w wodzie podczas chrztu jednoczy przeciwie\u0144stwa, krok od zanurzenia si\u0119 w wodach do wynurzenia si\u0119 cia\u0142a na powierzchni\u0119, i przez to wyj\u015bcie z ciemno\u015bci do \u015bwiat\u0142a, pozwala gnostykowi na po\u0142\u0105czenie si\u0119 z wiedz\u0105, b\u0119d\u0105c\u0105 wiedz\u0105 doskona\u0142\u0105, dalek\u0105 od wszelkich, mo\u017cliwych niedoci\u0105gni\u0119\u0107…<\/p>\n

Gnostyczny chrzest jest czym\u015b zupe\u0142nie innym ni\u017c zwyk\u0142y chrzest. Syn Cz\u0142owieczy nie ochrzci\u0142 \u017cadnego ze swych uczni\u00f3w, o czym przypomina nam \u015awiadectwo Prawdy. Urzeczywistni\u0142 swoje pi\u0119ciokrotne wtajemniczenie, po prostu przechodz\u0105c przez plerom\u0119 do naszego \u015bwiata i wracaj\u0105c: z chrztem, namaszczeniem, aktem \u0142aski (eucharis<\/em>), odkupieniem i komnat\u0105 weseln\u0105 (nymph\u00f3n<\/em>)\u201d.<\/p>\n

\u015acie\u017ck\u0119 duszy, prowadz\u0105c\u0105 do \u015awiat\u0142a, opisuje w ten spos\u00f3b:<\/p>\n

\u201eNiebia\u0144ski cz\u0142owiek, kt\u00f3ry wzni\u00f3s\u0142 si\u0119 jak gwiazda polarna, otwarty na wszystkie kosmiczne si\u0142y, pusty i bezg\u0142owy, staje si\u0119 czystym zwierciad\u0142em wszech\u015bwiata.
\nW ten spos\u00f3b alchemik rozpuszcza w swej kolbie o\u0142\u00f3w i rt\u0119\u0107 uzyskuj\u0105c, jako mieszanin\u0119 dw\u00f3ch przeciwie\u0144stw, metal, kt\u00f3rego pragn\u0105\u0142\u201d. (Discesa all’Ade e resurrezione<\/a> – <\/em>Zst\u0105pienie do Hadesu i zmartwychwstanie, 2002).<\/p>\n","protected":false},"author":919,"featured_media":2338,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[],"category_":[110068,110081],"tags_english_":[],"class_list":["post-88620","logon_article","type-logon_article","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category_-art-pl","category_-livingpast-pl"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/logon_article\/88620","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/logon_article"}],"about":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/logon_article"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/919"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2338"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=88620"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=88620"},{"taxonomy":"category_","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/category_?post=88620"},{"taxonomy":"tags_english_","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags_english_?post=88620"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}