Chrze\u015bcija\u0144stwo i islam \u0142\u0105czy bogata wsp\u00f3lna przesz\u0142o\u015b\u0107. Blisko\u015b\u0107 i dystans, rywalizacja i wzajemne zrozumienie, wojna i pok\u00f3j. W taki spos\u00f3b uk\u0142ada\u0142y si\u0119 ich wzajemne relacje na przestrzeni dziej\u00f3w. Dawno temu islam utworzy\u0142 sobie w Europie przycz\u00f3\u0142ek. Czy jednak poczu\u0142 si\u0119 w niej jak w domu? Przypomina si\u0119 tu na przyk\u0142ad hiszpa\u0144ska koegzystencja pod zwierzchnictwem muzu\u0142ma\u0144skich Maur\u00f3w- kr\u00f3tkotrwa\u0142e kwitn\u0105ce, pokojowe wsp\u00f3\u0142istnienie \u017byd\u00f3w, chrze\u015bcijan i muzu\u0142man\u00f3w, kt\u00f3remu kres po\u0142o\u017cy\u0142o w 1492 roku podbicie Hiszpanii przez chrze\u015bcijan. Mimo to jednak islam pozostawi\u0142 po sobie w Europie \u015blad, a owoce intensywnej wymiany pomi\u0119dzy sufickimi, kabalistycznymi i chrze\u015bcija\u0144skimi mistykami inspiruj\u0105 nas do dzisiaj.<\/p>\n
Tak zwana chrze\u015bcija\u0144ska Europa \u017cyje dzi\u015b w ci\u0105g\u0142ym napi\u0119ciu. Pierwsz\u0105 przyczyn\u0105 tego stanu rzeczy jest walka o z\u0142o\u017ca naturalne, o kt\u00f3r\u0105 obwiniani s\u0105 cz\u0119sto \u201cobcy\u201d. Zostajemy r\u00f3wnie\u017c skonfrontowani z konieczno\u015bci\u0105 zrozumienia wyznawc\u00f3w islamu i pokojowego wsp\u00f3\u0142istnienia z tymi spo\u015br\u00f3d nich, kt\u00f3rzy mieszkaj\u0105 w Europie i przybywaj\u0105 do niej ka\u017cdego dnia.<\/p>\n
Ignorancja, nieznajomo\u015b\u0107 zwyczaj\u00f3w codziennego \u017cycia i wierze\u0144 religijnych \u201cobcych\u201d jest do\u015b\u0107 powszechna. Poza tym chrze\u015bcijanie na og\u00f3\u0142 wiedz\u0105 bardzo niewiele r\u00f3wnie\u017c o swych w\u0142asnych korzeniach religijnych. Zag\u0142\u0119bienie si\u0119 wi\u0119c i poznanie zar\u00f3wno w\u0142asnej religii, jak i religii innych ludzi, by\u0142oby korzystne dla wszystkich.<\/p>\n
Chrze\u015bcija\u0144stwo, islam i judaizm zaliczane s\u0105 do religii monoteistycznych, co oznacza, \u017ce \u0142\u0105czy je wiara w istnienie jednego Boga. Na tym polega zar\u00f3wno ich pokrewie\u0144stwo, jak i najwi\u0119kszy problem – rywalizacja o to, kt\u00f3ra z nich jest t\u0105 prawdziw\u0105 wiar\u0105 w prawdziwego Boga?<\/p>\n
R\u00f3\u017cne owoce jednego drzewa<\/strong><\/p>\n Postrzegany oczami religii B\u00f3g jawi si\u0119 jako prawodawca, obiecuj\u0105cy wieczn\u0105 b\u0142ogo\u015b\u0107 tym, kt\u00f3rzy w niego wierz\u0105 i przestrzegaj\u0105 ustalonych przez niego regu\u0142. Zasady i doktryny brane za prawdy objawione s\u0105 przyczyn\u0105 podzia\u0142\u00f3w, kt\u00f3re rodz\u0105 si\u0119 pomi\u0119dzy wyznawcami r\u00f3\u017cnych religii. Za tak zwan\u0105 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 czy muzu\u0142ma\u0144sk\u0105 kultur\u0105 stoj\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa1<\/sup> posiadaj\u0105ce nie tylko odmienne zwyczaje religijne, lecz r\u00f3wnie\u017c inny – mniej lub bardziej patriarchalny styl \u017cycia z r\u00f3\u017cni\u0105cymi si\u0119 znacznie zobowi\u0105zaniami rodzinnymi i nie tylko. Co wi\u0119cej, chrze\u015bcijanie i muzu\u0142manie maj\u0105 cz\u0119sto tendencje do patrzenia na siebie nawzajem przez pryzmat powierzchownych s\u0105d\u00f3w i uprzedze\u0144. Poprzestanie jednak na tym zewn\u0119trznym poziomie sprawia, \u017ce osi\u0105gni\u0119cie porozumienia staje si\u0119 niemo\u017cliwe. Aby spotka\u0107 si\u0119 z sob\u0105 we wzajemnej otwarto\u015bci potrzeba obiektywnej wiedzy o sobie nawzajem. Cz\u0142owiek, kt\u00f3ry dotrze do tej wiedzy, odkrywa, \u017ce boska i ludzka mi\u0142o\u015b\u0107 obecna jest we wszystkich religiach. Jest ona nie tyle ukryta, co znajduje si\u0119 nieco poza zasi\u0119giem wzroku. Zadaniem chrze\u015bcijan i muzu\u0142man\u00f3w jest wi\u0119c odnalezienie tej mi\u0142o\u015bci w swych w\u0142asnych sercach.<\/p>\n Zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce wszystkie religie wywodz\u0105 si\u0119 z jednej boskiej sfery i por\u00f3wnuj\u0105c je do drzewa, kt\u00f3re wyros\u0142o z nieba i po\u0142\u0105czy\u0142o si\u0119 z ziemi\u0105, pocz\u0105tkowo widzimy jedynie odmienne owoce tego drzewa. S\u0105 one tak r\u00f3\u017cne, \u017ce mo\u017cna na pocz\u0105tku zw\u0105tpi\u0107 w ich wsp\u00f3lne pochodzenie. Ich odmienne kszta\u0142ty mog\u0105 nas prowadzi\u0107 albo do mi\u0142o\u015bci albo do podzia\u0142\u00f3w, albo do pokoju albo do przemocy, albo do Boga albo do kurczowego trzymania si\u0119 zewn\u0119trznych r\u00f3\u017cnic. Ka\u017cd\u0105 religi\u0119 mo\u017cemy postrzega\u0107 albo jako zbi\u00f3r zasad albo jako wewn\u0119trzn\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119. Gdy za\u015b spr\u00f3bujemy owoc\u00f3w tych \u015bcie\u017cek, odkryjemy \u017ce pomimo i\u017c r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 kszta\u0142tem, smakuj\u0105 podobnie. Naszym instrumentem poznawczym jest tu – pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 okre\u015bleniem chrze\u015bcija\u0144skiego mistyka, Mistrza Eckharta – boska iskra w sercu2<\/sup>, zdolna do urzeczywistnienia jedno\u015bci poza wszelkimi s\u0142owami. Ka\u017cdego z nas wzywa si\u0119 do widzenia spraw w tym wewn\u0119trznym \u015bwietle i pod\u0105\u017cania za nim. Indywidualna praktyka \u017cyciowa ka\u017cdego cz\u0142owieka wywiera wp\u0142yw na idee, kt\u00f3re inni ludzie maj\u0105 na temat swojej w\u0142asnej religii, cz\u0142owiecze\u0144stwa i Boga. I jest to prawd\u0105 w znacznie szerszym zakresie ni\u017c mo\u017cna by przypuszcza\u0107.<\/p>\n Wewn\u0119trzna \u015bcie\u017cka w obydwu religiach<\/strong><\/p>\n Wsp\u00f3lne korzenie islamu i chrze\u015bcija\u0144stwa pochodz\u0105 z jednego boskiego nasienia, z kt\u00f3rego obie religie wyros\u0142y. Obie posiada\u0142y od zawsze wewn\u0119trzne \u015bcie\u017cki, kt\u00f3rymi kroczyli mistycy i gnostycy3<\/sup>. Podczas gdy mistycy skupiaj\u0105 si\u0119 w pierwszej kolejno\u015bci na poszukiwaniu sercem boskiego oblubie\u0144ca, gnostycy usi\u0142uj\u0105 przetransformowa\u0107 si\u0119 w gnozie. Jedni i drudzy wiedz\u0105, \u017ce mo\u017cliwe jest spotkanie si\u0119 z Bogiem w tym \u017cyciu. Mog\u0105 oni r\u00f3wnie\u017c spotka\u0107 si\u0119 ze sob\u0105 nawzajem na \u015bcie\u017cce – w rosn\u0105cym zrozumieniu, staj\u0105c si\u0119 w ko\u0144cu przyjaci\u00f3\u0142mi i towarzyszami na drodze. Co wsp\u00f3lnego maj\u0105 ze sob\u0105 ludzie, pod\u0105\u017caj\u0105cy wewn\u0119trznymi \u015bcie\u017ckami islamu i chrze\u015bcija\u0144stwa? Mo\u017cna \u015bmia\u0142o powiedzie\u0107, \u017ce gdy cz\u0142owiek poszukuje wewn\u0119trznego \u015bwiat\u0142a, znajduje je i pod\u0105\u017ca za nim, nie mo\u017ce by\u0107 inaczej, jak tylko spotkanie si\u0119 na wsp\u00f3lnym gruncie.<\/p>\n Gdy tylko przestajemy postrzega\u0107 Boga jako konkretn\u0105 osob\u0119, prawodawc\u0119, czy nawet jako stw\u00f3rc\u0119, otrzymujemy szans\u0119 na wgl\u0105d w bosk\u0105 tajemnic\u0119. B\u00f3g, niezale\u017cny od wszystkich \u015bwiat\u00f3w, jest mimo to obecny w ka\u017cdym cz\u0142owieku, we wszystkich rzeczach i czynach, jak t\u0142umaczy\u0142 to Ibn Arabi (1165- 1240), \u201cnajwi\u0119kszy szejk\u201d suficki4<\/sup>. \u201cJeste\u015bmy bli\u017cej Niego ni\u017c \u017cy\u0142a na Jego szyi\u201d, m\u00f3wi Koran5<\/sup>. G\u0142osi te\u017c:\u201c Gdziekolwiek si\u0119 obr\u00f3cisz, tam jest Oblicze Boga\u201d6<\/sup>. Pomimo \u017ce jest On identyczny z wszystkimi rzeczami, kontynuuje Arabi, rzeczy i ludzko\u015b\u0107 nie s\u0105 z Nim identyczne7<\/sup>. Jako materialne byty posiadaj\u0105ce my\u015bli i uczucia, d\u0105\u017c\u0105ce jedynie do materialnych cel\u00f3w, ludzie nie u\u015bwiadomili sobie jeszcze na czym polega zamierzone przez Boga cz\u0142owiecze\u0144stwo. Celem cz\u0142owieka jest osi\u0105gni\u0119cie doskona\u0142o\u015bci, stanie si\u0119 \u201cinsan al kamil\u201d.<\/p>\n B\u00f3g odzwierciedli\u0142 swe cechy w dziewi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu dziewi\u0119ciu najpi\u0119kniejszych imionach. Ten, kto Go mi\u0142uje, znajduje do Niego drog\u0119 poprzez Jego imiona. Czy\u017c na ko\u0144cu tej podr\u00f3\u017cy, po \u015bmierci \u201cja\u201d (fan\u00e2\u2019) i <\/em>odnowieniu w Bogu ( baq\u00e2), nie <\/em>czeka nas ca\u0142kowita jedno\u015b\u0107, jako \u017ce B\u00f3g jest jedyn\u0105 rzeczywist\u0105 istot\u0105? Niech poni\u017cszy tekst przem\u00f3wi sam za siebie. Rzecze B\u00f3g: \u201cA kiedy go kocham, jestem jego s\u0142uchem, dzi\u0119ki kt\u00f3remu s\u0142yszy, jego wzrokiem, dzi\u0119ki kt\u00f3remu widzi i stopami, dzi\u0119ki kt\u00f3rym si\u0119 porusza\u201d8<\/sup>.<\/p>\n Mistycy chrze\u015bcija\u0144scy doszli do podobnych wniosk\u00f3w. Podsumowuj\u0105c temat, Mistrz Eckhart9<\/sup> (1260-1328) stwierdzi\u0142: \u201cPoza znanym z Biblii Bogiem Stw\u00f3rc\u0105, kryje si\u0119 B\u00f3stwo, najwy\u017csza, niestworzona istota, ziemia bez ziemi, a j\u0105dro duszy ludzkiej, w kt\u00f3rym ja\u015bnieje \u201cboska iskra\u201d jest z Nim zjednoczone. B\u00f3g jest istot\u0105 wszystkich stworze\u0144, lecz my ludzie musimy najpierw odnale\u017a\u0107 dost\u0119p do tego poziomu istnienia. Jezus Chrystus jest przyk\u0142adem doskona\u0142ego cz\u0142owieka i ka\u017cdy cz\u0142owiek poprzez mi\u0142o\u015b\u0107 mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 Synem Bo\u017cym. \u015acie\u017ck\u0105, kt\u00f3ra prowadzi do tego stanu jest mi\u0142o\u015b\u0107 i zrozumienie p\u0142yn\u0105ce z poziomu duszy. Dlatego mi\u0142o\u015b\u0107 niesie cz\u0142owiekowi o\u015bwiecenie i ratuje jego dusz\u0119 od \u015bmierci\u201d.<\/p>\n Mistrz Eckhart opisuje ten stan nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n \u201cOko, kt\u00f3rym widz\u0119 Boga jest tym samym okiem, przez kt\u00f3re B\u00f3g widzi mnie; moje oko i oko Boga s\u0105 jednym okiem, jednym widzeniem, jednym poznaniem i jednym mi\u0142owaniem\u201d10<\/sup>.<\/p>\n Ostatecznie sprowadza si\u0119 to do stwierdzenia: \u201cTen, kto kocha, nie posiada religii, a jedynie samego Boga\u201d.11<\/sup><\/p>\n ______________________<\/p>\n 1 <\/sup>Nale\u017cy tu wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 fakt, \u017ce ani chrze\u015bcija\u0144skie, ani muzu\u0142ma\u0144skie wsp\u00f3lnoty nie s\u0105 homogeniczne; tak jak ka\u017cde chrze\u015bcija\u0144skie pa\u0144stwo w Europie ma sw\u00f3j w\u0142asny styl \u017cycia, tak jest i w krajach muzu\u0142ma\u0144skich. Spojrzenie to r\u00f3\u017cni si\u0119 od stereotypowego, jednowymiarowego sposobu postrzegania, do jakiego jeste\u015bmy przyzwyczajeni.<\/p>\n 2 <\/sup>Zdolno\u015bci poznawcze nie s\u0105 nasz\u0105 w\u0142asno\u015bci\u0105, lecz wiedza jest kr\u00f3lestwem, do kt\u00f3rego mo\u017cemy wkroczy\u0107.<\/p>\n 3 <\/sup>W islamie \u015bcie\u017cka ta nazywana jest \u00e2rif\u00fbn.<\/em><\/p>\n 4 <\/sup>Tym, kto to m\u00f3wi, jest Allah.<\/p>\n 5 <\/sup>50:16.<\/em><\/p>\n 6 <\/sup>2:115.<\/em><\/p>\n 7 <\/sup>Futuhat al Makkiyah III 384.18.<\/em><\/p>\n 8 <\/sup>Hadith Qudsi.<\/em><\/p>\n 9<\/sup>Po lekturze dzie\u0142 Awerroesa (inaczej Ibn Rushda), Awicenny (Ibn Sina) jak i Majmonidesa mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce istnieje ogrom sp\u00f3jnych tre\u015bci \u0142\u0105cz\u0105cych sufickich, kabalistycznych i chrze\u015bcija\u0144skich mistyk\u00f3w.<\/p>\n 10 <\/sup>Z kazania: \u201cKt o mnie s\u0142ucha, nie b\u0119dzie si\u0119 wstydzi\u0142\u201d. \u0179r\u00f3d\u0142o: Internet<\/p>\n 11 <\/sup>Rumi, dok\u0142adne \u017ar\u00f3d\u0142o nieznane.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"author":921,"featured_media":2117,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[],"category_":[110119],"tags_english_":[],"class_list":["post-88478","logon_article","type-logon_article","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category_-zeitgeist-pl"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/logon_article\/88478","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/logon_article"}],"about":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/logon_article"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/921"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2117"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=88478"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=88478"},{"taxonomy":"category_","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/category_?post=88478"},{"taxonomy":"tags_english_","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags_english_?post=88478"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}