{"id":128611,"date":"2026-07-15T05:51:34","date_gmt":"2026-07-15T05:51:34","guid":{"rendered":"https:\/\/logon.media\/?post_type=logon_article&p=128611"},"modified":"2026-07-15T05:51:34","modified_gmt":"2026-07-15T05:51:34","slug":"niesieni-na-lagodnych-skrzydlach-pogody-ducha","status":"publish","type":"logon_article","link":"https:\/\/logon.media\/pl\/logon_article\/niesieni-na-lagodnych-skrzydlach-pogody-ducha\/","title":{"rendered":"Niesieni na \u0142agodnych skrzyd\u0142ach pogody ducha"},"content":{"rendered":"

Prawdziwa pogoda ducha nie mo\u017ce opiera\u0107 si\u0119 na wypieraniu uczu\u0107 przeciwnych.
\n<\/em><\/p>\n

\u017byczymy sobie i innym jak najwi\u0119cej szcz\u0119\u015bcia. Ale co, je\u015bli najwy\u017csze do\u015bwiadczenie szcz\u0119\u015bcia, je\u015bli prawdziwa pogoda ducha wymaga tego, \u017ce cz\u0142owiek musia\u0142 r\u00f3wnie\u017c zazna\u0107 najg\u0142\u0119bszego cierpienia? Co, je\u015bli poczucie szcz\u0119\u015bcia staje si\u0119 w og\u00f3le mo\u017cliwe dopiero w sercu, kt\u00f3re dojrza\u0142o zar\u00f3wno przez rado\u015b\u0107, jak i przez b\u00f3l? <\/em><\/p>\n

<\/p>\n

Prawdziwa rado\u015b\u0107 jest spraw\u0105 powa\u017cn\u0105.<\/em><\/p><\/blockquote>\n

Seneka<\/p>\n

Nie, ten tekst nie jest apologi\u0105 pogody ducha w czasach katastrof. Powod\u00f3w, by nie by\u0107 pogodnym, znajdujemy a\u017c nadto \u2013 na ka\u017cdej stronie gazet, w programach publicystycznych, w internetowych wpisach, a tak\u017ce we w\u0142asnym codziennym \u017cyciu.<\/p>\n

Zr\u00f3bmy prosty eksperyment. Przejd\u017amy si\u0119 dowolnego dnia ulicami jakiego\u015b du\u017cego miasta (cho\u0107 niekoniecznie w pierwszy s\u0142oneczny dzie\u0144 zwiastuj\u0105cy lato po d\u0142ugiej serii zimnych, szarych i pochmurnych dni). Min\u0105 nas ludzie z opuszczonymi ramionami, twarzami ukrytymi g\u0142\u0119boko pod szarymi kapturami, z obliczami wyra\u017caj\u0105cymi przygn\u0119biaj\u0105c\u0105 pustk\u0119 lub niem\u0105 rozpacz\u2026<\/p>\n

Czy wielu ludzi utraci\u0142o ju\u017c zdolno\u015b\u0107 u\u015bmiechania si\u0119? Czy odwa\u017cenie si\u0119 na u\u015bmiech sta\u0142o si\u0119 czym\u015b oderwanym od rzeczywisto\u015bci, a mo\u017ce wr\u0119cz prowokacj\u0105?<\/p>\n

Axel Hacke w swojej szeroko komentowanej ksi\u0105\u017cce \u00dcber die Heiterkeit in schwierigen Zeiten\u00a0(O pogodzie ducha w trudnych czasach)<\/em> pisze:<\/p>\n

U\u015bmiech dzia\u0142a zar\u00f3wno do wewn\u0105trz, jak i na zewn\u0105trz. Rozja\u015bnia tego, kto si\u0119 u\u015bmiecha, i tego, do kogo jest skierowany. U\u015bmiech mo\u017ce uruchomi\u0107 reakcj\u0119 \u0142a\u0144cuchow\u0105. U\u015bmiechamy si\u0119 do kogo\u015b, on odpowiada u\u015bmiechem i w ten spos\u00f3b u\u015bmiech pojawia si\u0119 w \u015bwiecie i w\u0119druje dalej. Trzeba tylko zacz\u0105\u0107.<\/em><\/p><\/blockquote>\n

Niedawno, porz\u0105dkuj\u0105c strych (co swoj\u0105 drog\u0105 jest zaj\u0119ciem natychmiast wywo\u0142uj\u0105cym uczucie lekko\u015bci i pogody ducha), natrafi\u0142em na artyku\u0142 opublikowany w 2015 roku \u2013 dzi\u015b wydaje si\u0119 to ju\u017c niemal odleg\u0142\u0105, nostalgicznie wspominan\u0105 przesz\u0142o\u015bci\u0105. Podsumowanie obszernego tekstu po\u015bwi\u0119conego wsp\u00f3\u0142czesnym kryzysom brzmia\u0142o nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n

Trudno powiedzie\u0107, czy to, co negatywne i gro\u017ane, czy pesymizm i mizantropia, zdoby\u0142y ju\u017c przewag\u0119. Jedno jednak wydaje si\u0119 pewne: mrok posun\u0105\u0142 si\u0119 tak daleko, \u017ce sam sta\u0142 si\u0119 si\u0142\u0105 dominuj\u0105c\u0105, przeciwko kt\u00f3rej musi wyst\u0105pi\u0107 wywrotowa moc ufno\u015bci. Pewne jest r\u00f3wnie\u017c, \u017ce ludzie b\u0119d\u0105 szuka\u0107 winy u innych, je\u015bli nie odkryj\u0105 si\u0142y w samych sobie.<\/em> (DIE ZEIT<\/em>, 27.8.2015)<\/p><\/blockquote>\n

Pytanie zatem brzmi: sk\u0105d czerpa\u0107 t\u0119 ufno\u015b\u0107, t\u0119 wewn\u0119trzn\u0105 si\u0142\u0119?<\/p>\n

Od zawsze budzili m\u00f3j najg\u0142\u0119bszy podziw ludzie, kt\u00f3rzy wobec najwi\u0119kszych wewn\u0119trznych i zewn\u0119trznych wyzwa\u0144 potrafili nie tylko zachowa\u0107 swoj\u0105 wewn\u0119trzn\u0105 wolno\u015b\u0107 i ludzk\u0105 godno\u015b\u0107, lecz tak\u017ce w niezwyk\u0142y spos\u00f3b przerosn\u0105\u0107 samych siebie. Takim cz\u0142owiekiem by\u0142 na przyk\u0142ad Viktor Frankl, kt\u00f3ry prze\u017cy\u0142 nazistowski ob\u00f3z koncentracyjny.<\/p>\n

Wr\u0119cz niewiarygodne wydaje si\u0119, \u017ce ludzie znajduj\u0105cy si\u0119 w niewyobra\u017calnie przera\u017caj\u0105cych sytuacjach \u017cyciowych potrafi\u0105 zachowa\u0107 poczucie humoru. W pewnym artykule prasowym, kt\u00f3ry przeczyta\u0142em wiele lat temu i kt\u00f3ry na zawsze zapad\u0142 mi w pami\u0119\u0107, opisano brytyjskich obywateli przetrzymywanych w nazistowskim obozie internowania. Dzi\u0119ki rozmaitym b\u0142yskotliwym pomys\u0142om subtelnie wy\u015bmiewali warunki swojej niewoli, czyni\u0105c je cho\u0107 troch\u0119 bardziej zno\u015bnymi.<\/p>\n

Najwyra\u017aniej zdolno\u015b\u0107 do humoru jest broni\u0105 przeciwko nieuniknionym do\u015bwiadczeniom, jakie niesie ludzkie \u017cycie. Jak pisa\u0142 Friedrich Schiller w eseju O wznios\u0142o\u015bci<\/em>, \u015bwiadczy ona o tym, \u017ce cz\u0142owiek nosi w swoim wn\u0119trzu wolno\u015b\u0107, kt\u00f3ra pozwala mu wznie\u015b\u0107 si\u0119 ponad wszelkie cierpienie.<\/p>\n

Pogoda ducha w trudnych okoliczno\u015bciach wymaga pewnego dystansu do samego siebie i do w\u0142asnych oczekiwa\u0144. Jest postaw\u0105 wewn\u0119trznego spokoju wobec mo\u017cliwych rezultat\u00f3w i dr\u00f3g wyj\u015bcia.<\/p>\n

Spok\u00f3j ten wi\u0105\u017ce si\u0119 z umiej\u0119tno\u015bci\u0105 odpuszczania. Podobnie jak przebaczenie oznacza niepiel\u0119gnowanie urazy. Rado\u015b\u0107 lekkiego serca nie oznacza zgody na z\u0142o ani zaprzeczania doznanemu cierpieniu. Pogoda ducha jest postaw\u0105 wielkiej \u0142agodno\u015bci, kt\u00f3rej towarzysz\u0105 dobro\u0107 i m\u0105dro\u015b\u0107.<\/p>\n

Czy zatem powinni\u015bmy przechodzi\u0107 przez \u017cycie nieustannie z pogodnym, serdecznym u\u015bmiechem, uszcz\u0119\u015bliwiaj\u0105c wszystkich wok\u00f3\u0142 swoj\u0105 promienn\u0105 obecno\u015bci\u0105? Czy mamy by\u0107 zawsze \u201ew doskona\u0142ym nastroju\u201d?<\/p>\n

Czy i tak nie \u017cyjemy ju\u017c w \u201espo\u0142ecze\u0144stwie permanentnego odurzenia\u201d, jak z ubolewaniem zauwa\u017ca filozof Wilhelm Schmid w swojej wartej lektury ksi\u0105\u017cce o szcz\u0119\u015bciu? W spo\u0142ecze\u0144stwie ogarni\u0119tym \u201euzale\u017cnieniem od szcz\u0119\u015bcia\u201d, niezdolnym do prze\u017cywania \u017ca\u0142oby, kt\u00f3re zamiast tego czyni \u017cycie bardziej zno\u015bnym za pomoc\u0105 alkoholu, narkotyk\u00f3w, lek\u00f3w psychotropowych albo wielogodzinnego ogl\u0105dania seriali na platformach streamingowych?<\/p>\n

Prawdziwa pogoda ducha nie mo\u017ce opiera\u0107 si\u0119 na wypieraniu uczu\u0107 przeciwnych.<\/p>\n

Christian Morgenstern pisa\u0142:<\/p>\n

\u017byczymy sobie jak najwi\u0119cej szcz\u0119\u015bcia. Ale co, je\u015bli najwy\u017csze do\u015bwiadczenie szcz\u0119\u015bcia wymaga tego, \u017ce cz\u0142owiek musia\u0142 tak\u017ce dozna\u0107 najg\u0142\u0119bszego cierpienia? Co, je\u015bli poczucie szcz\u0119\u015bcia jest mo\u017cliwe dopiero w sercu dojrza\u0142ym zar\u00f3wno przez rado\u015b\u0107, jak i przez b\u00f3l? Kto domaga si\u0119 jak najwi\u0119kszej liczby mo\u017cliwo\u015bci szcz\u0119\u015bcia, musi r\u00f3wnie\u017c domaga\u0107 si\u0119 jak najwi\u0119kszej liczby mo\u017cliwo\u015bci nieszcz\u0119\u015bcia \u2014 albo zaprzecza podstawowym warunkom jego istnienia.<\/em><\/p><\/blockquote>\n

I dodaje:<\/p>\n

Czy wraz z coraz g\u0142\u0119bszym poznaniem i coraz wi\u0119ksz\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105 nie otwiera si\u0119 tak\u017ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 coraz wy\u017cszego szcz\u0119\u015bcia?<\/em><\/p><\/blockquote>\n

Czy potrafimy osi\u0105gn\u0105\u0107 pogod\u0119 ducha w\u0142asn\u0105 decyzj\u0105 i o w\u0142asnych si\u0142ach?<\/p>\n

Darem bolesnych do\u015bwiadcze\u0144 mo\u017ce by\u0107 to, \u017ce zatrzymujemy si\u0119 na obranej przez siebie drodze i zaczynamy zastanawia\u0107 si\u0119 nad sob\u0105 oraz nad \u017cyciem jako takim. Prawdopodobnie musimy cierpie\u0107, aby uwolni\u0107 z uwi\u0119zienia w nas samych wsp\u00f3\u0142czucie, m\u0105dro\u015b\u0107 i pogod\u0119 ducha.<\/p>\n

Nie ka\u017cdy potrzebuje do tego bolesnych cios\u00f3w losu. A jednak w s\u0142owach \u015bredniowiecznego mistyka Mistrza Eckharta kryje si\u0119 g\u0142\u0119boka prawda:<\/p>\n

Cierpienie jest najszybszym koniem prowadz\u0105cym do doskona\u0142o\u015bci.<\/em><\/p><\/blockquote>\n

Jak jednak doj\u015b\u0107 do tej wewn\u0119trznej r\u00f3wnowagi, kt\u00f3ra pozwala zachowa\u0107 pogod\u0119 ducha niezale\u017cnie od tego, czy w\u0142a\u015bnie znajdujemy si\u0119 na szczycie, czy na samym dole ko\u0142a fortuny?<\/p>\n

W tym miejscu otwieraj\u0105 si\u0119 drzwi prowadz\u0105ce na nowy poziom. Nowy? C\u00f3\u017c\u2026 staro\u017cytni Grecy wiedzieli o tym ju\u017c dawno. Prawdziwie harmonijne \u017cycie \u2013 eudajmonia<\/em> \u2013 jest mo\u017cliwe jedynie w zgodzie z boskim porz\u0105dkiem \u015bwiata, kiedy do\u015bwiadczamy siebie jako cz\u0119\u015bci niesko\u0144czonej pe\u0142ni.<\/p>\n

To, co wielu wsp\u00f3\u0142czesnym ludziom sprawia najwi\u0119ksz\u0105 trudno\u015b\u0107 \u2013 pomijaj\u0105c niezliczone l\u0119ki i cierpienia, jakie niesie ziemska egzystencja \u2013 to brak dostrzegalnego sensu w tym wszystkim, co dzieje si\u0119 w nich i wok\u00f3\u0142 nich. Nie potrafi\u0105 rozpozna\u0107 tego, co \u2013 u\u017cywaj\u0105c s\u0142\u00f3w Goethego z Fausta<\/em> \u2013 \u201espaja \u015bwiat w jego najg\u0142\u0119bszej istocie\u201d.<\/p>\n

Oczywi\u015bcie mog\u0119 z dowcipem i humorem wykrzycze\u0107 swoj\u0105 pogard\u0119 dla \u015bmierci pozornie oboj\u0119tnemu wszech\u015bwiatowi. Nie uwolni mnie to jednak od nieuchronnej \u015bwiadomo\u015bci w\u0142asnej \u015bmiertelno\u015bci ani przemijalno\u015bci wszystkiego i wszystkich, kt\u00f3rych kocha\u0142em.<\/p>\n

Patrz\u0105c wstecz \u2013 i to nie dopiero w godzinie \u015bmierci \u2013 wiele rzeczy, kt\u00f3re kiedy\u015b wydawa\u0142y mi si\u0119 niezwykle po\u017c\u0105dane, podobnie jak wszystkie dramaty nap\u0119dzaj\u0105ce ko\u0142o mojego \u017cycia, traci swoje znaczenie. To mo\u017ce prowadzi\u0107 do g\u0142\u0119bokiego przygn\u0119bienia.<\/p>\n

Czy to w\u0142a\u015bnie ma nape\u0142nia\u0107 mnie pogod\u0105 ducha?<\/p>\n

A mo\u017ce podczas takiego spojrzenia wstecz pojawi si\u0119 we mnie impuls do niezwykle uzdrawiaj\u0105cego, wyzwalaj\u0105cego \u015bmiechu? Do \u015bmiechu, kt\u00f3ry rozbrzmiewa echem w harmonii sfer \u017cyczliwego wszech\u015bwiata. \u015amiechu, na kt\u00f3ry wszech\u015bwiat odpowiada.<\/p>\n

Wilhelm Schmid m\u00f3wi o \u201eszcz\u0119\u015bciu harmonii\u201d, o \u201ebogactwie do\u015bwiadcze\u0144 transcendencji w wymiarze metafizycznym\u201d:<\/p>\n

Nietrudno sobie wyobrazi\u0107, \u017ce jest to najwa\u017cniejszy warunek urzeczywistnienia spe\u0142nionego \u017cycia: otwarcie \u017cycia na wymiar transcendencji, przekraczaj\u0105cy granice sko\u0144czonego istnienia\u2026<\/em><\/p><\/blockquote>\n

Takie spostrze\u017cenia mog\u0105 by\u0107 g\u0142\u0119boko pomocne. S\u0105dz\u0119 jednak, \u017ce niewiele zdzia\u0142aj\u0105, dop\u00f3ki pozostaj\u0105 jedynie konstrukcjami intelektu.<\/p>\n

Nierzadko z zadziwieniem obserwujemy \u2013 i to nie tylko u innych \u2013 \u017ce cz\u0142owiek woli nadal cierpie\u0107, ni\u017c rozsta\u0107 si\u0119 z utrwalonymi sposobami my\u015blenia i odczuwania. Wsp\u00f3\u0142czesna neuronauka wyja\u015bnia to istnieniem szlak\u00f3w neuronalnych w m\u00f3zgu, kt\u00f3re pod wp\u0142ywem nieustannie powtarzanych my\u015bli i reakcji przekszta\u0142caj\u0105 si\u0119 w g\u0142\u0119boko wy\u017c\u0142obione koleiny. Co wi\u0119cej, uzale\u017cniaj\u0105 nas od naszej codziennej, dobrze znanej dawki negatywno\u015bci. I paradoksalnie zaczyna si\u0119 to wydawa\u0107 czym\u015b przyjemnym. Media z pewno\u015bci\u0105 czerpi\u0105 niema\u0142e zyski z powszechnego upodobania do katastroficznych wiadomo\u015bci.<\/p>\n

Dobra wiadomo\u015b\u0107 jest jednak taka, \u017ce mo\u017cemy tworzy\u0107 w m\u00f3zgu nowe po\u0142\u0105czenia neuronalne. Kluczem jest nasze serce \u2013 je\u015bli wreszcie si\u0119 otworzy i z mi\u0142o\u015bci\u0105 oraz rado\u015bci\u0105 w\u0142\u0105czy si\u0119 w proces odnowy. Gdy jeste\u015bmy gotowi opu\u015bci\u0107 dobrze znany poziom rzeczywisto\u015bci, wszystko zaczyna rozpuszcza\u0107 si\u0119 w pogodzie ducha. Je\u015bli naprawd\u0119 powa\u017cnie traktujemy decyzj\u0119, by powierzy\u0107 si\u0119 procesowi duchowej i wewn\u0119trznej przemiany, cierpienie przemienia si\u0119 w rado\u015b\u0107. Odkrywamy rado\u015b\u0107 jako nasze przyrodzone prawo. Jest ona bowiem od pocz\u0105tku wpisana w nasz\u0105 najg\u0142\u0119bsz\u0105 istot\u0119.<\/p>\n

Pogoda ducha \u2013 ta g\u0142\u0119boka, pozbawiona przyczyny rado\u015b\u0107, niezale\u017cna od sprzyjaj\u0105cych okoliczno\u015bci zewn\u0119trznych \u2013 jest \u015bwiat\u0142em, barw\u0105 i d\u017awi\u0119kiem. Jest dzia\u0142aniem naszego niebia\u0144skiego, duchowego jestestwa.<\/p>\n

Na \u0142agodnych skrzyd\u0142ach tej niebia\u0144skiej wibracji mo\u017cemy wznie\u015b\u0107 si\u0119 ponad codzienno\u015b\u0107 i z lotu ptaka spojrze\u0107 na scen\u0119 w\u0142asnego \u017cycia oraz na ludzkie zabieganie.<\/p>\n

Przy ca\u0142ym wsp\u00f3\u0142czuciu \u2013 jest w tym co\u015b niezwykle komicznego. Tragikomicznego. A zarazem ogromnie wyzwalaj\u0105cego. Nie chodzi ju\u017c wtedy przede wszystkim o to, by d\u017awiga\u0107 ci\u0119\u017car \u017cycia, lecz o to, by go przemienia\u0107. Razem z innymi, kt\u00f3rzy r\u00f3wnie\u017c ucz\u0105 si\u0119 w\u0142a\u015bnie \u201elata\u0107\u201d.<\/p>\n

Pogoda ducha nie jest duchow\u0105 ucieczk\u0105 od rzeczywisto\u015bci ani omijaniem trudnych do\u015bwiadcze\u0144. Roz\u015bwietla ciemno\u015b\u0107 i ukazuje drog\u0119 wyj\u015bcia. Prowadzi od b\u00f3lu i smutku p\u0142yn\u0105cych z poczucia oddzielenia ku rado\u015bci p\u0142yn\u0105cej z ponownego zjednoczenia z uzdrawiaj\u0105cym, \u015bwi\u0119tym \u0179r\u00f3d\u0142em wszelkiego istnienia.<\/p>\n","protected":false},"author":917,"featured_media":109375,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[],"category_":[110107],"tags_english_":[],"class_list":["post-128611","logon_article","type-logon_article","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category_-spiritsoul-pl"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/logon_article\/128611","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/logon_article"}],"about":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/logon_article"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/917"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/109375"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=128611"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=128611"},{"taxonomy":"category_","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/category_?post=128611"},{"taxonomy":"tags_english_","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags_english_?post=128611"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}