{"id":115991,"date":"2025-02-17T16:24:50","date_gmt":"2025-02-17T16:24:50","guid":{"rendered":"https:\/\/logon.media\/?post_type=logon_article&p=115991"},"modified":"2025-02-17T16:24:50","modified_gmt":"2025-02-17T16:24:50","slug":"nasze-szczescie-to-tylko-polowa-prawdy","status":"publish","type":"logon_article","link":"https:\/\/logon.media\/pl\/logon_article\/nasze-szczescie-to-tylko-polowa-prawdy\/","title":{"rendered":"Nasze szcz\u0119\u015bcie to tylko po\u0142owa prawdy"},"content":{"rendered":"

PODCAST<\/p>\n\n

Wyobra\u017a sobie film o rodzinie \u2013 dwoje rodzic\u00f3w, dwoje dzieci, pies i kot. Mieszkaj\u0105 w nieskazitelnie czystym domu i maj\u0105 wszystko, czego tylko zapragn\u0105. Wszystko jest dla nich zorganizowane; ca\u0142y dom sam si\u0119 sprz\u0105ta dzi\u0119ki zaawansowanej technologii. Tak wygl\u0105da \u017cycie wszystkich ludzi; nie ma \u201elepszych ani gorszych\u201d.<\/em>
\n<\/p>\n

Wszyscy s\u0105 zawsze zdrowi i jest mn\u00f3stwo \u015bmiechu. Ojciec chodzi do pracy (bo tego chce) i odnosi sukces we wszystkim, co tam robi. Ma dobrego pracodawc\u0119 i przyja\u017ani si\u0119 ze wszystkimi wsp\u00f3\u0142pracownikami. Je\u015bli nie maj\u0105 ochoty pracowa\u0107, wracaj\u0105 do domu. Praca nie jest konieczna, ale sprawia rado\u015b\u0107. Matka r\u00f3wnie\u017c pracuje, o ile ma na to ochot\u0119, i przesz\u0142a dwa porody \u2013 ale w znieczuleniu. Dzieci chodz\u0105 do szko\u0142y \u015bmiej\u0105c si\u0119 i \u017cartuj\u0105c, ucz\u0105c si\u0119 tylko tego, co je interesuje, gdzie wszystko idzie dobrze, bo nie ma \u017cadnych wymaga\u0144. W szkole jest bardzo przyjemnie, wszystkie dzieci s\u0105 przyjaci\u00f3\u0142mi, a nauczyciele s\u0105 pe\u0142ni mi\u0142o\u015bci i poczucia humoru.<\/p>\n

Pies i kot dogaduj\u0105 si\u0119 doskonale. Pies nauczy\u0142 si\u0119 korzysta\u0107 z kuwety, kt\u00f3ra opr\u00f3\u017cnia si\u0119 i czy\u015bci automatycznie. Zar\u00f3wno jedzenie dla ludzi, jak i dla zwierz\u0105t jest zawsze smaczne i zdrowe. Choroby i \u015bmier\u0107 nie istniej\u0105. Starzenie si\u0119 r\u00f3wnie\u017c zosta\u0142o wyeliminowane.<\/p>\n

Och, jak cudownie.
\nJak d\u0142ugo wytrzyma\u0142by\u015b ogl\u0105danie takiego filmu? Czy zasn\u0105\u0142by\u015b? Ale dlaczego? Czy\u017c nie jest to idea\u0142? Czy\u017c nie do tego wszyscy d\u0105\u017cymy? By by\u0107 stale szcz\u0119\u015bliwymi? Bez problem\u00f3w? Nie musie\u0107 nic robi\u0107, tylko to, na co ma si\u0119 ochot\u0119?<\/p>\n

Film, kt\u00f3ry zaczyna si\u0119 w ten spos\u00f3b, powsta\u0142 ju\u017c jaki\u015b czas temu: The Truman Show<\/em>, z niezwykle plastycznym w mimice Jimem Careyem w roli g\u0142\u00f3wnej. Na szcz\u0119\u015bcie (dla nas, widz\u00f3w) nagle z nieba spada reflektor i Truman zaczyna co\u015b podejrzewa\u0107. W przeciwnym razie sp\u0119dziliby\u015bmy dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105t minut w bezkresnej pustce, w po\u0142owicznym \u017cyciu, w stanie stagnacji, kt\u00f3ry zanudzi\u0142by nas na \u015bmier\u0107.<\/p>\n

Brakuje drugiej po\u0142owy \u017cycia \u2013 tej, kt\u00f3ra nadaje szcz\u0119\u015bciu g\u0142\u0119bi\u0119. Tak samo, gdyby wszystko mia\u0142o ten sam odcie\u0144 niebieskiego i nie byliby\u015bmy w stanie niczego rozr\u00f3\u017cni\u0107, tak w \u017cyciu opartym wy\u0142\u0105cznie na szcz\u0119\u015bciu nie spos\u00f3b odnale\u017a\u0107 g\u0142\u0119bi.<\/p>\n

G\u0142\u0119bia rodzi si\u0119 z cierpienia, z b\u00f3lu, ze smutku, choroby, straty. Je\u015bli chcemy, by wszystko by\u0142o niebieskie, odrzucamy inne kolory. Nie chcemy te\u017c odcieni po\u015brednich. A z czasem zaczynamy podejrzliwie patrze\u0107 nawet na inne odcienie niebieskiego.<\/p>\n

Wtedy jeste\u015bmy b\u0142\u0119kitnie szcz\u0119\u015bliwi \u2013 czyli szcz\u0119\u015bliwi tylko w obr\u0119bie tego, co jest niebieskie. Nigdy nie poznamy bia\u0142ego \u015bwiat\u0142a, kt\u00f3re sk\u0142ada si\u0119 ze wszystkich kolor\u00f3w.<\/p>\n

Truman w The Truman Show<\/em> ma przecie\u017c takie pi\u0119kne \u017cycie. Wszystko jest uporz\u0105dkowane. \u017byje w reality show, w kt\u00f3rym si\u0119 urodzi\u0142. Nie zna innej rzeczywisto\u015bci. Re\u017cyser dba o to, by nigdy nie wpad\u0142 w k\u0142opoty. Wszyscy s\u0105 zawsze mili (co okazuje si\u0119 fa\u0142szem). A jednak Truman chce \u017cy\u0107 naprawd\u0119, chce czu\u0107. Woli b\u00f3l i smutek ni\u017c niesko\u0144czon\u0105 pustk\u0119. I w ko\u0144cu ucieka \u2013 do zwyk\u0142ego \u017cycia, w kt\u00f3rym istniej\u0105 cierpienie, smutek, strata, choroba, \u015bmier\u0107 i staro\u015b\u0107.<\/p>\n

Korea\u0144sko-niemiecki filozof Byung-Chul Han w swojej ksi\u0105\u017cce pt. The Palliative Society <\/em>(Spo\u0142ecze\u0144stwo paliatywne) stwierdza, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesny \u015bwiat unika wszelkiego cierpienia, a wszystko musi by\u0107 dzi\u015b \u201eprzyjemne\u201d. My\u015bl pozytywnie, pokazuj tylko swoj\u0105 najlepsz\u0105 stron\u0119, poprawiaj wszystko \u2013 ale przede wszystkim: nie b\u0105d\u017a smutny. Nie m\u00f3w rzeczy, kt\u00f3re mog\u0142yby wywo\u0142a\u0107 konflikt. Je\u015bli uwa\u017casz, \u017ce nie jeste\u015b pi\u0119kny, popraw to botoksem, operacj\u0105 plastyczn\u0105 lub makija\u017cem. Je\u015bli jeste\u015b smutny, znajd\u017a sobie coacha, terapi\u0119 albo ksi\u0105\u017ck\u0119 o tym, jak sobie pom\u00f3c. Tylko \u017cadnego smutku, prosz\u0119!<\/p>\n

B\u00f3l nie jest ju\u017c konieczny \u2013 istniej\u0105 \u015brodki przeciwb\u00f3lowe. Han, w tej niemal pamfletowej ksi\u0105\u017cce, cytuje ameryka\u0144skiego eksperta od b\u00f3lu Davida B. Morrisa, kt\u00f3ry twierdzi, \u017ce Amerykanie to pierwszy nar\u00f3d w historii, kt\u00f3ry wierzy, \u017ce ma prawo do \u017cycia bez b\u00f3lu. Ludzie przyjmuj\u0105 leki przeznaczone zazwyczaj dla umieraj\u0105cych \u2013 paliatywne \u015brodki znieczulaj\u0105ce.<\/p>\n

Przyszli rodzice s\u0105 nieustannie poddawani badaniom przesiewowym, aby zapobiec narodzinom dziecka z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 lub chorob\u0105. To ca\u0142kowicie zrozumia\u0142e, b\u0105d\u017amy szczerzy, ale jednocze\u015bnie jest to symptom chorego spo\u0142ecze\u0144stwa. Chorego w tym sensie, \u017ce brakuje mu czego\u015b fundamentalnego: zrozumienia znaczenia cierpienia, smutku i b\u00f3lu.<\/p>\n

Ci, kt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce \u017cycie polega na wygodzie, szcz\u0119\u015bciu, rozrywce, zdrowiu i dostatku \u2013 ci, kt\u00f3rzy s\u0105dz\u0105, \u017ce po \u015bmierci nic ju\u017c nie ma, a przed narodzinami nie by\u0142o nic \u2013 pr\u00f3buj\u0105 uczyni\u0107 z \u017cycia co\u015b, co b\u0119dzie przyjemnym wspomnieniem, gdy w ko\u0144cu zdecyduj\u0105, \u017ce ich egzystencja jest \u201ezako\u0144czona\u201d. To logiczne\u2026<\/p>\n

A co, je\u015bli jest inaczej? Co, je\u015bli to w\u0142a\u015bnie cierpienie, b\u00f3l i nieszcz\u0119\u015bcie s\u0105 korzeniami, z kt\u00f3rych wyrasta drzewo \u017cycia? Co, je\u015bli ciemna, wilgotna ziemia, w kt\u00f3rej nie spos\u00f3b dostrzec nawet promienia \u015bwiat\u0142a, okazuje si\u0119 by\u0107 gleb\u0105, na kt\u00f3rej kie\u0142kuje prawdziwe, trwa\u0142e szcz\u0119\u015bcie \u2013 szcz\u0119\u015bcie oparte na zupe\u0142nie innej podstawie? Nie szcz\u0119\u015bcie skoncentrowane na sobie, lecz na wszystkim i wszystkich: na \u015bwiecie, na drugim cz\u0142owieku, na ca\u0142ej naturze, na kosmosie\u2026<\/p>\n

Je\u015bli przyjmiemy, \u017ce cierpienie ma cel, \u017ce jest sensem \u015bwiata i ludzko\u015bci, to nie zostanie ono po prostu odrzucone. Wr\u0119cz przeciwnie \u2013 je\u015bli naprawd\u0119 go potrzebujemy, to inteligencja obecna w nas, kt\u00f3ra dzia\u0142a gdzie\u015b w g\u0142\u0119bi wszystkiego, zawsze znajdzie spos\u00f3b, by nam je dostarczy\u0107.<\/p>\n

A je\u015bli si\u0119 znieczulamy \u2013 czasem dos\u0142ownie \u2013 g\u0142o\u015bn\u0105 muzyk\u0105, lekami przeciwb\u00f3lowymi (niekt\u00f3rzy u\u017cywaj\u0105 ich jako \u201ezag\u0142uszaczy\u201d uczu\u0107), narkotykami, grami wideo, mediami spo\u0142eczno\u015bciowymi i innymi formami odwracania uwagi, to cierpienie b\u0119dzie musia\u0142o uderzy\u0107 jeszcze mocniej, by si\u0119 przebi\u0107. I rzeczywi\u015bcie uderza, prawda?<\/p>\n

A kiedy w ko\u0144cu wszystko milknie \u2013 jak podczas lockdownu \u2013 nagle ca\u0142y nagromadzony b\u00f3l wyp\u0142ywa na powierzchni\u0119. Wszystko, czego nie chcieli\u015bmy, czeka\u0142o tu\u017c za rogiem.<\/p>\n

Co by si\u0119 sta\u0142o, gdyby\u015bmy zrobili wi\u0119cej miejsca na to, czego nie chcemy? Gdyby\u015bmy mieli wi\u0119cej zaufania do \u017cycia, a przede wszystkim wi\u0119cej czasu na zatrzymanie si\u0119 i refleksj\u0119 \u2013 czy nasze \u017cycie mog\u0142oby zmieni\u0107 si\u0119 radykalnie?<\/p>\n

Je\u015bli przestaliby\u015bmy ba\u0107 si\u0119 powiedzie\u0107 \u201enie\u201d tej obsesyjnej potrzebie ochrony przed cierpieniem, wtedy \u0142atwiej by\u0142oby nam tak\u017ce m\u00f3wi\u0107 \u201etak\u201d. I to nie \u201etak, ale\u2026\u201d, lecz prawdziwe, pe\u0142ne \u201etak\u201d, kt\u00f3re mo\u017cemy poprze\u0107 ca\u0142ym sob\u0105. \u017by\u0107 sercem i dusz\u0105, zamiast w pancerzu i strachu.<\/p>\n

Czy w naszym d\u0105\u017ceniu do szcz\u0119\u015bcia nie wybieramy ma\u0142ego szcz\u0119\u015bcia, tego chwilowego, przej\u015bciowego, polegaj\u0105cego na tym, \u017ce przez moment nic nas nie niepokoi? Czy nie musimy odnale\u017a\u0107 drogi powrotnej do Raju poprzez wysi\u0142ek, oczyszczenie serca i porzucenie ziemskich pragnie\u0144? Czy to \u0142atwe zadanie?<\/p>\n

Wszystko, co przyjemne, m\u00f3wi Byung-Chul Han, ma tak zosta\u0107. \u015awiadomo\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 nie mo\u017cna wstrz\u0105sn\u0105\u0107, jest \u015bwiadomo\u015bci\u0105 ograniczon\u0105. Wed\u0142ug niego cierpimy dzi\u015b prawdopodobnie na syndrom ksi\u0119\u017cniczki na ziarnku grochu<\/em>. Paradoks tego syndromu polega na tym, \u017ce cierpimy coraz bardziej z coraz mniejszych powod\u00f3w.<\/p>\n

B\u00f3l nie jest obiektywn\u0105 warto\u015bci\u0105, lecz subiektywnym odczuciem. Rosn\u0105ce oczekiwania wobec medycyny, po\u0142\u0105czone z przekonaniem, \u017ce b\u00f3l jest zb\u0119dny, sprawiaj\u0105, \u017ce nawet najmniejsze doznanie staje si\u0119 nie do zniesienia. Nie mamy ju\u017c znacz\u0105cych wi\u0119zi, \u017cadnych narracji, \u017cadnych wy\u017cszych autorytet\u00f3w ani cel\u00f3w, kt\u00f3re pomog\u0142yby przekroczy\u0107 b\u00f3l i uczyni\u0107 go zno\u015bnym. Je\u015bli ziarnko grochu zniknie, ludzie zaczn\u0105 cierpie\u0107 z powodu\u2026 zbyt mi\u0119kkich materacy. Bo, jak twierdzi Han, to nieustanna bezsensowno\u015b\u0107 \u017cycia sama w sobie boli najbardziej.<\/p>\n

Mo\u017ce by\u0107 trudno zaakceptowa\u0107 my\u015bl, \u017ce g\u0142\u0119boko prze\u017cywany smutek \u2013 nawet ten dzieci\u0119cy, tak bardzo przez nas nieakceptowany \u2013 ostatecznie mo\u017ce przekszta\u0142ci\u0107 si\u0119 w r\u00f3wnie g\u0142\u0119boko odczuwane szcz\u0119\u015bcie. Tak jak w utworze muzycznym, w kt\u00f3rym dysonanse rozpuszczaj\u0105 si\u0119 w harmonii, i tak jak wtedy, gdy niebo si\u0119 przeja\u015bnia, to w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki tej g\u0142\u0119bi mo\u017cemy poczu\u0107 si\u0119 prawdziwie poruszeni. R\u00f3wnowag\u0119 odnajdujemy dopiero wtedy, gdy zdarzy\u0142o nam si\u0119 straci\u0107 balans, upa\u015b\u0107 i ponownie si\u0119 podnie\u015b\u0107 \u2013 wtedy dopiero rozumiemy, czym jest r\u00f3wnowaga.<\/p>\n

B\u00f3l i cierpienie przychodz\u0105 do nas we w\u0142a\u015bciwym czasie. Sztuka nie polega na tym, by pozby\u0107 si\u0119 ich jak najszybciej, lecz by przyj\u0105\u0107 je we w\u0142a\u015bciwy spos\u00f3b. Jak dobry gospodarz, kt\u00f3ry otacza trosk\u0105 swoich go\u015bci.<\/p>\n

W rozdziale \u201ePain as Truth\u201d <\/em>(B\u00f3l jako prawda) Byung-Chul Han przypisuje b\u00f3lowi nast\u0119puj\u0105ce cechy:<\/p>\n