{"id":110669,"date":"2024-06-27T06:24:48","date_gmt":"2024-06-27T06:24:48","guid":{"rendered":"https:\/\/logon.media\/logon_article\/rzeczywistosc-sensu\/"},"modified":"2024-08-01T21:02:20","modified_gmt":"2024-08-01T21:02:20","slug":"rzeczywistosc-sensu","status":"publish","type":"logon_article","link":"https:\/\/logon.media\/pl\/logon_article\/rzeczywistosc-sensu\/","title":{"rendered":"Rzeczywisto\u015b\u0107 sensu"},"content":{"rendered":"

Je\u015bli mieliby\u015bmy poda\u0107 jedno s\u0142owo, kt\u00f3re kr\u0105\u017cy w\u015br\u00f3d psycholog\u00f3w i psychiatr\u00f3w pracuj\u0105cych z lud\u017ami, kt\u00f3rzy maj\u0105 problemy egzystencjalne, to jest to sens. To poj\u0119cie jest tak\u017ce kluczowe dla lekarzy, filozof\u00f3w, trener\u00f3w, nauczycieli, opiekun\u00f3w m\u0142odych ludzi, trener\u00f3w uwa\u017cno\u015bci itp. A konkretnie: brak sensu. Taka jest smutna rzeczywisto\u015b\u0107 le\u017c\u0105ca u podstaw wielu form depresji, wypalenia zawodowego, poczucia beznadziei, parali\u017cuj\u0105cych stan\u00f3w, rosn\u0105cych z dnia na dzie\u0144 i zwalczanych milionami tabletek.<\/em><\/p>\n

PODCAST<\/p>\n\n

 <\/p>\n

Obecny kryzys na \u015bwiecie wzmacnia ten brak sensu do tego stopnia, \u017ce trzeba si\u0119 z nim zmierzy\u0107, nie mo\u017cna ju\u017c od niego d\u0142u\u017cej ucieka\u0107. Przed kryzysem sens sprowadza\u0142 si\u0119 zwykle do ,,robi\u0119 to, na co mam ochot\u0119”, a nast\u0119pnie pod\u0105\u017cania za tym.\u00a0 Ale kiedy staje si\u0119 to niemo\u017cliwe, musimy zej\u015b\u0107 o jeden poziom g\u0142\u0119biej. Co nadaje sens mojemu \u017cyciu, je\u015bli nie mog\u0119 robi\u0107 tego, na co mam ochot\u0119 i dos\u0142ownie musz\u0119 zosta\u0107 sam ze sob\u0105?<\/p>\n

Ze sob\u0105, czyli z kim? Nie znajdziemy odpowiedzi na to pytanie, je\u015bli b\u0119dziemy je rozwa\u017ca\u0107 z perspektywy materialnego poziomu \u017cycia. Wtedy widzimy to, co cz\u0142owiek robi z materi\u0105, co pozosta\u0142o z Mosulu i Aleppo, z amazo\u0144skich las\u00f3w deszczowych, g\u00f3r lodowych, lodowc\u00f3w i tak dalej, i usilnie staramy si\u0119 nie popa\u015b\u0107 w depresj\u0119 z tego powodu. Rzeczywisto\u015b\u0107 fizyczna jest bardzo zniszczona i zdegradowana w wyniku dzia\u0142alno\u015bci cz\u0142owieka. Wydaje si\u0119, \u017ce sens zupe\u0142nie zagin\u0105\u0142.<\/p>\n

Ale nie patrzmy na to tak ponuro \u2013 s\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy pod wp\u0142ywem inspiracji s\u0105 stale i wsz\u0119dzie zaj\u0119ci powstrzymywaniem przemocy i zniszczenia, odbudowywaniem \u015bwiata, u\u015bwiadamianiem swoich bli\u017anich i dbaniem o nich. Ci ludzie nie maj\u0105 czasu martwi\u0107 si\u0119 brakiem sensu; nadaj\u0105 sens swojemu \u017cyciu na p\u0142aszczy\u017anie materialnej.<\/p>\n

C\u00f3\u017c – m\u00f3wi trze\u017awo my\u015bl\u0105ca osoba \u2013 oni rzucaj\u0105 si\u0119 zbiera\u0107 wod\u0119, gdy zaw\u00f3r jest nadal odkr\u0119cony i rzeczywi\u015bcie – zbieranie wody musi trwa\u0107. W kwestii istnienia cz\u0142owiek jest zale\u017cny od materii, od natury, a natura b\u0119dzie nadal dawa\u0107 \u017cycie, je\u015bli my nadal b\u0119dziemy dawa\u0107 jej po temu okazj\u0119. To jest wystarczaj\u0105cy sens. Ale jednak… sp\u00f3jrzmy na pierwszy akapit tego artyku\u0142u.<\/p>\n

Filozof\/psycholog Lawrence Jacobs ujmuje to mniej wi\u0119cej w ten spos\u00f3b (streszczenie wywiadu na YouTube): odk\u0105d stare systemy wierze\u0144 przesta\u0142y dzia\u0142a\u0107, ludzie nieustannie uciekaj\u0105 przed egzystencjalnym niepokojem. Odk\u0105d Nietzsche stwierdzi\u0142, \u017ce „B\u00f3g umar\u0142”, cz\u0142owiek odczuwa pustk\u0119. W miar\u0119 jak ludzie coraz bardziej oddalaj\u0105 si\u0119 od swojego starego systemu warto\u015bci, desperacko chwytaj\u0105 si\u0119 nowego systemu, nowego przekonania, aby wype\u0142ni\u0107 pustk\u0119: chwytaj\u0105 si\u0119 pieni\u0119dzy, nauki, przemys\u0142u farmaceutycznego. Praca, zarabianie pieni\u0119dzy, coraz wi\u0119ksze odsuwanie si\u0119 od samego siebie, a\u017c mechanizm przetrwania ulega awarii: wypalenie. Ale na g\u0142\u0119bszym poziomie wypalona zostaje \u015bwiadomo\u015b\u0107. Na to musimy spojrze\u0107, a nie skupia\u0107 si\u0119 na objawach. Nadszed\u0142 czas na zmian\u0119 paradygmatu: \u015bwiatopogl\u0105d, w kt\u00f3rym problem le\u017cy poza nami, zmienia si\u0119 w \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce jeste\u015bmy jedno\u015bci\u0105. Przyznanie si\u0119 do egzystencjalnej pustki wywo\u0142uje traum\u0119. Mo\u017cna si\u0119 przez ni\u0105 przebi\u0107 i poszuka\u0107 swoich warto\u015bci jako istoty ludzkiej od wewn\u0105trz. Za strachem kryje si\u0119 wolno\u015b\u0107! Ju\u017c nie chodzi o nak\u0142adanie na wewn\u0119trzn\u0105 ran\u0119 jednego plastra rozpraszaj\u0105cego po drugim, ale u\u015bwiadomienie sobie, \u017ce jeste\u015bmy w wielkim przej\u015bciu do \u017ar\u00f3d\u0142a szcz\u0119\u015bcia, do tej podstawowej inspiracji w nas samych \u2013 tak m\u00f3wi Lawrence Jacobs.<\/p>\n

Je\u015bli wygooglujemy s\u0142owo ,,sens”, jedn\u0105 z rzeczy, kt\u00f3ra si\u0119 pojawi, jest piramida Maslowa. Jako pojedyncza piramida ten schemat jest dobrze znany – ukazuje, w jakiej kolejno\u015bci musz\u0105 by\u0107 zaspokojone ludzkie potrzeby, aby mo\u017cna by\u0142o zrobi\u0107 kolejny krok. Od do\u0142u do g\u00f3ry widzimy: potrzeby fizyczne, potrzeb\u0119 bezpiecze\u0144stwa i ochrony, potrzeb\u0119 kontakt\u00f3w spo\u0142ecznych, uznania i docenienia, a na szczycie samorealizacj\u0119. Ale piramida przedstawiona tutaj ma co\u015b wyj\u0105tkowego: jest tu jeszcze jedna piramida z wierzcho\u0142kiem skierowanym w d\u00f3\u0142, kt\u00f3ra obrazuje sens. Te dwa wierzcho\u0142ki nie stykaj\u0105 si\u0119, ale odnosi si\u0119 wra\u017cenie, \u017ce sens przychodzi „z g\u00f3ry”. Wydaje si\u0119, \u017ce jest to co\u015b, co mo\u017ce by\u0107 dane istotom ludzkim z g\u00f3ry, nie jest to co\u015b, co istoty ludzkie same mog\u0105 znale\u017a\u0107 w otaczaj\u0105cym je \u015bwiecie materialnym, czyli nie jest to uznanie, docenienie, kontakty spo\u0142eczne i bezpiecze\u0144stwo. Jest to, jak wida\u0107 na ilustracji, co\u015b poza tymi wszystkimi ziemskimi potrzebami; wydaje si\u0119 by\u0107 darem duszy, kt\u00f3rego cz\u0142owiek mo\u017ce przyj\u0105\u0107, je\u017celi jest na to otwarty.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Ta odwr\u00f3cona piramida przypomina krater z tekstu Hermesa Trismegistosa [1], boskie naczynie mieszalne wype\u0142nione si\u0142ami Gnozy. Zostaje ono zes\u0142ane cz\u0142owiekowi, kt\u00f3ry zna cel, dla kt\u00f3rego zosta\u0142 stworzony, by nak\u0142oni\u0107 go by zanurzy\u0142 si\u0119 w tym naczyniu.<\/p>\n

Chcia\u0142 On, m\u00f3j Synu, aby po\u0142\u0105czenie z Duchem mo\u017cliwe by\u0142o do osi\u0105gni\u0119cia
\nprzez wszystkie dusze, jednak\u017ce w postaci nagrody w wy\u015bcigu.
\nZes\u0142a\u0142 On wielki, wype\u0142niony si\u0142ami Ducha puchar oraz
\npos\u0142a\u0144ca maj\u0105cego obwie\u015bci\u0107 ludzkim sercom:
\nZanurzcie si\u0119 w tym pucharze, o wy dusze,
\nkt\u00f3re jeste\u015bcie do tego zdolne, wy, kt\u00f3re
\nwierzycie i ufacie, \u017ce wzniesiecie si\u0119
\ndo Tego, kt\u00f3ry zes\u0142a\u0142 ten puchar,
\nwy, kt\u00f3re wiecie, w jakim celu
\nzosta\u0142y\u015bcie
\nstworzone.<\/em><\/p>\n

Wiedza o tym, w jakim celu zosta\u0142e\u015b stworzony, to do\u015bwiadczenie sensu.<\/p>\n

Wr\u00f3\u0107my na chwil\u0119 do Jacobsa: przyznanie si\u0119 do egzystencjalnej pustki powoduje traum\u0119. Mo\u017cna si\u0119 przez ni\u0105 przebi\u0107 i szuka\u0107 swoich warto\u015bci jako istoty ludzkiej od wewn\u0105trz. U\u015bwiadomi\u0107 sobie, \u017ce jeste\u015bmy na etapie donios\u0142ego przej\u015bcia do \u017ar\u00f3d\u0142a szcz\u0119\u015bcia, do podstawowej inspiracji w nas.<\/p>\n

Czym zatem jest ta wewn\u0119trzna warto\u015b\u0107 istoty ludzkiej? To jest zasadnicze pytanie; w tym miejscu najwyra\u017aniej le\u017cy pocz\u0105tek wielkiej przemiany.<\/p>\n

Samopoznanie jest bardzo pomocne. Czym jest moje ego, czego si\u0119 obawiam, czym jest moja dusza, jak dzia\u0142aj\u0105 moje pragnienia, jaki jest pow\u00f3d mego istnienia? Kolejn\u0105 wielk\u0105 pomoc\u0105 jest zrozumienie wspania\u0142o\u015bci ludzkich mo\u017cliwo\u015bci. Je\u015bli post\u0105pimy krok wy\u017cej, do sfery poprzedzaj\u0105cej formowanie si\u0119 materii, zaczynamy rozumie\u0107, \u017ce ka\u017cda my\u015bl, ka\u017cde odczucie jest kreacj\u0105, kt\u00f3r\u0105 dodajemy do \u015bwiata. Je\u015bli pozwolisz, aby ten obraz do ciebie dotar\u0142, mo\u017ce to pom\u00f3c w otwarciu oczu, ujrzeniu tego, co tworzy ludzko\u015b\u0107, co cz\u0142owiek stwarza przed sob\u0105 w tym momencie i co ty chcia\u0142by\u015b stworzy\u0107, do jakiego \u015bwiata d\u0105\u017cysz. Pojawia si\u0119 nostalgia, mgliste wspomnienie \u017cycia, kt\u00f3re by\u0142o o wiele bardziej przestrzenne, wype\u0142nione dusz\u0105, \u015bwiat\u0142em i rado\u015bci\u0105, niesko\u0144czon\u0105 harmoni\u0105. [2]<\/p>\n

Wasze dusze, tak, te inspiracje, kt\u00f3re sprawiaj\u0105, \u017ce \u017cyjecie, pragn\u0105 was nakarmi\u0107 – w przeciwnym razie pozostan\u0105 u\u015bpione i nadal b\u0119dziecie cierpie\u0107 z powodu pustki. Mo\u017cna karmi\u0107 dusz\u0119 czystymi my\u015blami, pi\u0119knem, niebem obecnym w was, m\u0105dro\u015bci\u0105 wiek\u00f3w, ale przede wszystkim – i to jest najwa\u017cniejsza, wyzwalaj\u0105ca rzecz – mi\u0142o\u015bci\u0105 do bli\u017aniego. S\u0142u\u017cebno\u015bci\u0105 w zapomnieniu o sobie. Wtedy ,,ja” nie ma szans, zatracamy siebie w s\u0142u\u017cbie bli\u017aniemu i tworzymy miejsce dla \u015bwiat\u0142a i spokoju w sobie, a tym samym w \u015bwiecie. Jest to \u015bwiat\u0142o, kt\u00f3re mo\u017ce by\u0107 odnalezione przez innych ludzi.<\/p>\n

A co z tym zbieraniem wody? Tak, to te\u017c ma znaczenie, ale wymaga \u015bwiadomego dzia\u0142ania.\u00a0 Ziemia jest szko\u0142\u0105 \u0107wicze\u0144 dla nas ludzi, ale nie ostatecznym celem naszej w\u0119dr\u00f3wki. Je\u015bli jest to tw\u00f3j punkt wyj\u015bcia, to mo\u017cesz skupi\u0107 si\u0119 na pozamaterialnej pomocy poprzez tworzenie pola \u015bwiat\u0142a. Z mi\u0142o\u015bci do bli\u017aniego – a potem do ka\u017cdego bli\u017aniego, bez wyj\u0105tku – wiesz wtedy, co robi\u0107. Mo\u017cesz natychmiast w swoich my\u015blach zneutralizowa\u0107 wszelkie pot\u0119pianie; zawsze mo\u017cesz odnale\u017a\u0107 \u015brodek, czyst\u0105 ide\u0119, z kt\u00f3rej powsta\u0142a ludzka egzystencja. To nadaje sens twojemu \u017cyciu, wtedy zaczyn mi\u0142o\u015bci przenika twoje \u017cycie, wtedy do\u015bwiadczasz i przekazujesz wewn\u0119trzn\u0105 rado\u015b\u0107 i pok\u00f3j, jako atmosfer\u0119, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cesz rozprzestrzenia\u0107 wok\u00f3\u0142 siebie.<\/p>\n

Marsilio Ficino, w\u0142oski filozof renesansowy, w jednym ze swoich List\u00f3w napisa\u0142:<\/p>\n

Co zatem mo\u017cna uczyni\u0107, by odzyska\u0107 si\u0142\u0119 i zn\u00f3w by\u0107 czujnym? B\u0119dziemy musieli natychmiast zwr\u00f3ci\u0107 nasze \u017cycie w przeciwnym kierunku. Czego nauczyli\u015bmy si\u0119 od wielu, tego musimy si\u0119 oduczy\u0107, bo poprzez to, czego nas nauczono, nauczyli\u015bmy si\u0119 b\u0142\u0119dnie rozumie\u0107 siebie. Czego si\u0119 nie nauczyli\u015bmy, tego b\u0119dziemy musieli si\u0119 nauczy\u0107, bo tak d\u0142ugo, jak istnieje w nas ignorancja, nie mo\u017cemy pozna\u0107 samych siebie.\u00a0 (\u2026)<\/em><\/p>\n

W stopniu, w jakim stali\u015bmy si\u0119 czy\u015bci, osi\u0105gniemy spok\u00f3j, a na ile posiedli\u015bmy spok\u00f3j, na tyle b\u0119dziemy \u015bwieci\u0107. A kiedy obudzimy si\u0119 ze snu, to wr\u00f3cimy w ko\u0144cu na drog\u0119, promieniej\u0105c naszym w\u0142asnym, prawdziwym pi\u0119knem.<\/em><\/p><\/blockquote>\n

Oto wielko\u015b\u0107 ludzkich mo\u017cliwo\u015bci. Rozpoznanie ich, dzia\u0142anie na ich podstawie, przynosi nam sens, jest \u0142ask\u0105 dan\u0105 nam z g\u00f3ry.<\/p>\n

 <\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/strong><\/p>\n

[1] <\/u>J. van Rijckenborgh, Egipska Pragnoza<\/em>,\u00a0Tom 2, Rozdz. XXI,\u00a0\u015awi\u0119ty puchar,\u00a0Instytut Wydawniczy ,,Rozekruis Pers”, Wielu\u0144 2017.<\/p>\n

[2] Peter Huijs, Volmaakt Licht, essays over de wetenschap van de ziel\u00a0<\/em>[Doskona\u0142e \u015awiat\u0142o, eseje na temat nauki o duszy],<\/em>\u00a0De Morgenstern 2006.<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"author":923,"featured_media":55977,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[],"category_":[110119],"tags_english_":[],"class_list":["post-110669","logon_article","type-logon_article","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category_-zeitgeist-pl"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/logon_article\/110669","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/logon_article"}],"about":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/logon_article"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/923"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/55977"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=110669"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=110669"},{"taxonomy":"category_","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/category_?post=110669"},{"taxonomy":"tags_english_","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags_english_?post=110669"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}