– w\u0142asnymi oczami – … i szybko to rejestrujemy. (Mo\u017ce kosmos jest dzik\u0105 marchewk\u0105.) To, \u017ce dzika marchewka jest kosmosem, jest przecie\u017c oczywiste.<\/p>\n
Fascynuj\u0105ce jest to, \u017ce potrafimy coraz dalej zagl\u0105da\u0107 w g\u0142\u0119bi\u0119 kosmosu. Zadajemy sobie pytanie o to, sk\u0105d pochodzimy. Kosmiczne odleg\u0142o\u015bci liczymy w latach \u015bwietlnych. A na przyk\u0142ad fotony poruszaj\u0105 si\u0119 z pr\u0119dko\u015bci\u0105 300 000 km na sekund\u0119. S\u0105 to warto\u015bci dla nas niewyobra\u017calne. Pr\u0119dko\u015b\u0107 \u015bwiat\u0142a wyznacza granice czasu. \u201eTam\u201d istniej\u0105 miliardy galaktyk, miliardy lat \u015bwietlnych st\u0105d. Szacuje si\u0119, \u017ce najstarsza, wykryta przez teleskop galaktyka, znajduje si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 13,5 miliarda lat \u015bwietlnych od nas. Zatem nieca\u0142e 500 000 milion\u00f3w lat \u015bwietlnych od pierwotnego impulsu stworzenia.<\/p>\n
W tym miejscu co\u015b w mojej \u015bwiadomo\u015bci stawia op\u00f3r redukowaniu misterium pierwotnego pocz\u0105tku do jakiego\u015b przypadkowego \u201eWielkiego Wybuchu\u201d. Czy m\u00f3g\u0142 w og\u00f3le wyst\u0105pi\u0107 przy tym jaki\u015b \u201ehuk\u201d? W tamtym czasie nie by\u0142o ani przestrzeni, w kt\u00f3rej mo\u017cna by\u0142oby zatrzyma\u0107 echo, ani uszu, kt\u00f3re mog\u0142yby je us\u0142ysze\u0107. By\u0142a raczej g\u0142\u0119boka, tw\u00f3rczo brzemienna, bogata cisza, kt\u00f3ra zrodzi\u0142a \u015bwiat\u0142o, a tym samym czas. Dla oka \u201eSta\u0142a si\u0119 \u015bwiat\u0142o\u015b\u0107\u201d, dla ucha za\u015b, kt\u00f3re po miliardach lat w ko\u0144cu rozwin\u0119\u0142o zdolno\u015b\u0107 widzenia i s\u0142yszenia \u201eNa pocz\u0105tku by\u0142o S\u0142owo\u201d. W \u015awietle i S\u0142owie zawarty jest d\u017awi\u0119k, duch i \u015bwiadomo\u015b\u0107.<\/p>\n
J.W. von Goethe uj\u0105\u0142 to w s\u0142owach:<\/p>\n
Gdyby oko nie mia\u0142o s\u0142onecznej natury, nie mog\u0142oby ujrze\u0107 s\u0142o\u0144ca, gdyby nie spoczywa\u0142a w nas boska si\u0142a, jak\u017ce mog\u0142oby nas to, co boskie zachwyca\u0107?<\/em><\/p><\/blockquote>\n
\u201eBosk\u0105 si\u0142\u0119\u201d mo\u017cna rozumie\u0107 jako si\u0142\u0119 odnosz\u0105c\u0105 si\u0119 do \u015bwiadomo\u015bci, kt\u00f3ra objawia si\u0119 jako \u015bwiat\u0142o i przestrze\u0144 w czasie, i u\u015bwiadamia sobie siebie w cz\u0142owieku. Skierowanie t\u0119sknego, wzmocnionego przez teleskop wzroku na \u017ar\u00f3d\u0142o jest \u015bwiadomym ukierunkowaniem.<\/p>\n
Staro\u017cytny indyjski mit o stworzeniu, wed\u0142ug kt\u00f3rego \u015bpi\u0105cy Wisznu z ka\u017cdym oddechem wdycha i wydycha wszech\u015bwiat, jest bardziej wyrazisty, realistyczny i zgodny z obecnym my\u015bleniem naukowym, uwzgl\u0119dniaj\u0105cym rozszerzanie i kurczenie si\u0119 wszech\u015bwiata, ni\u017c teoria \u201eWielkiego Wybuchu\u201d.<\/p>\n
Ka\u017cdy oddech, kt\u00f3ry przynosi \u017cycie, jest zatem rzeczywistym nowym stworzeniem we wszech\u015bwiecie. Kiedy zachwyca\u0142em si\u0119 \u015bwi\u0105tyni\u0105 w Indiach z jej pot\u0119\u017cnym dachem pokrytym dach\u00f3wkami, hinduski kap\u0142an wyjawi\u0142 mi, \u017ce dach sk\u0142ada si\u0119 z tylu dach\u00f3wek, ile cz\u0142owiek bierze oddech\u00f3w w ci\u0105gu dnia. Cz\u0142owiek bierze oko\u0142o 18 oddech\u00f3w na minut\u0119, 1080 na godzin\u0119, czyli 25 920 na dzie\u0144. Tyle dach\u00f3wek pokrywa ten dach \u2013 powiedzia\u0142. Nie liczy\u0142em ich, ale uwierzy\u0142em mu na s\u0142owo. Co ciekawe, s\u0142o\u0144ce potrzebuje tej samej liczby lat, aby przeby\u0107 ca\u0142y zodiak, ten cykl nazywamy rokiem plato\u0144skim.<\/p>\n
Jak mog\u0142oby wi\u0119c by\u0107 inaczej, ni\u017c tak, \u017ce w najmniejszym zdarzeniu odzwierciedla si\u0119 wielka ca\u0142o\u015b\u0107. Teleskop, kt\u00f3ry zagl\u0105da w niesko\u0144czony kosmos, ostatecznie zagl\u0105da w g\u0142\u0105b siebie, tak jak specjali\u015bci, kt\u00f3rzy go stworzyli. Nasze spojrzenie kieruje si\u0119 w przesz\u0142o\u015b\u0107. Im wnikliwiej bada ono wszech\u015bwiat, tym bardziej patrzy w przesz\u0142o\u015b\u0107. Nie rozpoznajemy rzeczywisto\u015bci kosmicznej tak\u0105, jak\u0105 ona jest obecnie, a jedynie to, co wydarzy\u0142o si\u0119 miliardy lat \u015bwietlnych temu.<\/p>\n
Za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce galaktyki ponownie si\u0119 kurcz\u0105 z pr\u0119dko\u015bci\u0105 \u015bwiat\u0142a i wracaj\u0105 do punktu pocz\u0105tkowego. Nie byliby\u015bmy w stanie tego zaobserwowa\u0107, ale informacja o wszystkim, co si\u0119 kiedykolwiek wydarzy\u0142o, jest przechowywana w \u015bwietle.<\/p>\n
Niebagatelne jest tu jeszcze jedno zjawisko: wyj\u0105tkowa natura niewielkiej Ziemi wzgl\u0119dem gigantycznych wymiar\u00f3w wszech\u015bwiata. Ze wzgl\u0119du na te proporcje niekt\u00f3rzy b\u0142\u0119dnie por\u00f3wnuj\u0105 Ziemi\u0119 do py\u0142ku kurzu. Moja \u015bwiadomo\u015b\u0107 nie zgadza si\u0119 z tym por\u00f3wnaniem naszej planety. Twierdzenie, \u017ce Ziemia jest jedynie py\u0142kiem kurzu, jest b\u0142\u0119dne!<\/p>\n
Je\u015bli jest ma\u0142a, to nie u\u017cywajmy por\u00f3wnania do py\u0142ku kurzu, ale raczej do nasionka. Jest to male\u0144kie nasienie, podobne do nasionka sekwoi czy dziewanny, z kt\u00f3rego wyrastaj\u0105 wielkie \u015bwiaty, poniewa\u017c cz\u0105steczki \u015bwiat\u0142a \u2013 fotony \u2013 zamieniaj\u0105 si\u0119 w zg\u0119szczon\u0105 energi\u0119, czyli w materi\u0119. Ta energia tworzy i podtrzymuje zewn\u0119trzn\u0105 form\u0119 i wewn\u0119trzn\u0105 istot\u0119 ro\u015bliny, kt\u00f3ra przenika, uzupe\u0142nia, zmaga si\u0119 i wsp\u00f3\u0142pracuje z ka\u017cdym procesem, na wszelkie sposoby. Tak wi\u0119c we wszystkich tych wydarzeniach, kt\u00f3re nazywamy wzrostem, nieograniczony wymiar \u015bwiat\u0142a i przestrzeni wyra\u017ca si\u0119 w ograniczeniach materii, w cudownym bogactwie gatunk\u00f3w na Ziemi, w tym oczywi\u015bcie nas, ludzi. To w ma\u0142ym objawia si\u0119 wielkie, a m\u00f3wi\u0105c \u015bci\u015blej \u2013 ca\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n
Je\u015bli chcesz cieszy\u0107 si\u0119 ca\u0142o\u015bci\u0105, musisz zobaczy\u0107 ca\u0142o\u015b\u0107 w tym, co najmniejsze,<\/em><\/p><\/blockquote>\n
powiedzia\u0142 J.W. Goethe.<\/p>\n
W nas, ludziach, to kosmiczne wydarzenie dokonuje si\u0119 \u015bwiadomie. We wzro\u015bcie budzi si\u0119 tw\u00f3rcza \u015bwiadomo\u015b\u0107 jako organ percepcji, kt\u00f3ry jednocze\u015bnie obserwuje, do\u015bwiadcza, interpretuje i kszta\u0142tuje procesy wewn\u0119trzne i zewn\u0119trzne. \u015awiadomo\u015b\u0107 jest niepor\u00f3wnywalnie bardziej z\u0142o\u017cona, ni\u017c fascynuj\u0105cy teleskop Jamesa Webba, ale jest te\u017c o wiele bardziej oczywista, poniewa\u017c nie zosta\u0142a zaprojektowana, skonstruowana ani stworzona, ale jest dana przez natur\u0119.<\/p>\n
Wszystko, co zosta\u0142o nam dane przez natur\u0119 i w ten spos\u00f3b sta\u0142o si\u0119 oczywiste \u2013 jak widzenie, s\u0142yszenie, a tak\u017ce nasza \u015bwiadomo\u015b\u0107 \u2013 pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej zostaje rozbite na r\u00f3\u017cne dziedziny racjonalno-mentalnej, poj\u0119ciowej, czysto intelektualnej wiedzy. Bardziej wszechstronna cz\u0119\u015b\u0107 naszej \u015bwiadomo\u015bci, w kt\u00f3rej zlokalizowana jest tak\u017ce zdolno\u015b\u0107 do zdumienia, zagl\u0105da w pod\u015bwiadomo\u015b\u0107 poprzez proces powtarzania i przyzwyczajania. Tak czy inaczej, nie\u015bwiadomo\u015b\u0107 stanowi wi\u0119kszo\u015b\u0107 naszego istnienia.<\/p>\n
Nie tylko dwie trzecie wszech\u015bwiata sk\u0142ada si\u0119 z tak zwanej ciemnej materii i ciemnej energii \u2013 wymiar\u00f3w niedost\u0119pnych ani dla teleskop\u00f3w, ani dla mikroskop\u00f3w. Sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z niej tak\u017ce nasze cia\u0142a. Niezwyk\u0142e dzie\u0142a stworzenia, takie jak na przyk\u0142ad serce, kt\u00f3re codziennie przepompowuje, a nast\u0119pnie ponownie wch\u0142ania oko\u0142o 10 000 litr\u00f3w krwi, czy m\u00f3zg, wykonuj\u0105cy jednocze\u015bnie niezliczon\u0105 liczb\u0119 oblicze\u0144, kt\u00f3re koordynuj\u0105 aktywno\u015b\u0107 nerw\u00f3w i mi\u0119\u015bni, przeci\u0105\u017cy\u0142yby ponad miar\u0119 ka\u017cdy racjonalny ego-umys\u0142, gdyby to on musia\u0142 organizowa\u0107 i realizowa\u0107 potrzeby cia\u0142a.<\/p>\n
W por\u00f3wnaniu z procesami oddychania, utrzymywania temperatury wewn\u0119trznej, wyr\u00f3wnywania ci\u015bnienia i proces\u00f3w trawiennych, kt\u00f3re s\u0105 stale regulowane, aby zapewni\u0107 r\u00f3wnowag\u0119 w ciele, do\u015bwiadczan\u0105 jako podstaw\u0119 naszego istnienia, zarz\u0105dzanie ruchem kolejowym w ca\u0142ym kraju wydaje si\u0119 by\u0107 amatorszczyzn\u0105. (A do\u015bwiadczamy, jakie to trudne.) Nie\u015bwiadome naturalne procesy, kt\u00f3re organizuj\u0105 nasze \u017cycie, dzia\u0142aj\u0105 bez naszej \u015bwiadomej interwencji. S\u0105 wynikiem milion\u00f3w lat do\u015bwiadczenia, inteligencji oraz ukierunkowania na cel mechanizm\u00f3w tworzenia, dzi\u0119ki kt\u00f3rym z kilku podstawowych element\u00f3w powstaj\u0105 coraz bardziej z\u0142o\u017cone organizmy i istoty.<\/p>\n
I znowu Goethe trafnie to podsumowa\u0142:<\/p>\n
Im doskonalsze staje si\u0119 stworzenie, tym bardziej poszczeg\u00f3lne jego cz\u0119\u015bci r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od siebie.<\/em><\/p><\/blockquote>\n
Tak jak pr\u0119dko\u015b\u0107 \u015bwiat\u0142a jest granic\u0105 czasu, tak pomiar jest granic\u0105 wzrostu. Powy\u017cej pewnej warto\u015bci WI\u0118CEJ staje si\u0119 mniej. Je\u015bli jeste\u015b pe\u0142ny, nie mo\u017cesz zje\u015b\u0107 wi\u0119cej bez wyrz\u0105dzenia sobie szkody. Je\u015bli co\u015b nie respektuje si\u0142y ogranicze\u0144 (Doczi), zaczyna wytwarza\u0107 nadmiar i rozpuszcza\u0107 jako\u015b\u0107 duchow\u0105 w nieskr\u0119powanej masie, kt\u00f3ra ostatecznie niszczy w\u0142asn\u0105 podstaw\u0119.<\/p>\n
Tam, gdzie nieograniczona energia wyra\u017ca si\u0119 w ograniczonej i ograniczaj\u0105cej materii, wy\u0142aniaj\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cnorodne formy natury, w kt\u00f3rych, o ile zachowane s\u0105 harmonijne proporcje, jedno\u015b\u0107 objawia si\u0119 w pi\u0119knie. Pi\u0119kno to przejawienie si\u0119 niesko\u0144czono\u015bci w sko\u0144czonej formie. Oto warsztat sztuki.<\/p>\n
Je\u015bli chcesz uchwyci\u0107 to, co niewidzialne, musisz wnikn\u0105\u0107 jak najg\u0142\u0119biej w to, co widzialne.<\/em><\/p>\n
(Kaba\u0142a)<\/p><\/blockquote>\n
Powy\u017csze s\u0142owa by\u0142y mottem prowadzonego przeze mnie seminarium z rysunku, kt\u00f3re odby\u0142o si\u0119 w Bad M\u00fcnder w Niemczech w zwi\u0105zku z konferencj\u0105 na temat sztuki \u017cycia. Narz\u0119dziami do badania i wgl\u0105du w to, co widzialne, by\u0142y pocz\u0105tkowo zwyk\u0142a kartka i o\u0142\u00f3wek.<\/p>\n
Kiedy rysuje si\u0119 natur\u0119, rzeczy, kt\u00f3re wydaj\u0105 si\u0119 tak oczywiste i \u0142atwe do uchwycenia koncepcyjnie, musz\u0105 zosta\u0107 przet\u0142umaczone ja j\u0119zyk wizualny. Taki rysunek nie mo\u017ce by\u0107 bezmy\u015blnym automatem, lecz powinien sta\u0107 si\u0119 przek\u0142adem tego, co zaobserwowane, na poznanie. W trakcie tego procesu rzeczy ulegaj\u0105 zmianie. Z obrazu staj\u0105 si\u0119 symbolem, symbolem zagadki, kt\u00f3ra kryje si\u0119 za lustrzan\u0105 \u015bcian\u0105 interpretacji i przyzwyczaje\u0144, i kt\u00f3ra mo\u017ce nawi\u0105za\u0107 z nami kontakt. Natura bowiem szuka oczu, kt\u00f3re j\u0105 zobacz\u0105. Poprzez rysunek kszta\u0142ty natury staj\u0105 si\u0119 rozpoznawalne niczym partytura genialnego dzie\u0142a muzycznego. R\u0119ka pos\u0142uguje si\u0119 w\u00f3wczas prostymi instrumentami, takimi jak o\u0142\u00f3wek, aby jak najwierniej odda\u0107 i zinterpretowa\u0107 to, co wzrok napotyka w \u015bwietle \u2013 to, co nies\u0142ychane.<\/p>\n
Wtedy zapominam o starej dramatycznej mimesis<\/em> [1] – dyskusji o pozorze i rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n
Zapominam, \u017ce wszystko jest tylko iluzj\u0105, oszustwem i pr\u00f3\u017cnym skomleniem za wiatrem.<\/p>\n
Zapominam, \u017ce wszystko jest tylko bezsensownym zbiegiem okoliczno\u015bci, kt\u00f3ry mo\u017cna zredukowa\u0107 do tuzina cz\u0105stek, a wszystko inne jest nasz\u0105 interpretacj\u0105, poniewa\u017c nie mo\u017cemy znie\u015b\u0107 istnienia w przypadkowym, bezbo\u017cnym i bezsensownym bycie.<\/p>\n
Zapominam, \u017ce w niekt\u00f3rych religiach istniej\u0105 dodatkowe piek\u0142a dla artyst\u00f3w, kt\u00f3rzy o\u015bmielaj\u0105 si\u0119 tworzy\u0107 dzie\u0142a heretyckie.<\/p>\n
Zapominam, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesna sztuka ju\u017c dawno z powodzeniem przezwyci\u0119\u017cy\u0142a naturalizm.<\/p>\n
Zapominam, \u017ce pi\u0119kno i natura s\u0105 nadu\u017cywane i niszczone dla nienasyconej chciwo\u015bci maniakalnych interes\u00f3w ego.<\/p>\n
Zapominam, \u017ce s\u0105 trywializowane, aby wzbudzi\u0107 zapotrzebowanie na produkty, kt\u00f3rych nikt nie potrzebuje …<\/p>\n
zapominam, zapominam, zapominam.<\/p><\/blockquote>\n
Widz\u0119 bosk\u0105 manifestacj\u0119, niewidzialne w widzialnym, i rysuj\u0119 to, co widz\u0119. Tylko to. I do\u015bwiadczam, \u017ce wszystko dzieje si\u0119 samo przez si\u0119, w b\u0142ogiej, o\u017cywczej, znacz\u0105cej rado\u015bci. Modlitwa. Pochwa\u0142a. Wdzi\u0119czno\u015b\u0107. A potem \u2013 podr\u00f3\u017c w g\u0142\u0105b siebie.<\/p>\n
Zagl\u0105daj\u0105c w g\u0142\u0119biny objawienia niczym teleskop, badaj\u0105c formy, kolory, rytmy i struktury formy z mikroskopijn\u0105 precyzj\u0105, dociekliwy umys\u0142 przekracza to, co widzialne, przenika a\u017c do \u017ar\u00f3d\u0142a. Otwiera si\u0119 nowe, tw\u00f3rcze postrzeganie \u2013 od wewn\u0105trz. Dostrzega czyst\u0105 witalno\u015b\u0107 we wszystkim, co stanowi wielopostaciow\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107, i odkrywa kosmos w rosn\u0105cej przy drodze dzikiej marchewce.<\/p>\n
Kiedy ludzka \u015bwiadomo\u015b\u0107 \u0142\u0105czy si\u0119 z bosk\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105, nast\u0119puje po\u0142\u0105czenie czasu z wieczn\u0105 tera\u017aniejszo\u015bci\u0105. Nie tylko jako chwilowa, indywidualna kropla, kt\u00f3ra ostatecznie uwolni\u0142a si\u0119 z karmicznego wi\u0119zienia, a nast\u0119pnie b\u0142ogo rozp\u0142yn\u0119\u0142a w niesko\u0144czonym oceanie Nirwany, ale tak\u017ce jako ten ca\u0142y ocean, kt\u00f3ry \u015bwiadomie ods\u0142oni\u0142 si\u0119 w ka\u017cdej pojedynczej kropli.<\/p>\n
______________<\/p>\n
[1] Mimesis: na\u015bladowanie rzeczywisto\u015bci przez sztuk\u0119.<\/p>\n","protected":false},"author":925,"featured_media":103099,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[],"category_":[110068],"tags_english_":[],"class_list":["post-105433","logon_article","type-logon_article","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category_-art-pl"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/logon_article\/105433","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/logon_article"}],"about":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/logon_article"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/925"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/103099"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=105433"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=105433"},{"taxonomy":"category_","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/category_?post=105433"},{"taxonomy":"tags_english_","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags_english_?post=105433"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}