Czym jest czas? I czym jest przestrze\u0144?<\/p>\n
Omar Khayyam (1048-1131) m\u00f3wi:<\/p>\n
Kropla lamentuje:
\n<\/em>jak\u017ce daleko od morza si\u0119 znajduj\u0119!
\n<\/em>Ocean \u015bmieje si\u0119 do niej:
\n<\/em>Daremnie \u0142zy swe ronisz.
\n<\/em>Wszyscy jeste\u015bmy jednym \u2013 Bogiem,
\n<\/em>tylko ma\u0142a kropka czasu wesz\u0142a nam w drog\u0119. <\/em>[1]<\/p><\/blockquote>\n\u00a0<\/em>Gdy by\u0142am kiedy\u015b zakochana i nie wiedzia\u0142am jeszcze, co czuje ta druga osoba, doznawa\u0142am czasami bardzo g\u0142\u0119bokiego b\u00f3lu z t\u0119sknoty za ukochanym. A jednocze\u015bnie wiedzia\u0142am z absolutn\u0105 pewno\u015bci\u0105, \u017ce t\u0119sknota ta tworzy silne magnetyczne po\u0142\u0105czenie. P\u0142ynie z mojego serca do jego serca, nawet je\u015bli on nie jest tego \u015bwiadomy, a pr\u0105d czasu pcha nas ku sobie. I by\u0142am ca\u0142kowicie pewna, \u017ce kiedy\u015b b\u0119dziemy razem. I tak te\u017c si\u0119 sta\u0142o.<\/p>\n
Wszystkie te uczucia, kt\u00f3re wtedy we mnie by\u0142y, mog\u0119 przenie\u015b\u0107 w skali 1:1 na moj\u0105 relacj\u0119 z Bogiem. Istnieje tu ta sama t\u0119sknota za poznaniem go i poczuciem jedno\u015bci z nim. I jest te\u017c ta sama magnetyczna wi\u0119\u017a, kt\u00f3ra mnie z nim \u0142\u0105czy i daje pewno\u015b\u0107, \u017ce owa jedno\u015b\u0107 ju\u017c mi\u0119dzy nami istnieje, chocia\u017c nie zawsze j\u0105 czuj\u0119. Jestem kropl\u0105 d\u0105\u017c\u0105c\u0105 do oceanu z absolutn\u0105 pewno\u015bci\u0105, \u017ce oddziela mnie od niego tylko czas.\u00a0<\/em><\/p>\n
W naukach sufich znalaz\u0142am pocieszenie, \u017ce jest wielu, kt\u00f3rzy czuj\u0105 w ten spos\u00f3b. W ich mi\u0142osnych utworach i poezji znale\u017a\u0107 mo\u017cna najwspanialsze opisy tego stanu. Szczeg\u00f3lnie dzie\u0142a Rumiego g\u0142\u0119boko poruszaj\u0105 moj\u0105 dusz\u0119. Na przyk\u0142ad jego s\u0142owa o rozpaczliwym poszukiwaniu Boga:\u00a0<\/em><\/p>\n
\u201eO Bo\u017ce!\u201d – wo\u0142a\u0142 jeden po\u015br\u00f3d wielu nocy,
\n<\/em>a\u017c usta jego w s\u0142odycz zda\u0142y si\u0119 przeistoczy\u0107.
\n<\/em>\u201eOch, jak\u017ce wiele zawo\u0142a\u0144!\u201d \u2013 rzek\u0142 Szatan z szyderstwem –
\n<\/em>\u201eLecz gdzie\u017c odpowied\u017a od Boga: \u201eSynu, oto jestem!\u2019?
\n<\/em>\u201e\u017badna odpowied\u017a nie sp\u0142ynie do ciebie z wysoko\u015bci.
\n<\/em>Jak d\u0142ugo chcesz wo\u0142a\u0107: \u201eBo\u017ce!\u201d? – trudu sobie oszcz\u0119d\u017a!\u201d<\/em><\/p>\n\u00a0<\/em>Zamilk\u0142 wi\u0119c, zwiesi\u0142 g\u0142ow\u0119, w rozpaczy si\u0119 p\u0142awi\u0142,
\n<\/em>zapad\u0142 w sen, a we \u015bnie Khidr mu si\u0119 objawi\u0142.
\n<\/em>Spyta\u0142: \u201eCzemu\u017c go ju\u017c nie wo\u0142asz?
\n<\/em>\u017ba\u0142ujesz swej t\u0119sknoty?\u201d
\n<\/em>Odpar\u0142: \u201eOn nigdy nie odpowiada,
\n<\/em>wi\u0119c chce, bym zszed\u0142 mu z oczu.\u201d<\/em><\/p>\n\u201eWo\u0142anie twe: \u201eO, Bo\u017ce!\u201d jest Moim: \u201eOto jestem!\u201d
\n<\/em>Tw\u00f3j b\u00f3l i twe b\u0142aganie jest Mym dla ciebie gestem,
\n<\/em>d\u0105\u017cenie twoje do Mnie dowodem jest i znakiem,
\n<\/em>\u017ce ci\u0119 do Siebie wzywam z t\u0119sknieniem jednakim.
\n<\/em>Udr\u0119ki twe mi\u0142osne s\u0105 \u0142ask\u0105 M\u0105 dla ciebie,
\n<\/em>W wo\u0142aniu twym \u201eO, Bo\u017ce\u201d! jest sto mych odpowiedzi.\u201d <\/em>[2]<\/p><\/blockquote>\nD\u017calaluddin Rumi by\u0142 sufickim mistykiem, \u017cyj\u0105cym w latach 1207-1273, kt\u00f3ry wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017cycia sp\u0119dzi\u0142 w Konyi w Turcji. Tam te\u017c za\u0142o\u017cy\u0142 zakon ta\u0144cz\u0105cych derwiszy –\u00a0 Mevlana, kt\u00f3ry s\u0142ynie na ca\u0142ym \u015bwiecie ze swego wiruj\u0105cego ta\u0144ca, zwanego \u201eSema\u201d.<\/p>\n
Rumi jest autorem kilku najbardziej poruszaj\u0105cych dzie\u0142 sufizmu. Jednym z nich jest \u201ePie\u015b\u0144 trzcinowego fletu\u201d z ogromnego, licz\u0105cego sobie oko\u0142o 25 tysi\u0119cy dwuwierszy, utworu \u201eMasnawi\u201d.<\/p>\n
S\u0142uchaj, jak ten flet trzcinowy sw\u0105 smutn\u0105 opowie\u015b\u0107 snuje,
\njak on z powodu rozstania skar\u017cy si\u0119 i lamentuje:
\n\u201eOd chwili, gdy mnie uci\u0119to, odk\u0105d z szuwar\u00f3w zabrano,
\nludzie p\u0142acz\u0105 zawsze wtedy, gdy moich pie\u015bni s\u0142uchaj\u0105.
\nSzukam takiej piersi, kt\u00f3ra rozdarta jest przez rozstanie,
\nbym m\u00f3g\u0142 zwierzy\u0107 jej si\u0119 z b\u00f3lu, kt\u00f3ry mi\u0142o\u015b\u0107 mi zadaje.
\nKa\u017cdy, kto od \u017ar\u00f3d\u0142a swego jest daleko, t\u0119skni za nim;
\npragnie do niego powr\u00f3ci\u0107, drogi szuka nieustannie.
\nDo ka\u017cdego ju\u017c chodzi\u0142em, skar\u017cy\u0142em si\u0119 i p\u0142aka\u0142em.
\nTo bywa\u0142em ze smutnymi, to u szcz\u0119\u015bliwych bywa\u0142em.
\nKa\u017cdy z nich by\u0142 przekonany, \u017ce druhem moim si\u0119 staje,
\nale nikt tajemnic, kt\u00f3re s\u0105 we mnie, nie umia\u0142 znale\u017a\u0107.
\nSekret m\u00f3j nie jest daleko, ukrywa si\u0119 w moim p\u0142aczu,
\nwzrok i s\u0142uch s\u0105 jednak s\u0142abe i odkry\u0107 go nie potrafi\u0105.
\nCia\u0142o ukryte przed dusz\u0105, ni dusza przed cia\u0142em nie jest,
\nale nikt nie widzi duszy, nie ma na to przyzwolenia.
\nNie wiatrem, lecz ogniem jest to g\u0142o\u015bne fletu zawodzenie.
\nTen, w kim nie ma tego ognia, niech zapadnie si\u0119 pod ziemi\u0119.
\nOgniem mi\u0142o\u015bci jest ogie\u0144, kt\u00f3ry wewn\u0105trz fletu p\u0142onie,
\nwrzeniem mi\u0142o\u015bci jest wrzenie, kt\u00f3rym wrze wino czerwone. <\/em>[3]<\/p><\/blockquote>\nTen flet to dusza pierwotnego cz\u0142owieka, kt\u00f3ry obdarzony by\u0142 \u017cyciem wiecznym. Po odci\u0119ciu od \u017ar\u00f3d\u0142a zyska\u0142 \u015bwiadomo\u015b\u0107 i \u017cycie w \u015bwiecie materii. T\u0119skni za powrotem do ojczyzny i odczuwa g\u0142\u0119boki smutek z powodu swego oddalenia od bosko\u015bci.<\/p>\n
Flet ney, kt\u00f3rego t\u0119skna barwa wyra\u017ca g\u0142\u0119bok\u0105 t\u0119sknot\u0119 za Boskim Umi\u0142owanym, jest instrumentem wyra\u017caj\u0105cym dusz\u0119 sufich. Tak jak usch\u0142a bambusowa trzcina fletu jest wprawiana w wibracje poprzez oddech muzyka, kt\u00f3ry w melodii wyra\u017ca swoje uczucia, tak samo B\u00f3g odpowiada poprzez oddech swojego Ducha i wprawia w wibracj\u0119 dusz\u0119, wyra\u017caj\u0105c w niej swoje my\u015bli.<\/p>\n
Mia\u0142am wielkie szcz\u0119\u015bcie uczu\u0107 si\u0119 gry na flecie ney u sufiego. Pami\u0119tam, \u017ce na pocz\u0105tku nie by\u0142am w stanie wydoby\u0107 ani jednego d\u017awi\u0119ku. To by\u0142a moja pierwsza praca domowa. Siedzia\u0142am na balkonie i godzinami usi\u0142owa\u0142am wydoby\u0107 ten jeden d\u017awi\u0119k. Ney jest bardzo niesfornym instrumentem, a wskaz\u00f3wki dotycz\u0105ce gry na nim, kt\u00f3re otrzyma\u0142am od mojego nauczyciela, by\u0142y bardzo niejasne.<\/p>\n
Powiedzia\u0142 mi: \u201eTo nie ty grasz na neyu, lecz ney na tobie. Musisz si\u0119 w niego ws\u0142ucha\u0107. M\u00f3wi ci dok\u0142adnie, co masz robi\u0107\u201d. Siedzia\u0142am wi\u0119c i s\u0142ucha\u0142am, a d\u017awi\u0119k by\u0142 coraz bli\u017cej \u2013 najpierw przypomina\u0142 tylko powiew wiatru, potem pojawi\u0142a si\u0119 mglista zapowied\u017a jakiego\u015b tonu, by w ko\u0144cu, po wielu godzinach, nagle i niespodziewanie przestrze\u0144 wype\u0142ni\u0142a si\u0119 d\u017awi\u0119kiem tak pi\u0119knym, \u017ce prawie si\u0119 rozp\u0142aka\u0142am z podziwu.<\/p>\n
To w\u0142a\u015bnie wtedy u\u015bwiadomi\u0142am sobie, na czym polega kroczenie duchow\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105: na uwa\u017cnym poszukiwaniu boskich wibracji, kt\u00f3re s\u0105 obecne wsz\u0119dzie, lecz kt\u00f3re \u2013 podobnie jak flet \u2013 potrzebuj\u0105 instrumentu, aby m\u00f3c si\u0119 zamanifestowa\u0107 w czasie i przestrzeni. Po intensywno\u015bci tych wibracji czuj\u0119, czy zbli\u017cam si\u0119 do bosko\u015bci, czy si\u0119 od niej oddalam. Je\u015bli si\u0119 oddalam, musz\u0119 skorygowa\u0107 swoje \u017cycie, aby ponownie poczu\u0107 blisko\u015b\u0107, kt\u00f3ra jest dla mnie wszystkim. A potem, od czasu do czasu z mojego wn\u0119trza dobiega ten cudowny d\u017awi\u0119k, kt\u00f3ry sprawia, \u017ce zapominam o wszystkim innym.<\/p>\n
W \u017cyciu Rumiego mia\u0142o miejsce podobne wydarzenie: spotkanie z Shamsem z Tabrizu w 1244 roku. Rumi skomentowa\u0142 je nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n
Wymarzony tw\u00f3j obraz by\u0142 w naszej piersi.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Z wczesnego \u015bwitu wr\u00f3\u017cyli\u015bmy S\u0142o\u0144ce.<\/em> [4]<\/p><\/blockquote>\n
Shams by\u0142 w\u0119drownym derwiszem, o kt\u00f3rego pochodzeniu niewiele ju\u017c dzi\u015b wiadomo. M\u00f3wi si\u0119, \u017ce jego szorstkie uwagi i dosadne s\u0142owa szokowa\u0142y i przera\u017ca\u0142y ludzi. Posiada\u0142 jednak ogromne wewn\u0119trzne bogactwo duchowe. Rozpali\u0142 w Rumim p\u0142omie\u0144, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 tak intensywny, \u017ce ten przez sze\u015b\u0107 miesi\u0119cy zaniedbywa\u0142 ca\u0142\u0105 swoj\u0105 fizyczn\u0105 egzystencj\u0119.<\/p>\n
\u201eDniem i noc\u0105 siedzia\u0142 ze swoim przyjacielem w celi Salaheddina Zarkuba bez jedzenia, bez picia, bez jakichkolwiek ludzkich potrzeb.\u201d Tak opisa\u0142 to Ahmad Aflaki.<\/p>\n
Jak g\u0142osi legenda, w m\u0142odo\u015bci Shams mia\u0142 zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 do Boga z pytaniem: \u201eBo\u017ce, czy w\u015br\u00f3d wszystkich twoich stworze\u0144 nie ma \u017cadnego, kt\u00f3re mog\u0142oby znie\u015b\u0107 moj\u0105 obecno\u015b\u0107?\u201d W odpowiedzi otrzyma\u0142 wizj\u0119, z kt\u00f3rej wynika\u0142o, \u017ce powinien przeszuka\u0107 Anatoli\u0119. I tam pozna\u0142 Rumiego.<\/p>\n
Pomi\u0119dzy tym dwojgiem rozwin\u0105\u0142 si\u0119 intymny duchowy zwi\u0105zek, rzadko spotykany w tym \u015bwiecie. Rumi pisze o nim:<\/p>\n
Mi\u0142o\u015b\u0107 kr\u0105\u017cy\u0142a w moim ciele
\ntam i z powrotem niczym krew.
\nOpr\u00f3\u017cni\u0142em z siebie me istnienie,
\ni wype\u0142ni\u0142em je moim przyjacielem.<\/em><\/p>\nWszystkie cz\u0142onki mego cia\u0142a
\ns\u0105 teraz pod przyjaciela urokiem.
\nWszystko, co ze mnie pozosta\u0142o, to imi\u0119,
\nca\u0142a reszta jest NIM.<\/em>\u00a0 [5]<\/p><\/blockquote>\nCzy istnieje bardziej intymna wi\u0119\u017a ni\u017c ta? I czy jest pi\u0119kniejszy obraz boskiej obecno\u015bci w cz\u0142owieku ani\u017celi ten?<\/p>\n
Shams z Tabrizu, S\u0142o\u0144ce z Tabrizu, zosta\u0142 najprawdopodobniej zabity przez zazdro\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w Konyi. Podobnie jak Jezus, kt\u00f3ry zosta\u0142 skazany na krzy\u017c przez ignorancj\u0119 t\u0142umu.<\/p>\n
Po znikni\u0119ciu przyjaciela, Rumi odchodzi\u0142 od zmys\u0142\u00f3w. A jednak pod wp\u0142ywem tego b\u00f3lu powsta\u0142y najpi\u0119kniejsze, najbardziej chwytaj\u0105ce za serce wiersze o mi\u0142o\u015bci. Rumi stwierdzi\u0142 p\u00f3\u017aniej, \u017ce jedynie fizyczne oddzielenie od ukochanego, wskrzesi\u0142o go w jego najg\u0142\u0119bszej istocie, i \u017ce jest z nim teraz zjednoczony na wieki.<\/p>\n
Syn Rumiego tak o tym pisa\u0142:<\/p>\n
\nNie widzia\u0142 Shamsa z Tabrizu w Damaszku,
\nwidzia\u0142 go w sobie, jasnego jak Ksi\u0119\u017cyc.
\nPowiedzia\u0142: cho\u0107 jestem od niego fizycznie oddalony,
\nbez cia\u0142a i duszy jeste\u015bmy jednym \u015awiat\u0142em.
\nOgl\u0105daj jednocze\u015bnie jego i mnie.
\nJa jestem nim, a on jest mn\u0105, o Poszukuj\u0105cy! <\/i>[6] <\/i><\/p>\n<\/blockquote>\nCzy\u017c nie tak samo jest z w\u0119dr\u00f3wk\u0105 cz\u0142owieka przez \u015bwiat materii?\u00a0 Czy\u017c nie czujemy pal\u0105cego b\u00f3lu z powodu nieobecno\u015bci Boga dopiero wtedy, gdy jeste\u015bmy od Niego oddzieleni? I czy\u017c w pewnym momencie nie stajemy si\u0119 gotowi na po\u015bwi\u0119cenie ca\u0142ego swojego \u017cycia, aby m\u00f3c Go z powrotem przyj\u0105\u0107 w siebie?<\/p>\n
Rumi podsumowa\u0142 ca\u0142e swoje \u017cycie jednym zdaniem:<\/p>\n
Rezultatem s\u0105 tylko trzy s\u0142owa:<\/em>
\nSp\u0142on\u0105\u0142em, sp\u0142on\u0105\u0142em, sp\u0142on\u0105\u0142em.<\/em>\u00a0[7]<\/p><\/blockquote>\nW s\u0142owach tych odnajdujemy najczystsz\u0105 istot\u0119 wi\u0119zi: poddanie si\u0119 mi\u0142o\u015bci, a\u017c strawi nas ogie\u0144 t\u0119sknoty i staniemy si\u0119 jedno\u015bci\u0105 z Ukochanym.<\/p>\n
______________________________<\/p>\n
[1]\u00a0\u00a0\u00a0 Omar Khayyam, Gedichte<\/em>, Lehre XXIII<\/em>.
\n[2]\u00a0\u00a0\u00a0 Annemarie Schimmel, Mystische Dimensionen des Islam<\/em>, Insel Taschenbuch, 1995, s. 236\/237.
\n[3]\u00a0\u00a0\u00a0 Rumi, Masnawi<\/em> \u2013 ksi\u0119ga I<\/em>, t\u0142umaczenie z perskiego Albert Kwiatkowski, wyd. Barbelo, 2021.
\n[4]\u00a0\u00a0\u00a0 Annemarie Schimmel, Rumi<\/em>, Heinrich Hugendubel Verlag, 2003, s. 19.
\n[5]\u00a0\u00a0\u00a0 Dschallaludin Rumi, Traumbild des Herzens<\/em>, Manesse Verlag, 2015.
\n[6]\u00a0\u00a0\u00a0 Annemarie Schimmel, Rumi<\/em>, Hugendubel, 2003, s. 23.
\n[7]\u00a0\u00a0\u00a0 Annemarie Schimmel, Rumi<\/em>, Hugendubel, 2003, s. 457.<\/p>\n","protected":false},"author":925,"featured_media":97542,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[],"category_":[110107],"tags_english_":[],"class_list":["post-104049","logon_article","type-logon_article","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category_-spiritsoul-pl"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/logon_article\/104049","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/logon_article"}],"about":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/logon_article"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/925"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/97542"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=104049"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=104049"},{"taxonomy":"category_","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/category_?post=104049"},{"taxonomy":"tags_english_","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags_english_?post=104049"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}