Je\u015bli chodzi o kszta\u0142towanie opinii, to na og\u00f3\u0142 uznajemy za oczywiste, \u017ce ludzie maj\u0105 opinie. Zygmunt Freud, po licznych badaniach psychologicznych, sformu\u0142owa\u0142 to nieco inaczej: powiedzia\u0142, \u017ce opinie posiadaj\u0105 ludzi. Z tym mo\u017cemy si\u0119 z pewno\u015bci\u0105 zgodzi\u0107, na przyk\u0142ad w polityce, ale tak\u017ce wtedy, gdy spotykamy si\u0119 z cz\u0142onkiem rodziny lub kim\u015b z kr\u0119gu przyjaci\u00f3\u0142, kto nie tylko opowiada si\u0119 za konkretnym argumentem, ale tak\u017ce nie jest gotowy na otwart\u0105 rozmow\u0119.<\/p>\n
Czasami wydaje si\u0119, \u017ce kto\u015b jest 'op\u0119tany’ przez swoj\u0105 opini\u0119 i oczywi\u015bcie, jak zawsze, mo\u017cemy to dostrzec u kogo\u015b innego o wiele \u0142atwiej ni\u017c u siebie. O sobie samych wolimy my\u015ble\u0107, \u017ce mamy racj\u0119, „poniewa\u017c ja”, rozumujemy, „odpowiednio rozpatrzy\u0142em wszystkie aspekty, a nast\u0119pnie doszed\u0142em do poprawnego wniosku, kt\u00f3ry nie podlega dyskusji”.<\/p>\n
Jednostka ma naturaln\u0105 tendencj\u0119 do poszukiwania potwierdzenia swojej opinii u podobnie my\u015bl\u0105cych ludzi, pr\u00f3buje zyska\u0107 ich poparcie, ,,umocnienie” danego pogl\u0105du. Grozi to jednak tym, \u017ce pogl\u0105d potwierdza si\u0119 dzi\u0119ki wsparciu innych, obstaje si\u0119 zatem przy nim w spos\u00f3b jeszcze bardziej zaci\u0119ty, tym samym jeszcze bardziej odcinaj\u0105c si\u0119 od pogl\u0105d\u00f3w przeciwnych.<\/p>\n
W sensie psychologicznym, powstawanie i kszta\u0142towanie si\u0119 silnych barier mi\u0119dzy przeciwstawnymi punktami widzenia i przez to postrzeganie si\u0119 wzajemne ludzi jako spolaryzowanych przeciwie\u0144stw oparte jest na tej samej zasadzie co \u015bwiadomo\u015b\u0107 plemienna – gdzie na granicach terytorium plemiennego pojawia si\u0119 linia obrony.<\/p>\n
Dodatkowym problematycznym efektem polaryzacji opinii i grup jest odczuwalna presja psychologiczna lub stres zwi\u0105zany z podj\u0119ciem dzia\u0142a\u0144. Ka\u017cda ze stron upiera si\u0119 wtedy, \u017ce ma lepsze argumenty, ale tak naprawd\u0119 chodzi o wygranie wojny na s\u0142owa i sprawienie, by druga strona przegra\u0142a dyskusj\u0119. Negatywne skutki polaryzacji s\u0105 \u0142atwe do zauwa\u017cenia, czy to w odniesieniu do polityki, czy innych pogl\u0105d\u00f3w spo\u0142ecznych, czy religijnych.<\/p>\n
Op\u00f3r przed przyznaniem si\u0119 do b\u0142\u0119du mo\u017ce by\u0107 spot\u0119gowany przez fakt, \u017ce grupy o okre\u015blonych pogl\u0105dach wybieraj\u0105 r\u00f3wnie\u017c zarz\u0105d, lidera lub przedstawiciela. W przypadku kontrowersji, stawk\u0105 jest jednocze\u015bnie pozycja lub kariera lidera, albo reputacja ca\u0142ej grupy przyw\u00f3dczej. Pytanie brzmi wi\u0119c, czy w ten spos\u00f3b mo\u017cemy kiedykolwiek doj\u015b\u0107 do czego\u015b na kszta\u0142t prawdy lub przynajmniej do realistycznego postrzegania sytuacji i prawid\u0142owego rozwi\u0105zania?<\/p>\n
Mo\u017cna poda\u0107 wiele przyk\u0142ad\u00f3w ,,rozwi\u0105za\u0144”, kt\u00f3re pojawi\u0142y si\u0119 w drodze autokratycznej decyzji powzi\u0119tej przez parti\u0119, grup\u0119 lub osob\u0119, z pomini\u0119ciem wsp\u00f3lnego porozumienia. Chocia\u017cby w kr\u0119gach politycznych wida\u0107, \u017ce wybrana mniejszo\u015b\u0107 wymusza na wi\u0119kszo\u015bci decyzje, zasady, a nawet prawa. Oczywi\u015bcie okazuje si\u0119 potem, czy takie ,,rozwi\u0105zania” pozwalaj\u0105 osi\u0105gn\u0105\u0107 zamierzony lub praktyczny rezultat. Nawet w\u015br\u00f3d grup religijnych \u0142atwo mo\u017ce si\u0119 zdarzy\u0107, \u017ce pewne opinie czy koncepcje s\u0105 dominuj\u0105ce, a mimo to dogmatyczne ruchy religijne dalekie s\u0105 od uszcz\u0119\u015bliwiania wszystkich swoich cz\u0142onk\u00f3w.<\/p>\n
Jaka mo\u017ce by\u0107 zatem alternatywa?<\/p>\n
Jako odpowiednik \u015bwiadomo\u015bci grupowej, kszta\u0142towanej przez podzielane pogl\u0105dy i przyzwyczajenia, mo\u017cna dostrzec zasad\u0119 warto\u015bci jednostki i jej wolno\u015bci – z wspieraj\u0105cymi j\u0105 zasadami, takimi jak niestosowanie przemocy i otwarty dyskurs opinii, a nie tworzenie dystansu wobec ludzi o odmiennych pogl\u0105dach. Ale mo\u017cna te\u017c zada\u0107 pytanie, czy konieczne jest tak du\u017ce przywi\u0105zanie do opinii, szukania dla nich poparcia i potwierdzenia. Czy nie lepiej po\u015bwi\u0119ci\u0107 wi\u0119cej czasu na w\u0142a\u015bciwe zbadanie aspekt\u00f3w zwi\u0105zanych z danym tematem?<\/p>\n
Lepsze opcje s\u0105 z pewno\u015bci\u0105 dost\u0119pne i w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w znane od dawna, ale znacznie trudniej je wypracowa\u0107, poniewa\u017c musieliby\u015bmy wtedy odpu\u015bci\u0107 nasze automatyczne przekonanie o posiadaniu racji i przesta\u0107 \u015blepo broni\u0107 swego os\u0105du. Wymaga to najpierw poznania siebie i w\u0142asnych uprzedze\u0144, a nast\u0119pnie podj\u0119cia wysi\u0142ku, aby ca\u0142kowicie je porzuci\u0107.<\/p>\n
W \u0107wiczeniach z zarz\u0105dzania rozwini\u0119to techniki i metody ,,zarz\u0105dzania zdaniem odr\u0119bnym” oraz inne mniej kontrowersyjne sposoby na osi\u0105gni\u0119cie porozumienia.<\/p>\n
W naukach i praktykach duchowych, kt\u00f3re d\u0105\u017c\u0105 do osi\u0105gni\u0119cia tego samego celu, dochodzi si\u0119 do innego punktu wyj\u015bcia poprzez pokor\u0119 i introspekcj\u0119, milczenie lub medytacj\u0119 oraz ostro\u017cn\u0105 i spokojn\u0105 obserwacj\u0119 wszystkiego, co dotyczy rozwa\u017canego tematu. Ostatecznie w\u015br\u00f3d wszystkich alternatywnych punkt\u00f3w wyj\u015bcia natrafiamy r\u00f3wnie\u017c na rad\u0119, aby po dok\u0142adnym rozwa\u017ceniu wszystkiego s\u0142ucha\u0107 swojego serca.<\/p>\n
Co wa\u017cne, nie chodzi tu tylko o unikanie konflikt\u00f3w czy jak najbardziej realistyczn\u0105 analiz\u0119, cho\u0107 jest to oczywiste, gdy patrzy si\u0119 na negatywne skutki silnej polaryzacji.<\/p>\n
Porady dotycz\u0105ce skruchy, wyciszenia, introspekcji i porzucenia egocentrycznych sk\u0142onno\u015bci opieraj\u0105 si\u0119 na do\u015bwiadczeniach z pierwszej r\u0119ki tych, kt\u00f3rzy to podej\u015bcie \u015bwiadomie stosowali. A wtedy nie chodzi ju\u017c o wyrobienie sobie opinii, ale o znalezienie prawdy. Wiemy, \u017ce wszystko, co my\u015blimy o sobie \u2013 to znaczy kim jeste\u015bmy, co lubimy, a czego nie lubimy – nieustannie filtruje nasze w\u0142asne postrzeganie. Porzucaj\u0105c jak najwi\u0119cej naszych dotychczasowych definicji siebie i \u015bwiata, nasza percepcja mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 bardziej wra\u017cliwa, odbieramy wi\u0119cej ca\u0142\u0105 nasz\u0105 istot\u0105. Zyskujemy mo\u017cliwo\u015b\u0107 postrzegania od wewn\u0105trz z jak najmniejsz\u0105 ilo\u015bci\u0105 osobistych filtr\u00f3w.<\/p>\n
Ostatecznie, ta praktyka mo\u017ce zrodzi\u0107 nowy i naprawd\u0119 inny rezultat tylko wtedy, gdy rzeczywi\u015bcie istnieje co\u015b wewn\u0105trz nas, co \u017cyje lub jest tam, aby wspiera\u0107 takie bardziej bezpo\u015brednie postrzeganie. W przeciwnym razie rezultatem jest by\u0107 mo\u017ce bardziej barwna interpretacja, oparta na postrzeganiu wi\u0119kszej ilo\u015bci szczeg\u00f3\u0142\u00f3w lub ca\u0142o\u015bci… ale nadal nie jest to zasadniczo inna interpretacja.<\/p>\n
Liczne systemy nauki i m\u0105dro\u015bci duchowej m\u00f3wi\u0105 o czym\u015b z pierwotnej wiecznej natury w nas, i czyni to tak\u017ce Szko\u0142a Z\u0142otego R\u00f3\u017cokrzy\u017ca: w naszych sercach istnieje boska pozosta\u0142o\u015b\u0107, j\u0105dro duszy, wieczna zasada. To j\u0105dro duszy mo\u017ce coraz bardziej dawa\u0107 o sobie zna\u0107, gdy jeste\u015bmy mniej skoncentrowani na sobie i szukamy spokoju i harmonii. W tym spokoju mo\u017cemy porzuci\u0107 wszystkie stronnicze sk\u0142onno\u015bci i opinie pochodz\u0105ce od naszej egoistycznej natury. W\u00f3wczas mo\u017ce nas przenikn\u0105\u0107 wolna \u015bwiadomo\u015b\u0107 tego pierwotnego j\u0105dra duszy.<\/p>\n
Sprzyja\u0107 to b\u0119dzie zupe\u0142nie innej inspiracji ni\u017c wszystko, czego do\u015bwiadczyli\u015bmy do tej pory i pozwoli na inne spojrzenie na sprawy, a wtedy mo\u017cemy te\u017c doj\u015b\u0107 do wniosku, bez walki na argumenty i bez konfliktu spolaryzowanych pogl\u0105d\u00f3w, jak \u0142atwo mo\u017ce si\u0119 zdarzy\u0107, \u017ce czasem si\u0119 mylimy…<\/p>\n","protected":false},"author":923,"featured_media":95665,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[],"category_":[110107],"tags_english_":[],"class_list":["post-101957","logon_article","type-logon_article","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category_-spiritsoul-pl"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/logon_article\/101957","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/logon_article"}],"about":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/logon_article"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/923"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/95665"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=101957"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=101957"},{"taxonomy":"category_","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/category_?post=101957"},{"taxonomy":"tags_english_","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags_english_?post=101957"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}