Czy mo\u017cna by\u0107 jednocze\u015bnie wolnym i egoist\u0105?<\/p>\n
To pytanie brzmi jak temat egzaminacyjny dla student\u00f3w filozofii. Wielu filozof\u00f3w bada\u0142o t\u0119 kwesti\u0119. Kontrowersje gwarantowane.<\/p>\n
Siedmiolatek m\u00f3wi rodzicom: „Pozw\u00f3lcie mi robi\u0107, co chc\u0119!<\/p>\n
Nastolatek dodaje: „Zostawcie mnie wreszcie w spokoju, jestem wolny!”<\/p>\n
Bankier i kasjerka w supermarkeci s\u0105 zgodni: „Jeste\u015bmy wi\u0119\u017aniami spo\u0142ecze\u0144stwa konsumpcyjnego, ale nie mamy wyboru”.<\/p>\n
Wielokrotny recydywista wzdycha w wi\u0119zieniu: „Chc\u0119 tylko znale\u017a\u0107 si\u0119 po drugiej stronie tych krat”.<\/p>\n
Buddyjski mnich, po trzech latach sp\u0119dzonych w klasztorze, wyznaje: „Cz\u0142owiek jest wi\u0119\u017aniem swoich zmys\u0142\u00f3w, wolno\u015b\u0107 mo\u017ce znale\u017a\u0107 tylko poprzez porzucenie swojego ego”.<\/p>\n
Stulatek, na skraju \u015bmierci, stwierdza: „Wreszcie wolny!”<\/p>\n
D\u0105\u017cymy do wolno\u015bci, a jednak jeste\u015bmy zmuszeni przyzna\u0107, \u017ce mamy ograniczenia, czy to fizyczne, czy intelektualne, technologiczne, finansowe, czy wyobra\u017ceniowe. I oczywi\u015bcie nie wszyscy akceptuj\u0105 t\u0119 sytuacj\u0119. Jedni s\u0105 z niej zadowoleni, inni nie. Ale wszyscy kiedy\u015b do\u015bwiadczyli\u015bmy stanu wolno\u015bci. Stanu, w kt\u00f3rym zatar\u0142y si\u0119 granice. W takich chwilach blednie r\u00f3wnie\u017c ego. Blednie, ale nie znika. Tak wi\u0119c teraz pozostaj\u0105 trzy rzeczy: wolno\u015b\u0107, granice i ego. Ale najwa\u017cniejsz\u0105 z nich jest Ego.<\/p>\n
Ego jest niecierpliwe, nadyma si\u0119 pych\u0105, (czasami) robi rzeczy nieuczciwe, szuka najmniejszej bestii, chce mie\u0107 racj\u0119, k\u0142amie (prawie) codziennie, uwa\u017ca innych za niezno\u015bnych. Ale ma nie tylko wady: jest obdarzone niezwyk\u0142\u0105 inteligencj\u0105, fenomenaln\u0105 zdolno\u015bci\u0105 adaptacji, pomys\u0142owym umys\u0142em, naturaln\u0105 sk\u0142onno\u015bci\u0105 do pomagania innym… Jedn\u0105 z jego wielkich s\u0142abo\u015bci jest nawyk poczucia winy z powodu \u2018tak\u2019 lub \u2018nie\u2019.<\/p>\n
Je\u015bli osoba, do kt\u00f3rej mam szacunek, powie mi: „Jeste\u015b przeszkod\u0105 na drodze do w\u0142asnej wolno\u015bci”, mo\u017ce to sprawi\u0107, \u017ce poczuj\u0119 si\u0119 nieswojo i wtedy b\u0119d\u0119 mia\u0142 poczucie winy. Ale nie, bo moim zdaniem formu\u0142a ta zawiera oksymoron; wiecie, t\u0119 figur\u0119 mowy, kt\u00f3rej celem jest po\u0142\u0105czenie dw\u00f3ch termin\u00f3w, kt\u00f3rych znaczenie powinno by\u0107 dalekie od siebie, na przyk\u0142ad m\u0119tna jasno\u015b\u0107.<\/p>\n
Wed\u0142ug wi\u0119kszo\u015bci specjalist\u00f3w ego nie mo\u017ce by\u0107 wolne, poniewa\u017c jest wytworem ograniczonej natury – cho\u0107by przez prawo grawitacji. Bo to, co ograniczone, nie jest wolne (nawet je\u015bli ta ograniczona natura oka\u017ce si\u0119 niesko\u0144czenie ma\u0142\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 wielkiej i by\u0107 mo\u017ce nieograniczonej ca\u0142o\u015bci). Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, ja nie jestem przeszkod\u0105. Musz\u0119 by\u0107 zadowolony z mojego ograniczonego bytu.<\/p>\n
Potem ta sama osoba, dla kt\u00f3rej wci\u0105\u017c mam wiele szacunku, m\u00f3wi mi: „to dobrze, przyjacielu, w\u0142a\u015bnie zrobi\u0142e\u015b krok ku wolno\u015bci”. Ale potem robi si\u0119 trudniej. Ta szacowna osoba t\u0142umaczy mi, \u017ce ego nie jest statyczn\u0105 i niezmienn\u0105 ca\u0142o\u015bci\u0105. Wr\u0119cz przeciwnie. Ego jest pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem podobne do atom\u00f3w, z kt\u00f3rych sk\u0142ada si\u0119 nasze cia\u0142o czy nawet nasz smartfon: skupisko cz\u0105stek elementarnych grawituj\u0105cych wok\u00f3\u0142 centralnego j\u0105dra. Tak naprawd\u0119 nie mo\u017cemy wiedzie\u0107, gdzie dok\u0142adnie w danym momencie znajduj\u0105 si\u0119 te cz\u0105stki, wiemy tylko, \u017ce grawituj\u0105. W kierunku j\u0105dra? Tego rodzaju sferycznego mini-magnesu, mniej lub bardziej spolaryzowanego. Mo\u017ce to by\u0107 kula antymaterii, albo co gorsza czarna dziura… nie wiemy, wci\u0105\u017c szukamy. Ego mo\u017ce \u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 w niesko\u0144czono\u015b\u0107 z innymi Ego, a w zale\u017cno\u015bci od \u015brodowiska, w kt\u00f3rym si\u0119 rozwija, mo\u017ce si\u0119 wzmacnia\u0107, zmniejsza\u0107, sublimowa\u0107, a nawet rozpada\u0107. Mo\u017cliwe s\u0105 wszystkie rodzaje operacji fizyko-chemicznych, kt\u00f3re natura uwielbia i kt\u00f3re nigdy nie przestaj\u0105 nas zadziwia\u0107.<\/p>\n
To w\u0142a\u015bnie w tej komnacie skarb\u00f3w, w tym polu mo\u017cliwo\u015bci, utkano z\u0142o\u015bliwy zwi\u0105zek mi\u0119dzy Ego a wolno\u015bci\u0105.<\/p>\n
Niech \u017cyj\u0105 oksymorony!<\/p>\n
Ten przep\u0142yw energii, kt\u00f3ry \u0142\u0105czy Ego i wolno\u015b\u0107, mo\u017cna por\u00f3wna\u0107 do p\u0119powiny. Wolno\u015b\u0107, wielka matryca wszelkiego istnienia, rodzi Ego i od\u017cywia je w okresie ci\u0105\u017cy. Nast\u0119pnie, kiedy oczy otwieraj\u0105 si\u0119 na w\u0142asn\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107, w chwili mrocznej jasno\u015bci, p\u0119powina zostaje przerwana, przeci\u0119ta, rodz\u0105c z okrzykiem b\u00f3lu istot\u0119 pozbawion\u0105 wolno\u015bci.<\/p>\n
Karmione wolno\u015bci\u0105 przez ca\u0142y czas swojego rozwoju w matrycy, tutaj iskry ludzko\u015bci potrzebuj\u0105 nieograniczono\u015bci, odstawione od nektaru, kt\u00f3rego pochodzenia ju\u017c zapomnia\u0142y, spragnione matczynego mleka. Szukaj\u0105c swego prawdziwego pokarmu, w\u0119druj\u0105ce Ego otacza si\u0119 graniczami. Idzie do szko\u0142y, uczy si\u0119 zawodu, \u0142\u0105czy si\u0119 z innym Ego, jakby nie by\u0142o samowystarczalne, i przystosowuje si\u0119 do \u017cycia w spo\u0142ecze\u0144stwie.<\/p>\n
Jego skupisko cz\u0105stek organizuje si\u0119 najlepiej jak potrafi, wiruj\u0105c bez celu wok\u00f3\u0142 swojego j\u0105dra antymaterii, wok\u00f3\u0142 swojej czarnej dziury. I ta czarna dziura m\u00f3wi do niego: „Czy jeste\u015b zadowolony ze swojego \u017cycia? Czy nie widzisz nic innego? Czy nie chcesz niczego innego?<\/p>\n
Jaka jest twoja odpowied\u017a? Przede wszystkim nie czuj si\u0119 winny. Je\u015bli b\u0119dziesz czu\u0142 si\u0119 winny, wolno\u015b\u0107 pozostanie poza zasi\u0119giem. Oczywi\u015bcie, mo\u017cesz male\u0107. Im bardziej si\u0119 umniejszasz, tym bardziej wzrasta w tobie wolno\u015b\u0107. Ale uwa\u017caj! Jest wiele sposob\u00f3w na malenie. Niekt\u00f3re s\u0105 atrakcyjne, ale czy prowadz\u0105 do wolno\u015bci? We\u017amy na przyk\u0142ad cynizm. Wejd\u017a do sieci i przeczytaj wpis w Wikipedii na temat cynizmu. Ach! Wujek Diogenes nie jest takim ignorantem, kiedy m\u00f3wi:<\/p>\n
„M\u0105dro\u015b\u0107 i cnota s\u0105 jedynymi rzeczami, kt\u00f3re si\u0119 licz\u0105, a mo\u017cna je osi\u0105gn\u0105\u0107 tylko przez wolno\u015b\u0107, kt\u00f3ra jest koniecznym krokiem, ale nie celem samym w sobie.<\/p>\n
Mia\u0142e\u015b racj\u0119, dziadku Platonie. „Cz\u0142owiek m\u0105dry i cnotliwy mo\u017ce uwa\u017ca\u0107 si\u0119 za wolnego, bo \u017cyje bez pr\u00f3\u017cno\u015bci i w ataraksji”.<\/p>\n
Tak! Ataraksja r\u00f3wna si\u0119 oksymoron! Uwielbiam s\u0142owa ze zbitk\u0105 \u201eks\u201d. Pewnego dnia napisz\u0119 artyku\u0142 tylko z takimi s\u0142owami. Ataraksja jest stanem niewzruszono\u015bci, r\u00f3wnowagi i spokoju ducha. Jest to moment, w kt\u00f3rym Ego powr\u00f3ci\u0142o do wolno\u015bci. Kiedy zmniejszy\u0142o si\u0119 do tego stopnia, \u017ce zanurzone w burzliwych falach akademickiego morza wyda\u0142o ostatni krzyk nadziei i, zapominaj\u0105c o oddychaniu, poczu\u0142o si\u0119 wci\u0105gni\u0119te w swoj\u0105 czarn\u0105 dziur\u0119, w czyst\u0105 prostot\u0119 sfery spolaryzowanej w kierunku absolutnej neutralno\u015bci. Lao Tzu powiedzia\u0142by: „Przyjmij to, a odrzu\u0107 tamto! To jest droga TAO”.<\/p>\n
A szacowna osoba, co by mi powiedzia\u0142a? Powiedzia\u0142aby: „Dobrze widzisz. Nie zapominaj o wolno\u015bci, ale nie odrzucaj ego. Nie lekcewa\u017c tego, co nieograniczone, ale nie zaniedbuj granic. Istnieje zwi\u0105zek mi\u0119dzy nimi. Nie daj si\u0119 podporz\u0105dkowa\u0107 wolno\u015bci, ani zamkn\u0105\u0107 granicom. Ka\u017cde Ego ma swoje alter Ego. Kto mo\u017ce si\u0119gn\u0105\u0107 po wolno\u015b\u0107, jak nie Ego. A alter Ego to w\u0142a\u015bnie wolno\u015b\u0107! Przyjmij to, a tamto odrzu\u0107! Tylko ty wiesz, kogo lub co. To jest twoja sprawa. To jest twoja sprawa.<\/p>\n","protected":false},"author":914,"featured_media":99077,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[],"category_":[110107],"tags_english_":[],"class_list":["post-101297","logon_article","type-logon_article","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category_-spiritsoul-pl"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/logon_article\/101297","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/logon_article"}],"about":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/logon_article"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/914"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99077"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=101297"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=101297"},{"taxonomy":"category_","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/category_?post=101297"},{"taxonomy":"tags_english_","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags_english_?post=101297"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}