„Czy wiesz, dok\u0105d duchy jad\u0105 na letnie wakacje? Do Morza Martwego, oczywi\u015bcie”. Porozmawiajmy o \u015bmiechu. Nie zajmiemy konkretnego stanowiska w tym temacie, ale mamy nadziej\u0119, \u017ce dostarczymy troch\u0119 materia\u0142u do przemy\u015ble\u0144.<\/p>\n
Ju\u017c w czasach staro\u017cytnych opinie na temat \u015bmiechu by\u0142y r\u00f3\u017cne. I tak na przyk\u0142ad Platon definiuje rado\u015b\u0107 wyra\u017con\u0105 jako manifestacj\u0119 tego, co materialne w nas i w tym sensie tego, co ni\u017csze. Arystoteles natomiast twierdzi, \u017ce \u015bmiech jest czym\u015b, co odr\u00f3\u017cnia nas od kr\u00f3lestwa zwierz\u0105t. Dlatego definiuje go jako oznak\u0119 inteligencji. R\u00f3wnie\u017c w teologii i tradycji chrze\u015bcija\u0144skiej sprawa nie jest jednoznaczna. Najpierw Klemens Aleksandryjski przedstawia dwa podstawowe stanowiska greckich filozof\u00f3w, a nast\u0119pnie Bazyli Wielki wprowadza krytyczny punkt umiaru; \u015bmiech i rado\u015b\u0107 s\u0105 dobre, je\u015bli s\u0105 umiarkowane. W \u015bredniowieczu w\u015br\u00f3d statut\u00f3w niekt\u00f3rych najpopularniejszych zakon\u00f3w katolickich \u015bmiech by\u0142 og\u00f3lnie zakazany. Na podstawie tekst\u00f3w z Nowego Testamentu wielu teolog\u00f3w spiera si\u0119, czy mo\u017cna przyj\u0105\u0107, \u017ce Jezus si\u0119 \u015bmia\u0142.<\/p>\n
Na okre\u015blenie \u015bmiechu w Nowym Testamencie u\u017cywane s\u0105 dwa r\u00f3\u017cne hebrajskie s\u0142owa, gdzie jedno odnosi si\u0119 do \u015bmiechu pogodnego, a drugie do szyderczego. Jest jednak jeden szczeg\u00f3lnie znacz\u0105cy epizod w Biblii, kt\u00f3ry, by\u0107 mo\u017ce nieznany, daje nam pewne ukierunkowanie w tym temacie. Pierworodny syn Abrahama, protoplasty Izraela i g\u0142\u00f3wnych religii monoteistycznych (chrze\u015bcija\u0144stwo, judaizm, islam), otrzyma\u0142 imi\u0119 Izaak. Imi\u0119 to wywodzi si\u0119 od s\u0142owa „\u015bmiech”. Izaak, obiecany Abrahamowi przez Boga, rodzi si\u0119, gdy Abraham ma sto lat. Jednak nied\u0142ugo potem B\u00f3g ka\u017ce mu z\u0142o\u017cy\u0107 w ofierze tego w\u0142a\u015bnie syna i Abraham bez protestu przygotowuje si\u0119 do tego.<\/p>\n
Prawo, kt\u00f3re Moj\u017cesz da\u0142 Izraelowi przy wyj\u015bciu z Egiptu, zawiera podobny element – sk\u0142adanie Bogu w ofierze pierworodnych zwierz\u0105t. S\u0142owo u\u017cyte w Biblii to jednak „po\u015bwi\u0119cenie” Bogu i daje ono inne ukierunkowanie. Idea ofiarowania pierworodnych wskazuje na pewien rodzaj \u015bwiadomo\u015bci – \u017ce wszystko, co wydaje nam si\u0119, \u017ce mamy do dyspozycji, w rzeczywisto\u015bci nie jest naszym udzia\u0142em. I nie chodzi tu o rzeczy, ale g\u0142\u00f3wnie o cechy. W sumie to w\u0142a\u015bnie symbolizuj\u0105 zwierz\u0119ta w Starym Testamencie zar\u00f3wno kiedy Adam nadaje im nazwy, jak i kiedy zbierane s\u0105 w Arce Noego. Wzg\u00f3rze, na kt\u00f3rym Abraham ma z\u0142o\u017cy\u0107 w ofierze swojego syna, ale zostaje w ostatniej chwili powstrzymany przez anio\u0142a, nazywa on „Pan zaopatruje”.<\/p>\n
Nadal jeste\u015bmy istotami dualistycznymi; nie lubimy cierpienia i bardzo kochamy rado\u015b\u0107. Wiele naszych nami\u0119tno\u015bci i l\u0119k\u00f3w ma w tym swoje \u017ar\u00f3d\u0142o. I ten dar (rado\u015bci i \u015bmiechu) przyjmujemy zbyt zaborczo, przez co przyczynia si\u0119 on do naszej izolacji i oddzielenia od Boga. Tymczasem, jak pokazuj\u0105 teksty biblijne, wszystko jest przede wszystkim z Boga i od Boga i powinni\u015bmy by\u0107 tego zawsze \u015bwiadomi.<\/p>\n
Ale jest te\u017c rado\u015b\u0107, kt\u00f3ra p\u0142ynie z otwarto\u015bci, b\u0119d\u0105ca odczuwaniem pe\u0142ni ca\u0142o\u015bci. W pewnym sensie uczynienie z rado\u015bci ego punktu zaczepienia tworzy mur przed mo\u017cliwo\u015bci\u0105 zamieszkania w rado\u015bci \u017cycia. Te dwie rzeczy s\u0105 jednak niepor\u00f3wnywalne. Oby\u015bmy wszyscy zbli\u017cali si\u0119 coraz bardziej do rado\u015bci ca\u0142o\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"author":917,"featured_media":96433,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[],"category_":[110107],"tags_english_":[],"class_list":["post-100327","logon_article","type-logon_article","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category_-spiritsoul-pl"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/logon_article\/100327","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/logon_article"}],"about":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/logon_article"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/917"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/96433"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=100327"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=100327"},{"taxonomy":"category_","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/category_?post=100327"},{"taxonomy":"tags_english_","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags_english_?post=100327"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}