{"id":88730,"date":"2017-11-21T19:47:59","date_gmt":"2017-11-21T19:47:59","guid":{"rendered":"https:\/\/logon.media\/logon_article\/de-ander-toestaan-om-te-zijn\/"},"modified":"2017-11-21T19:47:59","modified_gmt":"2017-11-21T19:47:59","slug":"de-ander-toestaan-om-te-zijn","status":"publish","type":"logon_article","link":"https:\/\/logon.media\/nl\/logon_article\/de-ander-toestaan-om-te-zijn\/","title":{"rendered":"De Ander toestaan om te zijn"},"content":{"rendered":"<p>Raim\u00f3n Panikkar werd in 1918 in Barcelona geboren. Zijn moeder was een katholieke Catalaanse met een sterke neiging om aan de eisen van de nieuwe eeuw te voldoen \u2013 met name wat betreft het deelnemen aan het openbare leven en zich inzetten voor vrouwenrechten. Zijn vader was een Indische hindoe uit aristocratische kringen rondom Gandhi.<\/p>\n<p>Het leven van de jonge Panikkar bestond uit studies en diploma\u2019s halen in filosofie, natuurkunde en theologie, wat ertoe leidde dat hij leraar en docent werd aan universiteiten in Europa en de VS. Hij was katholiek priester toen hij op 36-jarige leeftijd naar Varanasi trok, een dorp in India, om zijn kennis van de filosofische tradities van India te verdiepen. <fn>Varanasi is een bekend filosofisch centrum in India. Daar leefde Kabir met zijn jongeren en daar is hij ook begraven (opmerking van de vertaler)<\/fn><\/p>\n<p>Het grootste deel van de rest van zijn leven was hij afwisselend in India, Californi\u00eb en Tavertet, een bergdorp aan de voet van de Spaanse Pyrenee\u00ebn. De laatste fase van zijn pelgrimsreis bracht hij door met studie en meditatie.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>De dia-logische dialoog<\/strong><\/p>\n<blockquote>\n<p><em>Dialoog is leven. Stort de dialoog in, dan stort alles in.<fn>R. Panikkar in: Vrede en culturele ontpantsering<\/fn><\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>De veelzijdige bewegingen van mensen en goederen, van iedere soort handelswaar \u2013 van stoffelijke en onstoffelijke aard (bijvoorbeeld van informatie) \u2013 en de verschillende manieren van leven in de stroom van de globalisering, halen het niet bij de harmonische veelzijdigheid die zich in een dialoog kan ontvouwen. Al te vaak gaat het alleen maar om de<\/p>\n<blockquote>\n<p><em>steriele vervlechting van monologen <fn>La Mystica en el Sigo XXX \u2013 Mystiek in de 21ste eeuw \u2013 Madrid 2002.<\/fn><\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Volgens Panikkar ligt de sleutel die werkelijke betrekkingen tussen mensen dichterbij brengt in de \u201cdia-logische\u201d dialoog. \u2013 Wat verstaat hij daaronder? Dagelijks maken wij in zogenaamde dialogen een soort wedijverende dialectiek mee, elkaar afwisselende meningen, die het illusoire beeld van een veelzijdigheid suggereren. Deze illusie kent een lange geschiedenis en is krachtig in haar foute opvatting.<\/p>\n<p>Om een dialoog in een echte betrekking te veranderen en de hindernissen van vooraf ingenomen meningen te overwinnen, is het nodig creativiteit aan te spreken: een actieve (psychische) ruimte te scheppen waarin de dialoog zichzelf kan ontvouwen. Wat is dat voor een ruimte? Deze opent een \u201cderde weg\u201d, waarop beide meningen zich ontwikkelen en die beide omvat en geen van beide vernietigt. In deze ruimte wordt achter de spraakvormen (de \u201cLogos\u201d) de mythe openbaar, de geschiedenis waaraan degene die spreekt gelooft. Daar horen geloofszinnen bij en ook symbolen, die de geloofswaarden \u2013 maar ook vooroordelen \u2013 voeden. Als deze in de opgebouwde vrije ruimte openbaar worden, begrijpt de spreker hoe de ander hem ziet.<\/p>\n<p>Dat is een proces dat vertrouwen verlangt, niet van de politiek-correcte soort, maar vertrouwen op authentieke basis. Dan kunnen, als het om filosofische vragen gaat, zowel monistische (absolute, monothe\u00efstische) alsook dualistische voorstellingen (goed\/kwaad, menselijk\/goddelijk \u2026) overwonnen worden en ingebracht in een geheel, een holisme, waarbij processen, betrekkingen en verschillende levensvormen behoren. Dit geheel is veel meer dan de som der delen.<\/p>\n<p>Het procesmatige is het wezenlijke bij zulk een dialoog, en wel op alle gebieden van de sociale samenleving.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>De kosmotheandrische visie<\/strong> <fn>Kosmotheandrisch: Wereld (kosmos \u2013 God (theos) \u2013 mens (andros voor anthropos). (opmerking van de vertaler)<\/fn><\/p>\n<blockquote>\n<p><em>De goddelijke, de menselijke en de aardse wereld \u2013 hoe we die ook mogen noemen \u2013 zijn de drie dimensies waar we niet omheen kunnen, die de realiteit vormen. <fn>R. Pannikar in: De kosmotheandrische werkelijkheid<\/fn><\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Panikkar gebruikt het grieks om over de drie treden van het zijn te spreken, die in de loop der tijden eindeloze varianten in terminologie hebben gekend. Daarmee wil hij niet een nieuwe verdeling opvoeren, maar de drie in hun onuitputtelijke dynamische betrekking tot elkaar voorstellen: Nooit zijn zij van elkaar gescheiden, en nooit zal de ene door de andere worden uitgewist. Panikkar spreekt van een \u201cheilige seculariteit\u201d.<\/p>\n<p>Logica, die wil domineren en daardoor het bewustzijn laat verarmen, heeft daarin geen plaats. Bij deze \u201ckosmotheandrische\u201d denkbeelden komt Panikkar terecht door zijn studie van Vedische teksten. Maar er is ook een in wezen vergelijkbare overlevering: denk alleen maar aan de duizenden jaren oude idee\u00ebnwereld van de Hermetische inspiratie, die in de Renaisance in de werken van Pico della Mirandola opnieuw opleeft en de betrekkingen tussen mens, kosmos en geest omvat.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Christophanie<\/strong><\/p>\n<blockquote>\n<p><em>De identiteit van de Christus is iets anders dan het identiteitsbegrip dat wij ons van Hem maken.<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Deze woorden van Panikkar \u2013 die met een dissertatie over <em>Christus in het misverstand van het hindoe\u00efsme<\/em> zijn doctorsgraad in de theologie behaalde \u2013 openen een horizon, vergelijkbaar met de christelijke teksten uit de eerste eeuwen van onze jaartelling, die in 1945 in de Egyptische woestijn opnieuw ontdekt werden en als de <em>Bibliotheek van Nag Hammad<\/em>i bekend staan.<\/p>\n<blockquote>\n<p><em>Wat Hemzelf betreft, zijn eigen existentie, zijn leven en zijn voorkomen, kan het verstand hem niet begrijpen, kan geen kunstwerk hem uitdrukken, noch een oog hem zien, noch een lichaam hem grijpen. Want zijn grootheid is onbevattelijk, zijn diepte ondoorgrondelijk, zijn hoogte onmeetbaar, zijn wil onbegrensd<\/em>. <fn>uit: Traktat in drie Teilen, in: Sch\u00f6pfungsberichte aus Nag Hammadi, opnieuw geformuleerd en bekommentarieerd door Konrad Dietzfelbinger, Andechs 1989.<\/fn><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Hier verwijst de auteur naar het alfa en omega, het niet formuleerbare.<\/p>\n<p>Panikkar omvat in zijn <em>Toespraak over Christus<\/em> zowel het historische alsook het kosmische aspect:<\/p>\n<blockquote>\n<p><em>De volheid van menselijkheid, de volheid van goddelijkheid, de volheid van het lichamelijke en van de materie, Christus is het symbool van dat wat wij in een bepaalde taal het absolute, een symbool van de werkelijkheid noemen.&nbsp;<fn>R. Panikkar in: Oekosophie: de nieuwe wijsheid<\/fn> <\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Het praktische toepassen van zulke overwegingen, waarmee Panikkar zich richt tot de christenen van het derde millennium, is \u201cChristophanie\u201d (wederom grieks): het mysterie van de incarnatie en de opnieuw gewekte tegenwoordigheid van het goddelijke in het menselijke wezen.<\/p>\n<p><strong>De Ander veroorloven te zijn<\/strong><\/p>\n<p>De \u201cdia-logische\u201d ontmoeting ontvouwt zich op een diep, ons onbekend niveau: dat van het \u201cniet-weten\u201d, dat uitreikt boven het \u201cweten\u201d dat wij bezitten. Panikkar volgt een strategie van culturele ont-pantsering, zoals hij het noemt: een weg die de essentie van de vrede in zich draagt. De methode is drie\u00ebrlei: de vormen van een bepaalde kijk op de wereld \u2013 bijvoorbeeld de christelijke \u2013 moeten ontvouwd worden zonder ook maar iets als vanzelfsprekend voorop te stellen. Dan worden ze blootgesteld aan de samenhang van ruimte en tijd, om te ontdekken wat de dialoog verhindert, wat de bereidheid in de weg staat om aan te nemen en mee-te-delen. De westerse gemeenschap, aldus Panikkar, bevindt zich de klauwen van de angst. Deze verstikt de echte wens om de ander te begrijpen, de natuur te begrijpen, en zich voor de zelfkennis te openen.<\/p>\n<blockquote>\n<p><em>De transformatie waar wij over spreken is geen proces van de enkeling: Wij moeten leren onderscheiden tussen isolatie en eenzaamheid. Isolatie is verstikkend, is dodelijk, is ego\u00efstisch; eenzaamheid daarentegen biedt ruimte voor vrijheid, waarin ik mijzelf blijf en toch aan anderen het deel van mijzelf kan meegeven dat hun ontbreekt, en dat ik werkelijk zelf ben \u2013 en omgekeerd.<\/em> [\u2026] <em>Ik moet uitkijken naar tochtgenoten, naar groepen, bewegingen, gemeenschappen, naar \u2018polis\u2019, kerken, guerrilla \u2013 naar iedere soort groepering, klein of groot.<\/em> [\u2026]<em> Dat is het reinigende element. Zodra men zich echter in een groep opsluit, begint de taal te degenereren. Als dan iemand van buiten toehoort, zal men de kreet vernemen: Ongeloofwaardig! De basis daarvoor is eenvoudig: Wij hebben steeds onder elkaar gesproken.<\/em>[\u2026] <em>Dat is hoe culturen ontstaan zijn die dan oorlogsculturen werden \u2013 zoals wij allen zo goed weten. <fn>Ibid.<\/fn><\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"author":919,"featured_media":2494,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[],"category_":[110106],"tags_english_":[],"class_list":["post-88730","logon_article","type-logon_article","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category_-spiritsoul-nl"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/logon.media\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/logon_article\/88730","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/logon.media\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/logon_article"}],"about":[{"href":"https:\/\/logon.media\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/logon_article"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/919"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2494"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/logon.media\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=88730"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=88730"},{"taxonomy":"category_","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/category_?post=88730"},{"taxonomy":"tags_english_","embeddable":true,"href":"https:\/\/logon.media\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags_english_?post=88730"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}